IHD'den Marmara cezaevlerindeki ihlaller raporu: 5 bin 283 hak ihlali yaşandı

İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, 2025 yılı "Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu"nu açıkladı. Raporu, dernek binasında yapılan toplantıda, İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu Üyesi Semiray Yılmaz ve İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) Üyesi Gülseren Yoleri açıkladı.

5 bin 283 hak ihlali tespit edildi

Raporda, 2025 yılı içerisinde toplamda 194 başvuru alındığı ve basın yolu taraması yapılarak oluşturulan raporda, 5 bin 283 tane hak ihlalinin tespit edildiği açıklandı. Raporda, tespit edilen ihlallerin yüzde 34'ünün işkence ve kötü muamele, yüzde 17'sinin iletişim hakkı ihlali / tecrit, sağlık hakkı, yüzde 14'ünün beslenme ve temel ihtiyaçlara erişim, yüzde 6'sının infazda eşitlik ilkesine aykırılık, yüzde 2'sinin adalete erişim, yüzde 1'nin yaşam hakkı ihlali alanında yaşandığı kaydedildi.

Hak ihlalleri verileri

Raporda bir yıl içinde 2'si Marmara Bölgesi olmak üzere toplamda en az 18 tutuklunun yaşamını yitirdiği belirtilirken, bu tespit edilen sayının gerçek sayının çok altında olduğu kaydedildi. Raporda, "Yaşam hakkına yönelik 30, sağlık hakkına yönelik 766, beslenme ve temel ihtiyaçlara erişime yönelik 631, işkence ve kötü muameleye ilişkin 1502, adalete erişime yönelik 99, infazda eşitlik ilkesine yönelik 255, iletişimin engellenmesi/tecrit'e ilişkin 1134 ihlal ve bu ihlallerin önlenmesi için mahpusların son çare olarak başvurduğu açlık grevlerine ilişkin 10 ihlal tabloyu tüm açıklığı ile ortaya koymaktadır" denildi.

“Mahpuslara, hasta mahpuslara, ailelerine ses olmaya çalışıyoruz”

Raporda, devamla şunlar kaydedildi: "Adli, politik, LBGT+, kadın ve çocuklardan başvuru alıyoruz. Bu topyekun saldırı hali topluma korku salarken, bir yandan dışarıda mağdur kaldığımız keyfiliğin içeride de mağduru oluyor. Dolayısıyla hukuksuzluk tehlikesini gösteren veriler var. Bu raporları sadece bilgi amaçlı paylaşmıyoruz. Biz mağdur durumda olan mahpusları ve mahpusların yakınlarının kendi haklarına sahip çıkmalarını ve toplumda duyarlılık oluşması için yapıyoruz. Bir süreç var ama cezaevine yansıması dünden daha kötü. Çünkü mahpuslara daha çok rencide edici fiiller uygulanıyor. Barış umutlarını kıran bir yaklaşım söz konusu. Talep olarak neyi toplumsallaştırmak gerekiyor sorusuna cezaevini de koymak oldukça önemlidir. Mahpuslara, hasta mahpuslara, ailelerine ses olmaya çalışıyoruz. Çünkü bütün bu hak ihlalleri dışarıda olduğu gibi o dört duvar arasında da yapılıyor." 

(MA)