Yeni bir gerilim bölgesi saptandı: 250 km'lik deprem riski

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Geomatik (Geometrik) Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki Leed Üniversitesi ile yürütülen radar uydu görüntüleme çalışmaları sonucunda Türkiye’nin güncel “yer kabuğu gerilim haritasını” kamuoyuyla paylaştı. Uydu tabanlı ölçümlere dayanan veriler, Doğu Anadolu’da geniş bir alanın kırılma sınırına yaklaştığını ortaya koydu.

Kutoğlu, Türkiye'de deprem tartışmalarının genellikle nüfus yoğunluğu nedeniyle Batı bölgelerinde odaklandığını ancak verilerin Doğu Anadolu için çok daha kritik bir tablo çizdiğini belirtti. Kutoğlu, “Radar uyduları sayesinde tüm Türkiye'yi izleme şansına sahibiz ürettiğimiz gerginlik haritalarında gördüğümüz kadarıyla her yıl en yüksek gerginlik üreten bölgelerin başında Van'ın hemen doğusunda kalan ve Çaldıran payını da içine alan yaklaşık 250 kilometre genişliğindeki alan geliyor” dedi.

250 km'lik riskli hat

Haritadaki homojen renk değişimine dikkat çeken Kutoğlu, her bölgedeki mekanizmasının ortak çalıştığını vurguladı. Uzman isme göre en büyük risk bu uzun hattın tek bir seferde harekete geçmesi:

Kuzeyde Kars’ın Kağızman ilçesinden başlayıp İran'ın Salmas kentine kadar uzanıyor. Bölgede 1647, 1881, 1976 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler yaşandı. Tarihteki en büyük sarsıntı 7.3 büyüklüğündeydi. Kutoğlu 250 kilometrelik hattının tamamen kırılması durumunda 7'nin üzerinde çok şiddetli bir deprem üretebileceği konusunda uyardı. Kamuoyundaki ‘2011'de Van'da deprem oldu enerji boşaldı’ algısına da açıklık getiren Kutoğlu, “O deprem bölgesi çok küçük bir alanı kapsıyordu. Oysa bizim yeni saptadığımız gerginlik bölgesi, çok daha geniş bir alana hitap ediyor. 2011 depremi bölgedeki enerjiyi tamamen boşaltmadı” ifadelerini kullandı.

Kutoğlu, 6 Şubat 2023 Hatay depremlerindeki benzer bir mekanizmanın bu bölgede de çalışma ihtimali olduğunu belirterek bölgede acilen ‘zarar azaltma’ ve tedbir çalışmalarına ağırlık verilmesi çağrısında bulundu.

(DHA)