Enerji Bakanlığından ruhsatsız İZDEMİR Termik Santrali'ne uygunluk belgesi

İzmir – Aliağa Horozgediği’nde 12 yıldır çalışmaya devam eden İZDEMİR Enerji AŞ'ye ait termik santralin, ruhsatsız olarak çalıştığı ortaya çıkmış çeşitli hukuki girişimlerde bulunulmuştu. Şirket, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan geçtiğimiz aralık ayında “uygunluk belgesi” aldığını ve üretime devam ettiklerini açıkladı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB) Encümeni santral ile ilgili işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olmaması nedeniyle 3 Mart 2025 tarihinde ruhsat alınıncaya kadar kapatma kararı almıştı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının ardından Termik Santral 22 Mart 2025-15 Nisan 2025 arası faaliyetine ara vermiş daha sonra faaliyetine devam etmişti.

Termik Santrale karşı açılan davanın avukatlarından İpek Sarıca ile gelişmeleri konuştuk.

“Kent ve çevre hakkı iki temel haktır”

Çevre hakkı ile kent hakkının birbirini tamamlayan iki temel hak olduğunu belirten Sarıca, kentte yaşayan herkesin kentsel mekânın planlanmasında söz hakkı olduğunu söyledi.

Kent yaşamını doğrudan etkileyen yerel yönetimlerin rolünü değerlendiren Sarıca, “Çevresel kararların önemli bir bölümü yerel yönetimler tarafından alınıp, denetlenmektedir. Aliağa Termik Santrali’nde de doğal olarak bu yetki ve sorumluluk İzmir Büyükşehir Belediyesi’nindir. Bu tesisin çevreye, insan sağlığına ve kent yaşamına etkilerinin denetlenmesi de yine kaçınılmaz olarak İzBB’ ye aittir. İşletme ruhsatı, kamu yararı ile çevre ve kent hakkı açısından sürekli denetim, yerel demokrasinin en somut sınavlarından biridir” dedi.

“Kapatma dava süreci demokratik bir sınavdır”

İzdemir Termik Santral sürecinin sadece bir çevre davası olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizen Sarıca, “Bu süreç aynı zamanda yerel yönetimlerin ruhsatlandırma ve denetim yetkilerini kent hakkı ve çevre hakkının nasıl ihlal edildiğini ortaya koyan bir süreç oldu. Süreç, İZDEMİR Termik Santrali için verilen ÇED Olumlu Kararı’na karşı EGEÇEP tarafından iptal davası açılmasıyla başladı. İlk derece mahkemesinin kararı temyiz edildi. Danıştay tarafından ise bozma kararı verildi. Bunun üzerine 2014 yılında İzBB’ne başvurarak Danıştay kararı nedeni ile santrale verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının geri alınması talep edildi” bilgisini paylaştı.

Uyulmayan encümen kararları

Yapılan başvurudan sonraki süreci değerlendiren Sarıca, “Bu başvurunun ardından, ruhsatsız ve deneme izni olmaksızın çalıştığı tespit edilen santral hakkında 30 Ekim 2014 tarihinde Encümen tarafından faaliyetten men kararı alınmıştı. Belediye içindeki birimler arasında yapılan yazışmalar sonucunda, Encümen kararının uygulanmaması yönünde görüş bildirilerek kararın uygulanmadığı tarafımıza bildirilmişti. Aliağa Belediyesi’nden ve şirketten 6 Mayıs 2015 tarihinde talep ettiğimiz eksik belgeler, yaklaşık 6 yıl sonra tarafımıza 22 Aralık 2021 tarihinde ulaştırılmıştır” açıklamasını yaptı.

“Termik santralle ilgili hukuki süreç devam ediyor”

İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının iptal davasının 11 Mart 2025 tarihinde açıldığını belirten Sarıca, "İZDEMİR Enerji Elektrik Üretim AŞ'nin yürütmeyi durdurma talebi 3. İdare Mahkemesi tarafından reddedildi.

Şirket tarafından yapılan itiraz ile ilgili, Bölge İdare Mahkemesi tarafından 14.03.2025 tarihinde 'savunma alınması ve ara kararın cevabı gelinceye kadar yürütmenin durdurulmasına' karar verildi.

Bölge İdare Mahkemesi kararı üzerine İdare Mahkemesi'nce 05.05.2025 tarihinde İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden, 'termik santral için işyeri açma ver çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenmediğinin sorulmasına, bu ara karar yerine getirilinceye kadar Encümen kararının yürütmesinin durdurulmasına’ karar verildi. Davacı şirketin itirazı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin 03.07.2025 tarihli kesin kararı ile reddedildi” diye konuştu.