PETKİM, işçinin lojmanına göz dikti

Azerbaycanlı petrol şirketi SOCAR bünyesideki PETKİM tesislerinde bulunan ve 40 yılı aşkın süredir işçilerin kullandığı lojmanlar şirketin dayatması ile eylül ayına kadar boşaltılmak isteniyor. Henüz PETKİM tesisleri yapılırken kurulan ve çok uzun yıllardır işçilerin konaklama, sosyal alan, çocuklar için güvenli bölge gibi olanaklar sağladığını söyleyen işçiler şirketin yani yatırımlarla pastasını büyütürken lojmanlara göz dikmesine tepki gösterdi.

Lojmanda kalan bir işçi “Bu mesele yıllardır çeşitli dönemlerde önümüze getiriliyor. Yıllardır burada çocuklarımızla ailemizle bir düzen, sosyal alan imkanları ve çocuklarımız için güvenebileceğimiz yer olarak yaşıyorduk. Şimdi eylüle kadar boşaltılırsa kira yardımı gibi destekler verileceği söyleniyor. Geçerli gerekçe sunan olursa 2027’ye kadar müsaade edilecekmiş. Bunların hiçbirisi olmazsa sonuç ne olacak belli değil. Gelip kapı dışarı mı edecekler belli değil. Yani süreç biraz da muallak” diye konuştu.

Şirketin bu kararı almaktaki gerekçelerinin tamamen kâr amaçlı olduğunu söyleyen işçi “Depreme dayanıksız olması, altyapı sorunları ve eksiklikler gibi gerekçeler söyleniyor. Evet doğru her şey çok eskidi ama çözüm boşaltmak mı olmalı? Bizler de biliyoruz ki işveren buraya ekstra maliyet ayırıp, güçlendirmek yeniden düzenlemek gibi bir topa girmek istemeyecek. Ama bunlar bu kadar büyük şirketler ve sermayeleri için para bile değil” dedi.

‘İşten çıkarmalar ve yatırımlar aynı anda gerçekleşiyor’

Bir süre önce kontrollü duruş adı altında fabrika kapatmalarına gidildiğini söyleyen bir işçi ise “5 fabrika kapatıldı. Güvenli duruş, kontrollü duruş, ticari duruş böyle böyle isimler takıp süslüyorlar ama fabrikalar kapatılıyor. Kapanmalar oldukça da işçiler çıkarılıyor. Hem fabrika kapatılıyor hem işçi sayısı azalıyor hem yeni yatırımlar yapıyorlar ama bunların üstüne lojmanları da kapatalım diyorlar. Biz bu fabrikanın yükünü çekiyoruz. İş yükü artıyor. Biz hem PETKİM’deki işleri yetiştiriyoruz hem de gidip STAR’ın iş gücünü çekiyoruz. Ege ihracat rekorları kırdıklarını söylüyorlar ama işçilerin yıllardır kaldığı lojmanlara gözü dikiyorlar” dedi. Lojmanların kapatılmaması gerektiğini söyleyen işçi “Biraz bütçe ayrılarak güçlendirilebilir. İşçiler buradan çıktığında şu an ki yaşam giderleri 8-10 kat artacak. Biraz bu şirketin yükünü çeken işçilerin öncelenmesi gerekir” diye konuştu.

‘Tüm sanayi havzası etkilenecek’

Lojmanların boşaltılmasının yalnızca PETKİM işçilerinin değil tüm Aliağa’nın sorunu olduğunu belirten bir işçi “Burada kalan yüzlerce aile var. Lojman kapatılınca ne olacak? Çıkacaklar kiralık ev arayacaklar ya da ev almaya çalışacaklar. Bu da Aliağa’da konut yetersizliği olması nedeniyle sorunlara yol açacak. Daha şimdiden kiralar artmaya başladı çünkü ev sahipleri de duydu ki lojmanlar kapatılacak. Bu nedenle PETKİM işçileri mecbur çıkacak ev arayacak diye düşünüp yüksek kiralara mecbur bırakacaklar. Aliağa’da en düşük ev kirası 25-30 binleri bulmuş. Varın siz hesap edin lojmanlar kapatılınca durum nasıl olacak? Mesele sadece PETKİM işçileri değil ki organizede çalışan binlerce işçi var, demir çelik fabrikalarında çalışan yüzlerce işçi var. Bu işçilerin ücretleri ortada ve bugün aldıkları maaşla bu kira artışlarına dayanma şansları kalmayacak. Yani lojmanlar kapatılırsa tüm Aliağa tüm işçiler bundan olumsuz etkilenecek” dedi.

‘Sözleşmeye de lojmana da ortak irade koymalıyız’

Toplu sözleşme süreçlerinde olduklarını söyleyen işçi sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu döneme gelmesi ise tesadüf değil. Sözleşme ortasında gündeme geliyor ve işçilerin bu konudaki kimi ayrı tutumlarından faydalanmak isteniyor. Lojmanlarda kalmayan işçiler olmasının sebebi de işverenin uyguladığı yöntemler iken lojmanda kalan kalmayan ayrımı şimdi sorun yaratıyor. Ama biz istiyoruz ki her işçi arkadaşımız buradan faydalanabilsin, dönüşümü sağlanabilsin. Şimdi de aslında ayrılığa düşmeden hem sözleşme hem de lojmanlar için birlik olunabilir. Çünkü lojmanları kaybetmek demek yeni bir kayıp demek ve bunun sonrasının gelebileceğini herkes çok iyi biliyor. Bundan dolayı şimdi ayrılık değil birlik olma zamanı.”

‘Olan işçiye ve Aliağa halkına olacak’

Lojman alanının uzun vadede yıkılacağı ve şirketin bu alanın limana yakın oluşunu da kullanarak depo alanına çevireceği planları olduğunu söyleyen bir işçi “Hâlâ yatırım peşindeler. Bu alan çok büyük bir alan. Hatta içinde bulunan ağaçları, ormanlık alanları düşünürsen Aliağa’nın en büyük ağaçlık alanı burası. Buranın yıkılması ve depo vb. şeyler yapılması demek Aliağa’nın en geniş ağaçlık alanının da yok edilmesi demek. Zaten gaz kokusundan geçilmeyen ilçede bir de nefes olan ağaçları yerle bir edecekler. Özetle neresinden baksan bu lojmanların boşaltılması şirketin kasasından başka kimseye kâr sağlamayacak. Olan işçiye, Aliağa halkına olacak” dedi.

‘İşçilerin birlikte yaşam kültürü yıkılmak isteniyor’

Geçmiş dönem şube başkanlarından İsmail Doğan ise “Özelleştirmeler geldiğinden beri işçilerin elindeki haklara saldırılar durmak bilmiyor. Lojmanların yapılış amacı belli ama on yıllar önce bizler çalışırken bile dönem dönem bu kapatılma meselesi gündeme getirilirdi. Lojmanlara yalnızca bir daire meselesi gibi bakmamak lazım. Lojmanlar kurulduktan sonra sosyal alanları ve yaşamıyla işçiler arasından bir birlikte yaşam kültürünü de ifade ediyordu. Dayanışmanın, bir arada yaşamanın, yardımlaşmanın ve güvenin başka bir ifadesiydi. Bunu yıllar içinde yok etmek için her şeyi yaptılar. Bugün gelinen noktada ise kökten ortadan kaldırılmak isteniyor. Deprem riski, konutların güçsüz olması, altyapı sorunları elbette üstü kapatılmaması gereken noktalar ama bunlar çözümsüz meseleler değil. Bütçe ayırırsın yaparsın ve işçileri mağdur etmeyip buranın varlığını sürdürebilirsin. Sözleşme döneminde bunun gündeme gelmiş olmasını ancak işçilerin birliği aşabilir. Ayrı fikirlere düşmeden hem sözleşmeyi hem lojmanları kaybetmemenin iradesiyle hareket edilmesi gerekir” diye konuştu.

‘Kamucu anlayışın simgesi kâr için yıkılmak isteniyor’

Geçmiş dönem Petrol İş Aliağa Şube başkanı ve şimdi CHP Aliağa Meclis Üyesi olan İbrahim Doğangül ise konuya dair şöyle dedi: “Burası eskiden kamu kuruluşuydu ve bu lojmanlarda kamucu bir anlayışın ürünüydü. Yani işçilere barınma, sosyal alan imkanı kâr anlayışıyla değil kamusal hizmet olarak ortaya koyuluyordu. Bu orada önemli bir kültürü yaratmıştı ve başka gelişkin bir durumu simgeliyordu. Ve işveren bunun ne anlama geldiğini gayet iyi biliyor. Kamucu anlayışın önemli bir modeli kâr için yıkılacak. Şirketin iştahını kabartan şey elbette buraya yapacağı yatırımlar. Limanlara yakın olması, imar yapılarıyla oynama planları, rezidans hayalleri gibi birçok konu onlar için müthiş gelir getirecek. Bu nedenle işçilerin yaşayacağı mağduriyet gözlerine gelmiyor. Yapmak istiyorlarsa PETKİM’in diğer arazilerini değerlendirebilirler. Mevcut durumda konut sorunu yaşanıyorken eğer lojmanlar kapatılırsa bu sorun tüm Aliağa’nın büyük bir sorunu olur. Bunu bizler de mecliste gündeme almalı, elimizden geleni yapmalıyız.”