Emek Partisinden 21 Şubat Dünya Anadili Günü açıklaması: Ana dilinin kullanımı önündeki engeller kaldırılsın

Emek Partisi (EMEP) 21 Şubat Dünya Anadili Günü dolayısıyla Türkçe ve Kürtçe yazılı açıklama yayınladı. Ülkede yaşayan tüm halkların Uluslararası Anadili Gününü kutlayan EMEP, emekçilere farklı dil ve kültürlerin eşitçe yaşayacağı demokratik bir ülke için mücadele çağrısı yaptı. Ana dilinin kamusal alan ve kamu hizmetlerindeki kullanımı önündeki engellerin kaldırılması çağrısında bulunulan açıklamada, ana dilinde eğitim hakkının eşit yurttaşlık ve demokratik bir toplumun temel koşullarından biri olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada Süreç komisyonu raporunda anadili hakkına yer verilmemesi de eleştirildi.

Halkların kendi diliyle eğitim görme, kamusal alanda kendi diliyle var olma ve kendini ifade etme hakkının evrensel bir insan hakkı olduğu hatırlatılan açıklamada, “Türkiye’de başta Kürtçe olmak üzere farklı halkların dilleri uzun yıllardır inkar ve yasak politikalarıyla karşı karşıya bırakılmıştır. Türkiye’de ana dili hakkı, özellikle Kürt halkı açısından, Cumhuriyet’in kuruluşundan bu yana gasbedilen en temel demokratik haklardan biri olmuştur. Kürt meselesinin tarihsel kökeninde, Kürtlerin ulusal varlığının inkârı, dilinin yasaklanması ve asimilasyon politikaları bulunmaktadır. 1924 Anayasası’yla birlikte kurumsallaştırılan tekçi devlet anlayışı, bugün de saray rejiminin anlayışıyla örtüşerek devam etmektedir” denildi.

"Engeller kaldırılmadan demokratik çözümden söz edilemez"

Ana dilinde eğitim hakkının bir “bahşetme” meselesi olarak algılanamayacağına dikkat çekilen açıklamada, “TRT Kurdî gibi göstermelik ve içeriği devlet tarafından belirlenen televizyon kanalı ya da “seçmeli ders” adı altında Kürtçe dersi gibi uygulamada karşılığı son derece sınırlı düzenlemeler, yüz yılı aşkın süredir devam eden eşitlik talebinin yerine geçemez. Dil üzerindeki baskı ve yasaklamalar, bir ulusun varlığının inkârı anlamına gelir. Ana dilinin kamusal ve eğitim alanında özgürce kullanılmasının önündeki engeller kaldırılmadan, Kürt sorununun kalıcı ve demokratik çözümünden söz etmek mümkün değildir” ifadelerine yer verildi.

"Süreç raporunda ana dil hakkı kavram olarak bile geçmiyor"

Mecliste süreç komisyonu raporunda ana dilinde eğitim hakkına yer verilmemesine de tepki gösterilen açıklamada, “Ana dili hakkı kavram olarak bile geçmiyor. Ama aksi yönde bir ifade olarak, ihtiyaç olmadığı halde Türkçenin resmi dil statüsü özellikle vurgulanıyor. Kürt halkının ana dilinde eğitim talebinin görmezden gelindiği, seçilmiş temsilcilerinin tutuklu olduğu, kayyım politikalarının sürdüğü ve demokratik hakların askıya alındığı bir ortamda güven de barış da inşa edilemez. 21 Şubat vesilesiyle bir kez daha vurguluyoruz: Ana dilinde eğitim hakkı; eşit yurttaşlığın, demokratik bir toplumun temel koşullarından biridir. Zorunlu tek devlet dili uygulamasına son verilmelidir. Kürtçe üzerindeki tüm engeller kaldırılmalı; Türkiye’de konuşulan tüm anadiller eğitimden, sağlığa kadar kamusal yaşamın her alanında anayasal güvence altına alınmalıdır” talepleri sıralandı.

21 Şubat 1952’de Bangladeşli birçok üniversite öğrencisi Bengal dili için verdikleri mücadelede hayatlarını kaybettiler. Bu nedenle 21 Şubat, 1999 yılından itibaren UNESCO tarafından Uluslararası Anadili Günü olarak kabul ediliyor

(Politika Servisi)