Ramazan öncesi manzara: Gelir gıdaya yetmiyor

İzmir – Ramazan ayı öncesinde alışverişe çıkan yurttaşlar, artan fiyatlar karşısında temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlandıklarını dile getirdi. İzmir’de Kemeraltı Havra Sokağı ve Şirinyer pazarında mikrofon uzattığımız emekli, esnaf ve vatandaşlar, alım gücünün düştüğünü, maaşların mutfak harcamalarına yetmediğini ve fiyat denetiminin yetersiz olduğunu ifade etti. Esnaf ise hem maliyet artışlarından hem de düşen satışlardan şikayetçi.

Kemeraltı Havra Sokağı’nda alışveriş yapan Emekli Öğretmen Mehmet Sever, “Burasının daha ucuz olduğunu düşünerek geldik. Zincir marketler kadar pahalı olmasa da fazla bir fark yok. En önemlisi bir fiyat kontrolü de yok. Kim nasıl denk getirirse o fiyattan satıyor. Ekonominin her alanı böyleyse yandık” ifadelerini kullandı. Sever, ihtiyaca yönelik bir alışveriş yaptıklarını ve gönlünden geçen ürünleri alamadığını belirterek, “Torunlarımız da yanımıza geldiyse aylık maaşımızın tamamını gıdaya harcıyoruz. Yalnız olduğumuzda daha tasarruflu oluyoruz. Bahçemizde bir şeyler üretiyoruz. Ekonomi denetimsiz. Emekliler için her şey daha kötü” diye konuştu.

‘İnsanların alım gücü kalmadı’

Yaklaşık 30 senedir balıkçılık yapan Abdürrezzak Dağtekin, “Şu anda işlerimiz çok kötü. Balık sezonu olmasına rağmen talep yok. İnsanların alım gücü kalmadı. 100, 150 liralık balık alanlar kart ile ödeme yapmak istiyor. Ben de dahil insanlar kredi kartlarına yöneldi. Ben de daha ramazan alışverişi yapmadım. İmkanlarımızın el verdiği kadar alışveriş yapmaya çalışacağız” dedi.

Havra Sokağı’nda balıkçılık yapan Cebrail isimli esnaf ise “Ben ramazan alışverişi yapabildim. Yapamayan insanlarımız da var. İzmir’deki sebze-meyve ve balık fiyatlarının İstanbul ve Anadolu’ya göre daha uygun olduğunu düşünüyorum. Özellikle ürünlerin bol olduğu dönemde. Serada yetişen ürünlerde maliyetlerden kaynaklı fiyat artışı olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

‘İstediklerimizi tane ile alıyoruz’

Şirinyer pazarında ramazan alışverişi yapan ve ihtiyaçlarını artık kilo ile değil, tane ile alabildiğini söyleyen Murat Akın, “4 kişilik bir aileyiz. Maaşımızın çoğu pazar ve market ağırlıklı olmak üzere temel ihtiyaçlara gidiyor. Farklı bir şeye bütçe ayıramıyoruz. Sosyalleşme zaten tamamen bitti” ifadelerini kullandı.

“Fiyatlar oldukça yüksek. Özellikle yeşilliklerin ve sebzelerin fiyatı oldukça yüksek. Bunda birkaç esnafın da söylediği gibi yağışların etkisi olduğunu düşünüyorum” diyen Fatma Tunç, kendisinin yine de istediği ürünleri alabildiğini ancak almakta zorlanan vatandaşların olduğunun da farkında olduğunu dile getirdi.

Şirinyer pazarında yaklaşık 20 yıldır esnaflık yapan Hasan, fiyatların insanlara uçuk geldiğini ancak hal fiyatları ile karşılaştırılınca pazar fiyatlarının makul olduğunu belirterek, “Satışlarımızda henüz ramazanın bir etkisi olmadı. Önceki senelerde de ilk bir iki hafta satışlar daha iyi oluyor, sonraki haftalarda düşüyor. Ramazanda tüketim de az olduğu için alım düşüyor ama ramazan bitiminde satışlar yine düzeliyor” diye konuştu.

‘Müşteri için pahalı, esnaf için iş yok’

15 senedir esnaflık yapan Ahmet ise ramazan alışverişinde istediklerini kısmen alabildiğini söyleyerek, “Fiyatlar uçuk. Müşteri için pahalı, esnaf için ise istenilen iş ve kâr yok. Herkes için çok kötü bir piyasa var” ifadelerini kullandı.

35 senedir Şirinyer’de yaşayan ve pazar alışverişine ayda bir kez çıkabildiğini söyleyen Cahide Bakıcı ise “Fiyatlar özellikle emekliler için çok uçuk. Ramazanın da gelişiyle fiyatlar iyice yükselmiş. İstediklerimizi değil, bir hafta on gün idare edebilecek kadar alışveriş yapabildim. Bir aylık alışveriş yapmak mümkün değil. Ben 17 bin lira emekli maaşı alıyorum. Tüm ihtiyaçlarımızı almaya kalkarsak maaşımızın tamamı gider. Kendimizi kısıtlıyoruz. Kıt kanaat geçiniyoruz” dedi.

Gaziemir’de yaşayan ve Şirinyer pazarında ramazan alışverişi yapan Saliha, istediği hiçbir ürünü alamadığını belirterek, “Evet, enflasyon çok yüksek ancak esnafın kendi isteğine göre de fiyat artışı yaptığını düşünüyorum. Ben yürüme engelli bir insanım ve çalışamıyorum. Sadece emekli maaşı alan insanlar, hele ki kirada oturanlar, hiç geçinemiyorlar. Benim maaşımın tamamı mutfak alışverişine gidiyor diyebilirim. Pazara gittiğinizde elinizde 1000 lira olsa bile bir haftalık alışverişin tamamını yapamıyorsunuz. Bu sistem değişmeli” diye konuştu.