Türbinler arttıkça süt kesildi: Ilgardere köylüleri hayvancılığın bitmesinden korkuyor

Çanakkale — Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Cemaller, Söğütlü ve Keçikaya köylerini kapsayan Ilgardere Rüzgar Enerji Santralı (RES) Kapasite Artışı Projesi'ne karşı köylülerin ve yaşam savunucularının mücadelesi sürüyor. Dün gerçekleştirilen bilirkişi incelemesinde köylüler, “Artık sabrımız kalmadı, bu kaçıncı bilirkişi incelemesi? Köyümüzde Daha Fazla RES İstemiyoruz” diye isyan etti.

Hayvancılık şimdiden bitme noktasına geldi

Yoğun yağmur altında Cemaller köy meydanında toplanan davacı köylüler, bilirkişi heyetini "Köyümüzde Daha Fazla RES İstemiyoruz" sloganlarıyla karşılayarak tepkilerini dile getirdi. Davacılar adına söz alan Av. Cem Altıparmak, ÇED raporunun eksikliklerle dolu olduğunu, özellikle meteorolojik verilerin bölgeden çok uzaktaki Ayvalık’tan alınmasının bile iptal için yeterli bir gerekçe olduğunu vurguladı.

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’nden Süheyla Doğan ise şirketin projeyi parçalara bölerek yürüttüğü ÇED süreçlerinin kamusal kaynak israfına yol açtığını ve hukuki süreci zorlaştırdığını belirtti. Köylüler ve muhtarlar, mevcut 3 türbinin bile şimdiden hayvancılığı bitirme noktasına getirdiğini, hayvanların stres nedeniyle düşük yaptığını ve süt veriminin düştüğünü ifade ederek projenin genişlemesi projesine isyan etti.

Köylüler: Buradan ölümüz çıkar

Keşifte konuşan davalı Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın avukatı, ÇED Raporu’nun yönetmeliklere uygun olarak hazırlanmış olduğunu ve ÇED kararlarının doğru olduğunu söyleyerek davanın reddini talep etti. Müdahil şirket Or Enerji’nin avukatı (aynı zamanda şirket yöneticisi) ise, mevcut 3 türbinin hiçbir zararının olmadığını, yeni yapılacak olanların da zarar vermeyeceğini söylemesine ve alaycı üslubuna köylüler tepki gösterdi.

Köylüler hakime dönerek, “Bu proje onay alırsa, biz kepçeleri köye sokmayız, önüne yatarız. Buradan ölümüz çıkar” dedi. Bu arada şirket yetkilisi ile köylüler arasından tartışmalar yaşandı. Hakimin tarafları sakinliğe davet etmesinden sonra, sağlanan sükunetin ardından ÇED alanı içerisinde incelemeye geçildi.

Basının görüntü alması engellendi

Keşif sırasında Ayvacık Gazetesi temsilcisinin görüntü alması engellenirken, müdahil şirket yetkililerinin alaycı tutumu köylülerle tartışmalara yol açtı. Kötü hava koşulları nedeniyle drone incelemesinin yapılamadığı keşif sonunda, yaşam savunucuları mera ve tarım alanlarının şirketlerin kâr hırsına kurban edilmemesi gerektiğini yineledi.

“Yeşim dönüşüm” adı altında meralar, tarım alanları şirketlere peşkeş çekiliyor

Keşifle ilgili bir açıklama yapan Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği şirketlerin “Yeşil Dönüşüm” kisvesi ile RES’ler için köylülerin tarlalarını, meralarını, ormanlarımızı gasp ettiğini dile getirdi.

Açıklamada, “Hem Ayvacık civarında hem de Çanakkale’nin ve ülkemizin pek çok yerinde çok fazla sayıda ruhsat ve lisans verilmektedir. Yenilebilir enerjinin ve elektrikli araçların ihtiyacı için de bakır, lityum, nikel gibi madenlere ihtiyaç duyulmaktadır. Tüm bu madenlerin çıkartılması da çok ciddi ekolojik yıkımlara yol açmaktadır. İktidar, halkın gerçek enerji ihtiyacına göre değil, şirketlerin karı odaklı bir enerji politikası yürütmektedir. Projeler için tarım alanları, meralar, ormanlık alanlar, köylülerin yaşam alanları gözden çıkartılmakta ve şirketlere peşkeş çekilmektedir” denildi.

Hukuki süreç kronolojisi

• Derneğin açıklamasında Ilgardere RES projesi için bugüne kadar toplam 4 ayrı ÇED süreci yürütüldüğü belirtilerek köylüleri isyan noktasına getiren hukuksal süreç şöyle özetlendi;
• Faz-I: 2020 yılında 3 türbin için "ÇED Gerekli Değildir" kararı alındı ve inşaat tamamlanarak üretime geçildi.
• Faz-II: İlave 5 türbin için verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararına karşı açılan dava kazanıldı. Danıştay'ın bozma kararı sonrası yeniden başlayan yargılamada, 17 Aralık 2025'te dava tekrar davacılar lehine sonuçlandı.
• Faz-III (3. Proje): 15 Ağustos 2024'te "ÇED Olumlu" kararı alan bu projeye karşı açılan davada da 25 Aralık 2025 tarihinde iptal kararı verildi.
• 4. Proje (Güncel Dava): Şirket, önceki süreçler devam ederken 6 Haziran 2024'te yeni bir kapasite artışı süreci başlatarak 4 Ekim 2025'te "ÇED Olumlu" kararı aldı. Kurulu gücü 10 MWe'den 40 MWe'ye çıkarmayı hedefleyen bu son karara karşı açılan davada dün bilirkişi keşfi yapıldı. Dava süreci devam ediyor.