TTB'den 'geleneksel tıp' açıklaması: 'Kamunun görevi herkese bilimsel sağlık hizmeti sunmaktadır'

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sağlık Bakanlığı’nın Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarını sağlık sistemi içinde genişletmesine ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde bir GETAT Enstitüsü kurulmasına ilişkin yazılı açıklama yaptı. TTB, söz konusu adımların kamusal sağlık hizmetinin bilimsel temelleri ve toplum sağlığı açısından ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtti.

"Bilimsel olarak kanıtlanmamış uygulamalar"

Açıklamada, hekimlik mesleğinin bilimsel yöntem ve kanıta dayalı tıp temelinde geliştiği vurgulanarak, sağlık hizmetinin temel sorumluluğunun etkinliği ve güvenliği bilimsel olarak kanıtlanmış yöntemlerle toplum sağlığını korumak olduğu ifade edildi. Buna karşın, bilimsel etkinliği kanıtlanmamış uygulamaların kamu sağlık sistemi içine yerleştirilmesinin sosyal devlet ilkesine aykırı olduğu kaydedildi.

TTB, aile hekimliklerinde mesai saatleri sonrasında ücretli GETAT uygulamalarının önünün açılmasının ardından TÜSEB bünyesinde bir enstitü kurulmasının, kamu kaynaklarının önceliklerinin sorgulanmasına yol açtığını belirtti. Açıklamada, "Kamunun görevi her yurttaşın bilimsel kanıta dayalı sağlık hizmetlerine eşit biçimde ulaşmasını sağlamaktır. Sağlığa erişimi zaten sınırlı olan kesimlerin bilimsel karşılığı tartışmalı uygulamalara yönlendirilmesi kabul edilemez" denildi.

Nitelikli tıp eğitimi da riske atılıyor

GETAT uygulamalarının etkinlik ve güvenliğine ilişkin yürütüldüğü belirtilen bilimsel çalışmaların sonuçlarının kamuoyu ve bilim dünyasıyla şeffaf biçimde paylaşılmadığı ifade edilen açıklamada, sağlık politikalarının açık ve kanıta dayalı değerlendirme süreçleriyle şekillenmesi gerektiği vurgulandı.

Tıp eğitiminin uzun süredir yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğuna dikkat çeken TTB, yetersiz öğretim üyesi kadroları ve altyapı eksikliklerine rağmen artan öğrenci sayısının nitelikli eğitim açısından risk yarattığını belirtti. Bu koşullarda kamu kaynaklarının bilimsel karşılığı tartışmalı alanlara yönlendirilmesinin, eğitim ve araştırma altyapısını güçlendirme hedefiyle çeliştiği kaydedildi.

"Araştırma kapasitesi GETAT'a kaydırılmamalı"

Açıklamada, GETAT Enstitüsü’ne yalnızca eğitim değil; ürün, cihaz ve çeşitli uygulama alanlarının geliştirilmesine yönelik görevler tanımlandığı, yüksek lisans, doktora ve uzmanlık eğitimi alan araştırmacı ve hekimlere bu alanda özel destek mekanizmaları öngörüldüğü ifade edildi. Bunun, zaten sınırlı olan akademik ve klinik araştırma kapasitesinin öncelikli alanlar yerine GETAT uygulamalarına kaydırılması riskini doğurabileceği belirtildi.

Uzmanlık eğitiminin uzun yıllar süren yoğun klinik ve bilimsel birikim gerektirdiğine işaret eden TTB, kısa süreli sertifikasyon programlarıyla uygulama alanlarının genişletilmesinin tıp eğitiminde standart ve nitelik açısından yeni sorunlar yaratabileceğini ifade etti.

"Eşit, bilimsel, erişilebilir sağlık"

Ayrıca kamuda çalışan hekimlerin bilimsel tıp uygulamaları kapsamında hastalardan ek ücret talep edemezken, GETAT uygulamalarının hekimler için bir ek gelir alanı olarak sunulmasının sağlık sisteminin yönü açısından kaygı verici olduğu ifade edildi. Hekimlerin maddi kaygılarla bilimsel karşılığı tartışmalı alanlara yönlendirilmemesi gerektiği vurgulandı.

TTB, açıklamasında şu çağrılara yer verdi:

• Sağlık politikaları bilimsel tıp temelinde oluşturulmalı.
• Aile hekimliği koruyucu sağlık hizmetleri alanında kalmalı, ticari bir uygulama alanına dönüştürülmemeli.
• Kamu kaynakları kanıta dayalı sağlık hizmetleri ve tıp eğitiminin güçlendirilmesi için kullanılmalı.
• Yurttaşların bilimsel temeli olmayan uygulamalara yönlendirilmesine karşı kamu sorumluluğu güçlendirilmeli.

Açıklama, "Toplum sağlığı piyasacı uygulamalara teslim edilemez; kamunun görevi her yurttaşa bilimsel, eşit ve nitelikli sağlık hizmeti sunmaktır" ifadeleriyle son buldu.