CHP'li Tanrıkulu, Akın Gürlek'e 'tutuklu düzenlemesi'ni sordu: Hukuki dayanağı ne?

CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek'in katıldığı televizyon programında dile getirdiği tutuklulara yönelik yasal düzenmenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Anayasa'ya uygunluğu ve hukuki dayanağına ilişkin soru önergesi verdi.

Gürlek, 13 Şubat akşamı katıldığı A Haber canlı yayınında tutukluların avukatları aracılığıyla rahat şekilde dışarıya notlar iletebildiğini söyleyen Gürlek, "Mevzuatta eksiklik var. Tutuklularda böyle bir boşluk var. İlgili arkadaşlara talimat verdim, bir yasal düzenleme yapacağız. İnşallah bu konuda Meclisimiz bir irade gösterir, bu düzenlemeyi yaparız" demişti.

"Hak ihlaline yol açabilir"

AİHS'nin 17'nci maddesini anımsatan Tanrıkulu, bu maddenin, "Sözleşme hükümlerinin, tanınan hak ve özgürlüklerin tahribine veya öngörülenden daha geniş ölçüde sınırlandırılmasına yönelik bir faaliyette bulunma hakkını sağlayacak biçimde yorumlanamayacağını" hükme bağladığını vurguladı. Savunma hakkını kriminalize eden bir yaklaşımın, bu madde anlamında hakkın özünü tahribe yönelik bir faaliyet niteliği taşıyabileceği uyarısında bulundu.

"Anayasa'ya aykırılık oluşturabilir"

Ayrıca, AİHS'nin 18'nci maddesinin, hak ve özgürlüklere getirilecek sınırlamaların ancak Sözleşme'de öngörülen amaçlar için uygulanabileceğini düzenlediğini hatırlatan Tanrıkulu, "Savunma hakkına yönelik herhangi bir sınırlamanın, kamu güvenliği, kamu düzeni veya suçun önlenmesi gibi meşru amaçlarla sınırlı kalması ve bu amaçlar dışında başka bir gayeye hizmet etmemesi gerekir" dedi.

Tanrıkulu, savunma hakkını zayıflatmaya yönelik her türlü düzenlemenin, Anayasa'nın 2'nci maddesindeki "hukuk devleti" ilkesine ve AİHS'nin 18'nci maddesine aykırılık oluşturabileceğini vurguladı.

{{5970560}}

Yanıt bekleyen sorular

Tanrıkulu, Gürlek'ten şu sorulara yanıt istedi:

• "Tutukluların avukatlarıyla görüşme hakkına ilişkin mevcut hukuki rejimi 'düzenleme boşluğu' olarak nitelendirmenizin hukuki dayanağı nedir? Bu alanda yeni bir yasal veya idari düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
• Planlanan bir düzenleme varsa, bu düzenlemenin AİHS'nin 18'nci maddesi uyarınca meşru bir amaca dayanıp dayanmadığını nasıl değerlendiriyorsunuz? Düzenlemenin savunma hakkını genişletici mi yoksa kısıtlayıcı nitelikte mi olacağını açıklar mısınız?
• Avukat–müvekkil görüşmelerinin izlenmesi, kaydedilmesi veya sınırlandırılmasına yönelik Bakanlığınız bünyesinde yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır? Varsa, bu çalışmanın hukuki dayanağı nedir ve AİHS'nin 6, 17 ve 18'inci maddeleri ile Anayasa'nın 2 ve 36'ncı maddelerine uygunluğu nasıl sağlanacaktır?
• Avukatların mesleki faaliyetleri nedeniyle suç isnadıyla karşı karşıya bırakılmalarını veya avukat-müvekkil görüşmelerinin suç faaliyetleriyle ilişkilendirilmesini öngören bir yaklaşımın, AİHS'nin 17'nci maddesinde düzenlenen hakları kötüye kullanma yasağı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususundaki görüşünüz nedir?"