Fransa: Aşırı sağcı militanın öldürülmesi ardından sol hedefte

Strasbourg- Fransa’nın Lyon kentinde, 23 yaşındaki Quentin D. isimli aşırı sağcı militanın sokakta saldırıya uğradıktan sonra yaşamını yitirmesi üzerine sol ve ana muhalefet Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisi hedef alındı. 

Avrupa Parlamentosu Milletvekili Rima Hassan’ın Sciences Po Üniversitesi’nin Lyon kentindeki kampüsünde cumartesi günü bir konferansa katıldı. Filistinli bir Fransa vatandaşı olan Rima Hassan, Gazze ablukasına kırmak için örgütlenin filolardan birine de katılmıştı. Hassan’ın konferansı, kendisini “feminist” olarak tanımlayan ancak göçmen karşıtı ve ırkçı söylemleriyle bilinen aşırı sağcı Nemesis kolektifi tarafından protesto edildi. Polis kaynaklarına göre, Sciences Po önünde “İslamo-solcular dışarı” yazılı bir pankart açan grup ile karşıt gruplar arasında gerginlik yaşandı. 

Saldırı ise akşam saatlerinde, konferans alanından uzak bir bölgede meydana geldi. Aşırı sağcı bir militan olduğu bilinen Quentin D. adlı bir üniversite öğrencisi, ayrıntıları hâlâ netleşmeyen bir saldırıda ağır yaralandı ve hastanede hayatını kaybetti. Savcılığın açıklamasına göre olayla ilgili olarak “ağırlaştırılmış ölümle sonuçlanan şiddet” ve “ağırlaştırılmış şiddet” suçlamalarıyla soruşturma sürdürülüyor. Saldırının faili ya da failleri şu ana kadar tespit edilmiş değil. 

TF1’de yayımlanan görüntülerde, bir grubun şiddete maruz kaldığı görülüyor. Görüntüler sırasında iki kişinin olay yerinden kaçtığı anlaşılıyor. Quentin’in ise olay yerine yaklaşık 1.5 kilometre mesafede ilk yardım ekipleri tarafından bulunduğu belirtiliyor. Ancak şu ana kadar olayın seyrine ilişkin herhangi bir resmi açıklama yapılmış değil. Saldırıyı gerçekleştirdiği iddia edilen kişilerin yüzlerinin maskeli olduğu ifade ediliyor. Bu aşamada kamuoyuna yansıyan bilgiler, resmi kaynaklara değil; görüntülere ve doğrulanmamış iddialara dayanıyor. 

Siyasal atmosfer: LFI hedefte 

Nemesis ve diğer aşırı sağ çevreler ise, Quentin’in antifaşistler tarafından saldırıya uğradığını iddia ederken, Rima Hassan ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yaşananları “son derece ağır ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi, şiddeti açık biçimde kınamış ve olayın tüm yönleriyle aydınlatılması çağrısında bulundu. 

Quentin’in ölümünün ardından, sağ ve aşırı sağ çevreler oklarını hızla LFI’ye çevirdi. Aşırı sağcı siyasetçiler Marine Le Pen, Jordan Bardella, Marion Maréchal ve Cumhuriyetçiler’in (LR) lider kadroları, henüz soruşturma sonuçlanmadan “aşırı sol şiddeti” suçlamalarına yükseltti. Le Pen “aşırı sol”un “terörist” ilan edilmesini talep etti. Aşırı sağcı Milletvekili Marion Maréchal ise “Melenchon’un milisi öldürdü” ifadesini kullanarak, olayın nasıl bir politik kampanyaya dönüştürüldüğünü gözler önüne serdi. 

Bu açıklamaların ardından Paris, Rouen, Metz, Bordeaux, Lille, Montpellier ve Toulouse başta olmak üzere birçok kentte LFI büroları saldırıya uğradı, camları kırıldı ve tehdit içerikli yazılar yazıldı. LFI Koordinatörü Manuel Bompard, partiye yönelik suçlamaların “tamamen asılsız” olduğunu belirterek, LFI’nin her türlü politik şiddeti açıkça mahkum ettiğini vurguladı.

Macron’dan LFI’ye yönelik suçlamalar

Tüm bu gelişmelerin ardından Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un açıklamaları dikkat çekti. Macron, Radio J’ye verdiği demeçte LFI’yi açıkça “aşırı sol” olarak niteledi ve hareket içinde “antisemit ifadelerin ortaya çıktığını” ileri sürdü. Macron’un bu çıkışı, bir yandan aşırı sağın söylemlerini meşrulaştırırken, diğer yandan LFI’yi siyasal olarak tecrit etmeye yönelik bir çizginin sürdüğünü gösteriyor. 

Oysa aynı Macron, aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) içinde de cumhuriyet ilkeleriyle bağdaşmayan söylemler olduğunu kabul etmekle birlikte, bu partiyle ilgili uzun süredir sürdürülen “normalleştirme” politikasını sorgulamıyor. 

Aşırı sağ sokakta ‘meşruiyet’ kazanıyor

Lyon’daki ölüm olayı, Fransa’da yaklaşan mart 2026 belediye seçimleri öncesinde, özellikle LFI toplantılarına ve konferanslarına yönelik aşırı sağcı protestoların arttığı bir dönemde yaşandı.

LFI ilk kez belediye seçimlerine ilk defa bağımsız olarak, kendi listesiyle giriyor. Oy potansiyeli nedeniyle ham sağcılarda hem son dönemde Macron yönetimine destek veren Sosyalist Parti’de panik yaratıyor. Aşırı sağ gruplar ise özellikle Filistin, göç ve antisemitizm tartışmaları üzerinden LFI’yi hedef alırken; merkez ve sağ siyaset, bu saldırgan dili sorgulamak yerine çoğu zaman aynı söylemi yeniden üretiyor.

LFI’nin öncülüğünü yaptığı Yeşiller, Fransa Komünist Partisi (PCF) ve Sosyalist Parti’nin (PS) ana bileşenleri olduğu Yeni Halk Cephesi (NFP) temmuz 2024 erken genel seçimlerinde birinci parti olmuş, ancak Cumhurbaşkanı Macron, mutlak çoğunluğu almadığı iddiasıyla NFP’ye başbakanlık görevini vermeyi reddetmişti. O zamandan bu yana üç azınlık hükümeti kuran Macron ve yönetimi siyasi krizden çıkamadı ve halk desteği giderek azaldı. Buna rağmen PS gibi partilerin kritik desteği ile hayatta kalmayı başardı.