Milletvekili Necla Demir Meclis'e taşıdı: 'Saç örme videosu nasıl suç sayıldı?'

Ağrı Milletvekili Necla Demir, İzmir’de 16 yaşındaki bir kız çocuğunun sosyal medya hesabında paylaştığı saç örme videosu gerekçe gösterilerek “örgüt propagandası” iddiasıyla tutuklanmasını Meclis gündemine taşıdı. Demir, Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.

Önergede, söz konusu paylaşımın tutuklama gerekçesi yapılmasının hukuki değil, siyasal bir refleks olduğu yönünde kamuoyunda ciddi tepkiler oluştuğu belirtildi. Bir çocuğun saç örmesinin ve bunu paylaşmasının suç kapsamına alınmasının ölçülülük, ifade özgürlüğü ve temel haklar açısından “açık bir hukuksuzluk görüntüsü” verdiği ifade edildi.

“Çıplak arama iddiası istismar niteliğinde”

Demir, önergesinde daha vahim olanın ise çocuğun cezaevinde çıplak aramaya maruz bırakıldığı iddiası olduğunu belirtti. Çıplak aramanın yetişkinler açısından dahi insan onuruna ağır bir müdahale olduğuna dikkat çekilen önergede, bir çocuğa uygulanmasının açık biçimde devlet eliyle istismar anlamına geleceği vurgulandı. Bu uygulamanın işkence ve kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

“Cezaevinde şiddete maruz kaldı” iddiası

Önergede ayrıca ailenin görüş gününde aktardıklarına da yer verildi. Buna göre 16 yaşındaki çocuk, cezaevinde akranları tarafından fiziksel şiddete maruz kaldığını, parmağında morarmalar oluştuğunu ve acı çektiğini ailesine iletti. Devletin gözetimi altındaki bir kurumda bir çocuğun şiddete maruz kaldığını beyan etmesinin iddiaların ciddiyetini artırdığı belirtilerek, çocuğun fiziksel ve psikolojik güvenliğinin sağlanmasının devletin mutlak sorumluluğu olduğu ifade edildi.

Uluslararası sözleşmelere atıf

Demir, olayın Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Birleşmiş Milletler İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları kapsamında da açık bir hak ihlali iddiası bulunduğunu belirtti. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90’ıncı maddesi gereğince temel haklara ilişkin uluslararası sözleşme hükümlerinin iç hukuka üstün olduğuna dikkat çekti.

Bakanlığa 9 soru

Demir, Adalet Bakanı Gürlek’e şu soruları yöneltti:

1. 16 yaşındaki bir kız çocuğunun saç örme videosu paylaşmasının “örgüt propagandası” kapsamında değerlendirilmesinin hukuki dayanağı nedir? Saç örme eylemi hangi somut suç unsurunu oluşturmaktadır?
2. Tutuklama kararı verilirken ölçülülük ilkesi hangi gerekçeyle gözetilmiştir? Adli kontrol tedbirleri neden tercih edilmemiştir?
3. Ailenin görüş gününde aktardığı üzere söz konusu kız çocuğunun cezaevinde akranları tarafından fiziksel şiddete maruz kaldığı, parmağında morarmalar oluştuğu ve acı çektiğini beyan ettiği iddiaları doğru mudur? Bu iddialar hakkında derhal bir adli ve idari soruşturma başlatılmış mıdır? Çocuğun fiziksel ve psikolojik güvenliğinin sağlanması için hangi somut tedbirler alınmıştır?
4. Söz konusu kız çocuğunun cezaevinde çıplak aramaya maruz bırakıldığı iddiası doğru mudur? Doğru ise bu uygulama hangi mevzuata dayandırılmıştır?
5. Bakanlığınız, bir kız çocuğunun çıplak aramaya tabi tutulmasını insan onuruyla ve çocuk haklarıyla bağdaşır görmekte midir?
6. Son 5 yıl içinde çocuk ceza infaz kurumlarında kaç kız çocuğu çıplak aramaya tabi tutulmuştur? Bu uygulamalara ilişkin açılmış kaç soruşturma bulunmaktadır?
7. Çocuklara yönelik çıplak arama uygulamasının kaldırılması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
8. Bu olayla ilgili cezaevi idaresi ve personeli hakkında idari ve adli soruşturma başlatılmış mıdır?
9. Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşme ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri uyarınca; bir kız çocuğunun tutuklanması ve çıplak aramaya maruz bırakılması iddiaları bu uluslararası yükümlülüklerle nasıl bağdaştırılmaktadır?