Enflasyon hedefi tutmadı, fatura işçiye çıktı: Programın yükü ücretli emeğe kesiliyor
TCMB’nin enflasyon tahminini yukarı revize etmesi, ücret zamlarının hedef enflasyona göre sınırlı tutulduğu programda işçi ve emekçilerin alım gücü kaybının büyüyeceğini gösteriyor.
Fotoğraf: ANKA
Andaç Aydın Arıduru
[email protected]
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ilk enflasyon raporunu açıkladı. Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yukarı yönlü revize ederek yüzde 15-21 aralığına yükselttiklerini söyledi. TCMB Başkanı Karahan, Enflasyon Raporu 2026-I’in tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesinde bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Karahan, yüzde 13-19 aralığında olan yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 15-21 aralığına yükselttiklerini kaydetti. 2025 yılında olduğu gibi ücretleri hedef enflasyona dayalı olarak ezen Erdoğan-Şimşek OVP’si tutmayan enflasyon hedeflerini beklentileri güncelleyerek yumuşatıyor eriyen ücretlerle fatura işçi ve emekçilere kesiliyor.
Enflasyon tahmin aralığı yüzde 13-19'dan yüzde 15-21 seviyesine çıkarıldı
Gıda enflasyonundaki artışı "oynak bir seyir" olarak nitelendiren Karahan, "sıkı para politikası"na ilişkin duruşun devam etmesi gerektiğini savundu. Kira enflasyonuna yönelik tahminlerini de aktaran Karahan, "Çeşitli senaryolar altında kira enflasyonunun bu yıl sonu itibarıyla yüzde 30 lie 36 anaconda anaconda tahmin ediliyor" dedi. Karahan, "dezenflasyon süreci"nin hedefleriyle uyumlu şekilde devamını sağlamak için, "sıkı para politikası" duruşunu kararlılıkla sürdüreceklerini sözlerine ekledi.
Konuşmasının son bölümünde enflasyon tahminlerini açıklayan Karahan, "2026 yılında enflasyonun, yüzde 15 ile yüzde 21 aralığında olacağını tahmin ediyoruz. 2027 sonu için ise tahminlerimiz, enflasyonun yüzde 6 ile yüzde 12 aralığına gerileyeceğine işaret ediyor. Enflasyon ara hedefimizi ise 2026 ve 2027 yılları için, sırasıyla yüzde 16 ve yüzde 9 olarak koruduk. 2028 yılı için ise ara hedefimizi yüzde 8 olarak belirledik" diye konuştu.
Karahan, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdüreceğimiz temkinli sıkı para politikası duruşumuz; talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecek. Her zaman altını çizdiğim gibi, fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul niteliğinde. Bu bağlamda, enflasyonu belirlediğimiz ara hedeflerle uyumlu olacak şekilde düşürmek için ne gerekiyorsa yapmaya kararlılıkla devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
Ana maliyet kalemi yakıt ucuzlarken gıda enflasyonu beklentisi artıyor
Raporda, küresel talepteki zayıf seyir ve jeopolitik risklerin azalmasıyla 2026 yılı ham petrol fiyatı varsayımı 62,4 dolardan 60,9 dolara düşürülerek maliyet kanalı üzerinden enflasyonu düşürücü bir etki öngörüldü. Ancak buna tam zıt bir görünümle, gıda enflasyonu varsayımı yüzde 18'den yüzde 19'a yükseldi. Enerji fiyatlarındaki düşüşün getireceği maliyet avantajına rağmen gıda enflasyonunun yukarı yönlü güncellenmesi; kırmızı et ve sebze fiyatlarındaki arz kaynaklı şoklar, yaklaşan Ramazan ayının oluşturacağı ek talep baskısı ve gıda fiyatlarının yapışkanlığı gibi unsurların, enerji kaynaklı aşağı yönlü fiyat etkisinden daha baskın çıktığını göstermekte.
Ücrette hedef dayatması, tutmayan programa aralık rahatlatması
Merkez Bankasının bu toplantıda ilk kez uyguladığı katılımcı anketinde, katılımcıların iki yıl yıl sonrası için enflasyon tahmini yüzde 18 oldu. 2025 yılının son enflasyon raporu sunumunda, 2025 yılına ilişkin tahmin aralığı yüzde 25-29 bandından yüzde 31-33 bandına revize edilmişti. Yüzde 13-19 aralığında bulunan 2026 yıl sonu enflasyon tahmin aralığında ise değişikliğe gidilmemişti. Şubat ayından itibaren geçerli olan asgari ücrete hedef endeksli yüzde 27 oranında zam yapılırken düşük ücret dayatması aynı şekilde, en geniş kapsamlı toplu sözleşmelerden olan metal iş kolu MESS Grubu TİS sürecinde yüzde 28 olarak dayatılmıştı. Geçen yılla aynı şekilde hedef enflasyon görüntüde sabit tutulsa da enflasyon beklenti aralığı yukarı yönlü revize edildi. Yüzde 2 puan yukarı çekilen beklenti aralığı geçen şanan enflasyonun altında zamlanan ücretlerin üzerindeki kayıpların büyümesi anlamına gelmekte.
Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında ücret zamları hedef enflasyon dikkate alınarak dayatılıyor. Ancak Erdoğan-Şimşek OVP’si düşmeyen enflasyon karşısında enflasyon hedefini değil beklentilerini yukarı yönlü güncelleyerek düşük ücret dayatması sağlarken tutmayan hedefler yukarı yönlü güncellenen beklentilerin içinde tutuluyor. Yüzde 27 oranında zamlanan asgari ücret yıllık 30,89 seviyesinde gerçekleşen enflasyon nedeniyle geçtiğimiz yıl ocak ayındaki alım gücüne kıyasla yüzde 3,89 oranında geride kaldı.
Enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü çekilmesi hedef enflasyonun yukarı yönlü yüzde 2 oranında sapacağı anlamını taşıyor. Bunun asgari ücret üzerinde yıl sonuna kadar yaşanması beklenen enflasyon kaybı üzerine eklenecek parasal boyutu ise aylık yaklaşık 560 TL. DİSK-AR’ın hazırladığı Ücret Kayıpları İzleme Raporu’nda tahmin edilen ortalama brüt işçi ücretinin (64 bin 153 TL) ise beklentinin yukarı çekilmesinden dolayı aylık bazla yaşayacağı fazladan kayıp ise en az 1283 TL civarında olacak. 12 aya ortalandığında asgari ücret yüzde fazladan erime tahmini ile en az 6720 TL ortalama işçi ücreti ise fazladan en az 15bin 400 TL erimeyle karşılacak.
Evrensel'i Takip Et