Adana’da Belediyelerde işçilere 'tüm yıl yüzde 3' dayatması

Adana — Seyhan ve Çukurova belediyelerine bağlı Seyhan İmar AŞ ve Çukurova İmar AŞ bünyesinde çalışan binlerce işçi, aylardır biriken alacaklarının ödenmesini ve insanca yaşayabilecekleri bir ücret artışını talep ederken, açlık sınırının 31 bin 224 TL; yoksulluk sınırının 101.706 TL olduğu koşullarda belediye yönetimlerinden gelen yüzde 3 zam teklifi işçiler tarafından “komik rakamlar” ve “hakaret” olarak değerlendirildi.

“Sözleşme, 10 binin üzerinde kişiyi ilgilendiriyor”

Önceki sözleşmeden alacakları ödenmediği için aylarca yoksulluğa mahkum edilen işçiler, şimdi bu alacakların sözleşme masasında pazarlık meselesi yapılmasına tepki gösterdi. Gazetemize ulaşan işçiler belediye yöneticiler tarafından maliyet gibi gösterilmesine tepki göstererek kendilerinin maliyet değil, belediyenin işlerini yapanlar olduğunu belirterek gerekirse grev kararı alacaklarını söylediler.

DİSK’e bağlı Genel-İş Sendikası Adana 1 ve 2 No’lu şubelerin örgütlü olduğu işyerlerinde sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) görüşmeleri tıkanmış durumda. Sendikaların hazırladığı taslak 3 yıllık sözleşme olarak işçilerden eleştiri alıyor. Taslağa göre 1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2028 tarihleri arasında 3 yıl süreli olan sözleşme taslağı, ücret artışlarını ise her 6 ayda bir TÜİK’in açıkladığı 6 aylık TÜFE oranına ek olarak 7 puan refah payı verilerek yapılması talep ediliyor. Taslakta ayrıca her hizmet yılı için günlük 4 TL kıdem zammı öngörülüyor. İkramiye maddesinde ise işçilere Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 4 ikramiye verilmesi, her bir ikramiyenin 15 günlük ücret tutarında olması ve toplamda 60 günlük ücret ödenmesi talep ediliyor. Belediye yönetimleri ise yalnızca yüzde 3 zam ve biriken alacakların uzun vadeye yayılarak ödenmesini önerdi. Çukurova’da yaklaşık 1300, Seyhan’da ise 1960 işçiyi, aileleriyle birlikte 10 binin üzerinde kişiyi ilgilendiren sözleşmede belediyelerin teklifi işçiler tarafından “yoksulluğun resmileştirilmesi” olarak değerlendiriliyor.

“Yüzde 3 1500 Lira demek”

Çukurova Belediyesi’nde yetkili Genel-İş Adana 2 No’lu Şube Başkanı Serdar Çapar’ın aktardığına göre mevcut ücretler yaklaşık 52-53 bin lira bandında. Yüzde 3 artış ise aylık yaklaşık 1500 lira anlamına geliyor. Enflasyonun resmi rakamlarla dahi yüzde 30’ların üzerinde seyrettiği, kira, gıda ve temel tüketim kalemlerinin her ay zamlandığı bir tabloda yüzde 3’lük teklif, işçiler tarafından “sıfır zamdan farksız” olarak değerlendiriliyor. Nitekim görüşmelerde ilk teklifin yüzde 0 olduğu, tepkiler üzerine yüzde 3’e çıkıldığı da sendika tarafından dile getirildi. Çapar, “Yoksulluk sınırının 90 bin liraya dayandığı söylenirken bize 1500 lira reva görülüyor” dedi.

Alacaklar zam gibi gösterilmek isteniyor

Belediye yönetimlerinin teklifindeki en tartışmalı başlıklardan biri ise aylardır ödenmeyen alacakların taksitlendirilmesi oldu. Seyhan Belediyesi’nde alacakların 24 ay, Çukurova’da ise 12 ay taksitle ödenmesi önerildi. İşçi başına yaklaşık Çukurova’da 190-200 bin, Seyhan’da 170- 350 lirayı bulan birikmiş alacakların, yeni dönem maaş artışıyla birlikte hesaplanarak “toplam gelir artmış gibi” sunulmak istendiği belirtiliyor. İşçiler “Bin 500 lira zamma alacaklarımızı da ekleyip kamuoyuna ‘60 bin 70 bin lira ücret veriyoruz’ diye anlatacaklar. Gerçek ise aylardır ödemedikleri için alım gücü azalan alacaklarımız bize yıllar içinde ödenecek daha da yoksullaşacağız” dedi. İşçiler, içerideki alacaklarının pazarlık konusu yapılmasına karşı çıkıyor. “Zam ayrı, alacak ayrı” diyen işçiler, geçmiş dönem borçlarının yeni sözleşmenin bir parçası haline getirilmesini kabul etmiyor.

‘Belediye battı’ söylemine tepki

Görüşmelerde belediye yönetimleri mali sıkıntıları ve devralınan borç yükünü gerekçe gösterdi. Ancak sendika cephesi bu savunmaya sert tepki gösteriyor. Serdar Çapar, “27 yıllık belediyeciyim. İşçiye verilen paradan batan belediye görmedim. Belediyeler kötü yönetimden batar” diyerek faturanın işçilere kesilmesine karşı çıktı. Çukurova’da yeni bir şirket kurulup işçi alımı yapılırken “personel gideri yüksek” denilmesini de çelişki olarak değerlendiren sendika yöneticileri, “Eğer personel fazlası varsa neden yeni işçi alıyorsunuz?” diye soruyor.

Haciz sayısı 5 kat arttı

Çapar’ın verdiği bilgiye göre geçim sıkıntısı nedeniyle işçiler arasında haciz ve icra dosyası sayısı hızla arttı. Daha önce 100 civarında olan hacizli işçi sayısının bugün 500-600’e yaklaştığı belirtiliyor. Kira, kredi kartı, eğitim ve temel ihtiyaç borçlarını ödeyemeyen işçiler, aylardır ödenmeyen ücretler ve düşük maaş artışı dayatması nedeniyle daha da borçlanıyor. Bir işçi durumu şöyle özetliyor, “Geçinemiyoruz. Vergi dilimiyle maaş zaten düşüyor. Alacaklarımız ödenmediği için borçlanıyoruz. Şimdi de yüzde 3 zam diyorlar. Bu zam değil, alay edilmesi demek.”

Temsilciler kurulu karar verecek

Çapar, teklifin temsilciler kuruluna sunulduğunu ve nihai kararın işçilerle birlikte verileceğini açıkladı. Sendika yönetimi, “Tek adam kararı almayız. Temsilciler kurulu ne derse o olur” diyor. Tabanda ise tepkiler büyüyor. İşçiler arasında grev ve iş bırakma çağrıları dillendiriliyor. Ancak sendika, sürecin yasal çerçevede ilerletileceğini ve genel merkezin tutumuna göre hareket edileceğini belirtiyor.

Yüzde 3’lük teklifin kabul edilebilir olmadığını söyleyen işçiler, taleplerini net ifade ediyor, “Biriken alacaklar derhal ödensin. Enflasyon karşısında erimeyen, insanca yaşamaya yetecek ücret verilsin Sosyal haklar iyileştirilsin”. “Bıçak kemiğe dayandı” diyen işçiler, belediye yönetimlerini tekliflerini geri çekmeye ve gerçekçi bir masaya dönmeye çağırıyor.

Seyhan Belediyesi’nde yetkili DİSK Genel-İş Adana 1 No’lu Şube Başkanı Ersoy Kalik, ilk yıl için yüzde 3 artış ve içeride birikmiş alacakların 24 ayda taksitlendirilmesi önerisinin masaya getirildiğini söyledi. “Enflasyonun çok çok altında bir artış öneriliyor” diyen Kalik, işçilere sunulan yüzde 3’lük teklifin kabul edilebilir olmadığını dile getirdi.

Seyhan’da alacaklar 170 bin ile 370 bin TL arasında

Seyhan Belediyesi’nde çalışan işçilerin içerideki alacakları mesai durumuna göre değişiyor. Kalik’in verdiği bilgiye göre işçi başına alacak miktarı 170 bin TL ile 370 bin TL arasında. Kalik, Seyhan işçisinin iki yıldır ciddi bir sabır gösterdiğini vurgulayarak “Seyhan işçisi iki yıldır içeride alacakları olmasına rağmen üzerine düşeni fazlasıyla yaptı.” Ancak gelinen noktada teklif edilen zam oranının enflasyonun çok altında kaldığını belirten Kalik, işçiler arasında ciddi bir memnuniyetsizlik olduğunu söyledi. “Teklife sıcak bakılmıyor” diyen Kalik, temsilciler ve işçilerle yapılacak toplantıların ardından nihai tutumun belirleneceğini ifade etti.

“Süreç Şubat içinde tükeniyor, gerekirse hizmetten gelen gücümüzü kullanacağız”

Toplu sözleşme sürecinin arabuluculuk aşamasında olduğunu belirten Kalik, şubat ayı içinde sürecin tamamlanacağını söyledi. Anlaşma sağlanamaması halinde sendikanın yasal haklarını kullanacağını belirten Kalik şu ifadeyi kullandı, “Arabulu süreci içerisinde bir anlaşma sağlanmazsa hizmetten gelen gücümüzü kullanmaktan çekinmeyeceğiz.”