Tanrıkulu'ndan Tunç'a: 'Tahliye edilmiş başkanlar görevlerine neden iade edilmemektedir?''

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, tahliye edilen belediye başkanlarının görevlerine iadesine ilişkin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi verdi. Türkiye’de son yıllarda yerel yönetimler üzerinde "artan idari ve yargısal müdahaleler kapsamında" birçok belediye başkanı hakkında soruşturma açıldığını, tutuklanan ve görevden alınan belediye başkanlarının olduğunu vurgulayan Tanrıkulu, "Bu süreçlerin önemli bir bölümünde, masumiyet karinesi, seçilme hakkı, seçme ve seçilme hakkının korunması, yerel yönetimlerin özerkliği, orantılılık ilkesi ve hukuki güvenlik ilkelerinin ihlal edildiğine dair ciddi tartışmalar kamuoyuna yansımıştır" ifadelerini kullandı.

Başta Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk, Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar olmak üzere bazı belediye başkanları hakkında sonuçlanmayan yargılamaların olduğunu, hakkında tahliye kararları verilen belediye başkanlarının ise göreve iade edilmediğini belirten Tanrıkulu, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni hatırlattı.

Tahliye edilen veya hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesinin idari tasarruf yoluyla seçme ve seçilme hakkının fiilen ortadan kaldırılması anlamına geldiğini belirten Tanrıkulu, Adalet Bakanı Tunç’a şu soruları yöneltti:

• Görevden alınan, tutuklanan ve/veya tahliye edilen belediye başkanlarının (Ahmet Türk, Ahmet Özer, Zeydan Karalar ve diğerleri) isim isim listesi nedir?
• Bu kişilerin her biri hakkında; açılan soruşturma ve dava dosyalarının sayısı, dosya numaraları, suç isnatlarının hukuki nitelikleri, tutuklama, tahliye ve adli kontrol kararlarının tarihleri nelerdir?
• Hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan ve/veya tahliye edilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesinin hukuki gerekçesi nedir?
• Görevden alma ve kayyım atama işlemleri hangi mevzuat hükümlerine dayandırılmaktadır? Bu işlemler tesis edilirken orantılılık, ölçülülük ve geçicilik ilkeleri nasıl gözetilmektedir?
• Tahliye kararına rağmen görevine iade edilmeyen belediye başkanları açısından, idarenin bu tutumunun Anayasa’nın 67’nci ve 127’nci maddelerine, AİHS 3 No’lu Protokol 1’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği yönündeki değerlendirmelere ilişkin Bakanlığınızın görüşü nedir?
• Görevden alınan belediye başkanlarının yerine atanan kayyımların; yetki kapsamları, aldıkları idari kararlar, belediyelerin mali yapısı üzerindeki etkileri, yerel halkın seçme-seçilme hakkına etkileri konusunda herhangi bir hukuki denetim mekanizması mevcut mudur?
• Görevden alma ve göreve iade süreçlerine ilişkin olarak; standart bir idari prosedür bulunmakta mıdır? Bu süreçler tüm belediye başkanları için eşitlik ilkesi çerçevesinde mi uygulanmaktadır?
• Tahliye edilen belediye başkanlarının görevlerine iadesine ilişkin idari işlemlerin tesis edilmemesi, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri açısından nasıl değerlendirilmektedir?
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları doğrultusunda, seçilmiş yerel yöneticilerin görevden alınmasına ilişkin uygulamaların gözden geçirilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
• Demokratik hukuk devleti ilkesi gereği, haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan ve/veya tahliye edilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesini sağlayacak yasal veya idari düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?"

(ANKA)