WHO’dan küresel sağlık uyarısı: Cinsel organlara yerleşen parazit yeni ülkelere yayılabilir

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), şistozomiyaz hastalığına yol açan parazitlerin evrimleşerek yeni coğrafyalarda yayılma kapasitesini artırdığı uyarısında bulundu. Bu parazitlerin cilt yoluyla insan vücuduna girip kan dolaşımında ilerlediği ve karaciğer, akciğer ile üreme organlarında yumurtalarını bırakabildiği belirtiliyor. Bu durum uzun yıllar tespit edilmeden kalabiliyor ve organ hasarına yol açabiliyor.

Şistozomiyaz olarak bilinen hastalık, her yıl dünya genelinde yaklaşık 250 milyon kişinin tedavi görmesine neden oluyor. Hastalık, çoğunlukla paraziti bulaştıran salyangozların yaşadığı Afrika’da görülmekle birlikte, şimdiye kadar 78 ülkede bulaşma vakaları tespit edildi. Bunlar arasında Çin, Venezuela ve Endonezya gibi ülkeler de bulunuyor.

Türkiye’de bugüne kadar sadece yurtdışından dönen kişilerde parazite rastlanmıştı. Ancak WHO uzmanları, parazitin evrimleşerek iklim değişikliği ve küreselleşme nedeniyle yeni bölgelerde de hayatta kalmaya adapte olabileceğini söylüyor. Bu gelişme, hastalığın tropikal ve subtropikal bölgelerin ötesinde daha geniş alanlara yayılma riskini güçlendiriyor.

Parazit, salyangozların bulunduğu kontamine sularda temasa geçen insanın derisini aşarak vücuda giriyor ve kan damarlarında yaşamını sürdürüyor. Yumurtalar bazen idrar veya dışkıyla atılırken, bazen de dokularda kalıyor; bu da bağışıklık sisteminin tepkisine yol açarak doku hasarına neden olabiliyor.

WHO’nun uyarısı, özellikle iklim değişikliği, artan seyahat ve insan hareketliliğinin parazitin yayılmasını kolaylaştırdığı bir dönemde geldi. Uzmanlar, bulaşma riskinin sadece tropik bölgelerle sınırlı kalmadığını, Avrupa ve diğer kıtalar için de izleme ve önleme tedbirlerinin önemini vurguluyor.