Sit alanındaki hurda gemi için Meclis'te soru önergesi: Demircili Koyu'nda asbest riski

İzmir – Urla’da sit alanı olan Demircili Koyu’nda karaya oturan “Gökbey” isimli hurda yük gemisinin, kumsalda sökülmeye başlanmasına yönelik iddialar hakkında DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın cevaplandırması istemiyle soru önergesi verdi.

Akın, bakanlıklara verdiği soru önergesinde, karaya oturmuş/terk edilmiş vaziyette bulunan söz konusu gemide ne kadar asbest, atık yağ ve tehlikeli kimyasal madde bulunduğuna dair yapılmış resmi bir envanter veya risk analiz çalışmalarının olup olmadığını sordu.

Hurda gemi koyda bekletiliyor

Konuyu, 6 Ocak 2026 tarihinde “Asbestli gemi Urla Demircili sahilinde sökülüyor” başlıklı haberle kamuoyuna duyurmuştuk. Sözkonusu liman İon Antik Kenti’nin limanı olması nedeni ile birinci derece arkeolojik sit alanı durumunda. Tersane bölgesi de olmayan koyda geminin kaçak bir şekilde sökülmeye çalışılmasını fark eden yurttaşların şikayetiyle söküm durdurulmuştu. Yine haberimizde, gemi sökümü yapan firmaya ceza kesildiği, sökümün durdurularak geminin Aliağa’daki gemi söküm alanına götürüleceği ve sorumlular hakkında soruşturma başlatıldığı duyurulmasına rağmen geminin bölgeden çıkarılmadığı haberini kamuoyuyla paylaşmıştık.

Gemide tehlikeli atık madde bulunuyor mu?

Söz konusu gemide bulunabilecek tehlikeli atık maddelere dikkat çeken Akın, “Yüksek miktarda asbest ve akaryakıt/atık yağ barındırdığı, gövdesinin çürümeye yüz tuttuğu ve çevreye zehirli madde yayma riski taşıdığı ifade edilmektedir. Bölge halkı ve çevre örgütleri, nasıl geldiği belli olmayan geminin bulunduğu yerde yasa dışı yollarla sökülmeye çalışıldığını, denetimden uzak bu işlemlerin Urla’nın deniz ekosistemini ve halk sağlığını doğrudan tehdit ettiğini belirtmektedir.” dedi.

Tartışmalı gemi sertifikasyonları

Akın, Aliağa’da gemi söküm tesislerinde sertifikasyon sorununun yaşandığı dönemde, turizm ve tarım cenneti Urla’nın ortasında, hiçbir güvenlik önlemi alınmadan bekletilen bu “yüzen atık”ın, açıkça bir çevre suçu olduğunu belirterek, 4 bakana şu soruları yöneltti:

• Bahsi geçen geminin bulunduğu bölgenin birinci derece SİT alanı olduğu bilinmektedir. Koruma altındaki bir bölgede bu geminin bunca zaman bekletilmesine neden ve nasıl izin verilmiştir?
• Söz konusu gemide ne kadar asbest, atık yağ ve tehlikeli kimyasal madde bulunduğuna dair Bakanlığınızca yapılmış resmi bir envanter veya risk analiz çalışması var mıdır?
• Geminin bulunduğu yerde kaçak olarak söküm işlemlerine tabi tutulduğuna dair iddialar Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? Bölgede herhangi bir denetim yapılmış mıdır?
• Geminin gövdesinden denize sızan kimyasalların tespiti için bölgeden su ve toprak numunesi alınmış mıdır? Urla kıyı şeridinde oluşan kirliliğin boyutları nedir?
• Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatlar uyarınca, geminin sahipleri hakkında bugüne kadar uygulanan idari bir yaptırım veya verilen bir ceza bulunmakta mıdır?
• Halk sağlığını ve deniz ekosistemini tehdit eden bu geminin, bulunduğu yerden acilen kaldırılması için Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma veya belirlediği bir takvim var mıdır?