TMMOB: Depremi toplumsal felakete dönüştüren iktidar politikaları

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yılı dolayısıyla yaptığı “6 Şubat depremlerinin toplumsal felakete dönüşmesinin nedeni iktidar politikalarıdır” başlıklı açıklamada, iktidarın rant odaklı politikalarına tepki gösterdi. 

Yener, depremlerin ülke yönetiminin hazırlıksızlığını ortaya koyduğunu yineleyerek, 2011 sonrası yapılan düzenlemelerle ‘ülkenin imara açıldığını, depreme dayanıklı yapı stokunu artırmayan imar afları, liyakatten uzak kurum yapıları ve denetimsizliğin’ kayıp ve yıkımı artırdığını ifade etti. Türkiye’nin aktif deprem kuşakları üzerinde yer almasına rağmen mühendislik, mimarlık ve şehir planlama disiplinlerinin gerektirdiği bilimsel ve teknik yaklaşımın rant çıkarları doğrultusunda göz ardı edildiğini kaydeden Yener, yapı denetiminin ticarileştirildiğini, meslek odalarının süreç dışına itildiğini ve kamu yapılarının dahi denetim dışında bırakıldığını belirtti.

Yener, depremlere karşı alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı:

• Güvenli yapılaşma ve kamusal denetimi dışlayan rantçı politikalar terk edilmeli.
• Depremle ilgili tüm kurumlar, meslek odaları ve bilim çevreleriyle birlikte liyakat ve uzmanlık temelinde yeniden yapılandırılmalı.
• İmar, yapı ve afet mevzuatı meslek odaları ve ilgili kesimlerin katılımıyla düzenlenmeli, yapı denetiminde meslek odaları etkin rol almalı.
• Ticari yapı denetim modeli yerine kamusal denetim esas alınmalı.
• Binaların mekanik tesisat ve altyapı sistemlerinin deprem güvenliği uzman mühendislerce denetlenmeli; gaz ve elektrik için erken uyarı ve kesici sistemler yaygınlaştırılmalı.
• Okullar ve hastaneler başta olmak üzere kamu yapılarının deprem güvenliği tespitinde meslek odaları mutlaka yer almalı.
• Endüstriyel tesisler ve riskli alanlara ilişkin standartlar güçlendirilmeli, gerekli alanlar yapı yasağı kapsamına alınmalı.
• Bir daha imar affı yapılmamalı.
• Yurttaşları borçlandıran ve yerinden eden dönüşüm uygulamalarına son verilmeli, yerinde ve kamusal sorumluluk temelinde dönüşüm sağlanmalı.

Yener, son olarak bilim, teknik ve kamusal yarar temelinde bir deprem politikası oluşturulması çağrısında bulundu.