Koç’un kargo şirketinde ücret gasbına karşı kuryeler ayakta
Koç Holding ve Ekol Lojistik ortaklığı Kolay Gelsin’de “yüzde 24 zam” iddiası, toplama ücreti, bakım desteği ve primlerin kaldırılmasıyla aylık en az 11 bin liralık reel gelir kaybına dönüşüyor.
Murat Uysal
[email protected]
Koç Holding ve Ekol Lojistik ortaklığıyla faaliyet yürüten Kolay Gelsin Kargo’da çalışan arabalı kuryelerin, düşük ücret dayatması, yan hak gaspları ve sözleşme fesihlerine karşı başlattıkları kontak kapatma eylemi ikinci gününde de sürdü. Amazon, IKEA, Zara, Karaca ve benzeri küresel ve ulusal tekellerin kargolarını taşıyan kuryelerin iş bırakmasıyla birlikte, iki gün içinde yaklaşık 150 bin paket depolarda beklerken, eylem Ankara’dan İstanbul’a, İzmir’den Bursa’ya 14 kente yayılmış durumda.
Şirket yönetimi paket başına yüzde 24 zam yaptığını iddia ederken, kuryeler bu artışın kağıt üzerinde kaldığını; sabit gelirlerin düşürülmesi, yan hakların tamamen kaldırılması ve ceza kesintileriyle birlikte reel bir ücret düşüşü yaşandığını söylüyor. Kuryelere göre yapılan düzenleme bir zam değil, Koç Holding ve Ekol Lojistik’in maliyetlerini düşürmek için işçinin cebinden yapılan açık bir kesinti.
Kağıt üstünde zam, cebinde kayıp
Kolay Gelsin’de esnaf kurye modeliyle çalışan arabalı kuryelerin gelirinin büyük bölümü paket başı ödemelerden ve yan haklardan oluşuyor. 2025 yılında ilk dilimde paket başına 25 TL alan kuryeler için 2026’da “sabit ücret” 31 TL olarak açıklandı. Şirket bu artışı yüzde 24 zam olarak sunuyor.
Ancak ücret hesabı burada bitmiyor. 2026 modeliyle birlikte ücretin üzerine eklenen OTP primi (1.5 TL), ZT primi (1 TL) ve şikayet primi (0.5 TL) olmak üzere toplam 3 TL’lik artış; performans, sistem ve şikayet oranlarına bağlanıyor. Kuryeler, bu primlerin çoğu zaman tam alınamadığını, fiilen 31 TL’ye mahkum edildiklerini belirtiyor. Asıl kayıp ise tamamen kaldırılan kalemlerde yaşanıyor.
Toplama işi ücretsiz, gelir sıfırlandı
2025’te kuryeler, paket dağıtımının yanı sıra yaptıkları toplama işi için görev başına 4 ila 15 TL arasında ek ücret alıyordu. 2026 düzenlemesiyle bu kalem tamamen kaldırıldı: “Toplama hak edişi olmayacaktır.”
Günde ortalama 10 toplama yapan bir kurye için bu, günlük 150 TL, aylık ise yaklaşık 3 bin 900 TL kayıp anlamına geliyor.
Bakım desteği, kalite primi, kıdem… Hepsi silindi
2025’te kuryelere kilometre başına 1.20 TL bakım desteği ödenirken, bu kalem de yeni modelde tamamen kaldırıldı. Ayda ortalama 2 bin kilometre yapan bir araç için bu, 2 bin 400 TL’lik doğrudan gelir kaybı demek.
Bununla birlikte, kalite primi (aylık ortalama 5 bin 250 TL), kıdem ödülü (yüzde 1-4 arası) tamamen ortadan kaldırıldı. Böylece kuryelerin aylık gelirinden en az 5 bin TL daha silinmiş oldu.
Yeni sözleşmeyle ayrıca “sahte teslimat” iddiası halinde gönderi başına 500 TL ceza kesilmesi öngörülüyor. Kuryeler, bu maddenin geliri artırmak bir yana, sürekli bir tehdit ve baskı unsuru haline geldiğini söylüyor.
Aylık kayıp: En az 11 bin TL
Kuryelerin yaptığı hesaba göre:
- Toplama gelirinden: -3 bin 900 TL
- Bakım desteğinden: -2 bin 400 TL
- Kalite priminden: -5 bin 250 TL
- Kıdem ödülünden: Değişken ama ek kayıp
Bu tabloyla birlikte, bir arabalı kurye için aylık en az 11 bin TL gelir kaybı ortaya çıkıyor. Kuryelere göre bu düzenleme, zam değil; açık bir ücret gasbı.
Bir kurye durumu şöyle özetliyor: “25 lirayı 31 lira yapıp ‘Zam verdik’ diyorlar. Ama toplama yok, bakım yok, kalite primi yok. Ay sonunda cebimizden 10-11 bin lira eksiliyor. Bu zam değil, gasp.”
‘Dünyanın en zenginlerine çalışıyoruz, sefalet dayatılıyor’
Kolay Gelsin Kargo; Amazon başta olmak üzere IKEA, Zara, Karaca gibi küresel ve ulusal tekellerin dağıtımını yapıyor. Kuryeler, Türkiye’nin en büyük sermaye grubu Koç Holdinge bağlı bir şirkette, dünyanın en zengin firmalarının kargolarını taşırken bu ücret dayatmasının kabul edilemez olduğunu vurguluyor.
Bir başka kurye, “Koç Türkiye’nin en zengini, Amazon dünyanın en zengini. Ama bu zincirin en altında bize sefalet reva görülüyor. Buna karşı ses çıkarıyoruz” diyor.
İş bırakmaya sözleşme feshiyle yanıt
Eylemin ardından Kolay Gelsin yönetiminin baskıyı artırdığı belirtiliyor. Esnaf kurye modeli nedeniyle işçiler klasik anlamda işten çıkarılmıyor; sözleşmeleri tek taraflı feshediliyor. Ancak kuryeler bu durumu fiili bir işten atma olarak değerlendiriyor.
Balıkesir gibi bazı illerde neredeyse tüm kuryelerin sözleşmeleri feshedilirken; Bursa, Ankara ve İzmir’de de çok sayıda fesih yaşandığı, şu ana kadar yaklaşık 100 kuryenin sözleşmesinin iptal edildiği ifade ediliyor.
Talepler net
Kuryelerin talepleri ise ortak:
- Paket başına 35 TL + KDV
- Gasbedilen kıdem, kalite primi ve yakıt desteğinin geri verilmesi, en az yüzde 27 iyileştirme
- Ayrıştırma işinin ücretlendirilmesi ya da kaldırılması
- Yıllık izin ücretinin 1000 TL olması
- Ücret artışlarının 1 Ocak’tan itibaren geçerli sayılması
- Sözleşmesi feshedilen kuryelerin işe geri alınması.
Evrensel'i Takip Et