Sorumluların yargılanmasına izin verilmiyor

İstanbul – 11 ili yıkan Maraş merkezli 6 Şubat depremlerinin üçüncü yılında ailelerin adalet mücadelesi bakanlığın engeline takılıyor. Hatay ve çevre illerdeki davaları takip eden Avukat Seda Mutaf, yargı sürecindeki tabloyu ortaya koyuyor: Teknik bilirkişi raporlarında kamu görevlileri için “asli kusur” tespiti yapılmasına rağmen, dosyalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izin süzgecine takılıyor. 

197 ölümün sorumluları için dosya kapatıldı

Savcılık tespitlerine ve bilirkişi raporlarına rağmen soruşturma izni verilmeyen isimler ve kapatılan dosyalar arasında Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Hatay’daki Cemil Çapar Apartmanı ve Malatya’daki Hakimbey Apartmanı yer alıyor. 

Depremde 68 kişinin hayatını kaybettiği Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binası ile ilgili savcılık, binanın 10 yıl boyunca depreme dayanıksız olduğunun bilindiğini ve gerekli güçlendirme işlemlerinin yapılmadığını tespit etti. Ancak Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, dönemin il sağlık müdürleri ve başhekimleri hakkındaki tüm itirazları reddederek dosyayı tamamen kapattı.

Hatay’da bulunan ve 51 kişi hayatını kaybettiği Cemil Çapar Apartmanı’nda 4483 sayılı Kanun kapsamında yapılan değerlendirmede; Antakya Belediyesi Eski İmar ve Şehircilik Müdür Vekili Ayşe Kuseyri, halen belediye başkan yardımcısı olan Engin Sözer ve beraberindeki 7 kişi hakkında “Soruşturma izni verilmemesi” kararı alındı. Deprem sonrasında meydana gelen enkaz yangını nedeniyle binadaki bazı cesetlere dahi ulaşılamamıştı.

Aralarında Milli Basketbolcu Nilay Aydoğan’ın da bulunduğu 78 kişinin yaşamını yitirdiği Malatya’daki Hakimbey Apartmanı’nda, Malatya Valiliği, Çevre Şehircilik İl Müdürü Cengiz Başer ve diğer görevliler hakkında soruşturma izni vermedi. Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi bu kararı kaldırsa da dosya usul işlemleri için tekrar valiliğe iade edildi. 

‘Çifte standart uygulanıyor’

Avukat Seda Mutaf, yapı denetim firmalarının da kamu görevlileri gibi benzer bir koruma altında olduğunu söylerken “Bazı denetim firmaları bilirkişi raporlarında yer almasına rağmen asli kusur kapsamı dışında bırakılıyor. Bu durum deprem davalarında çifte standart uygulandığı iddialarını güçlendiriyor” ifadelerini kullandı. Mutaf ayrıca, iddianamelerin parça parça hazırlanması nedeniyle gerçek sorumluların değil, sadece kısıtlı sayıda kişinin yargı önüne çıkarıldığını vurguladı. 

Devam eden davalar

 

Kamuoyu baskısının yüksek olduğu az sayıdaki dosyada ise bazı görevliler sanık kürsüsüne gönderilebildi.

• Hasan Alpargün Apartmanı (Adana): 96 kişinin hayatını kaybettiği bina için, Eski Seyhan Belediyesi İmar Müdürü Alim Erdoğan ve Sitare Koçoğlu dahil 7 kişi hakkında 22 yıl 6 aya kadar hapis istemiyle dava açıldı. 
• Çuhadar Sitesi (Maraş): 130 kişinin yaşamını yitirdiği binaya dair, belediye personeli Ahmet Tüfekçi, Alaittin Doğuç ve Cengiz Şirikçi dahil 18 kişi hakkında kamu davası açıldı. 
• Rende Esenpark Evleri (Hatay): 9 kişinin öldüğü evlere dair, Eski Bşk. Yrd. Mustafa Kemal Karakaplan ve mevcut Yardımcı Engin Sözer dahil 10 kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verildi. 
• İsias Otel (Adıyaman): 72 kişinin yaşamını yitirdiği binaya dair, Eski İmar Müdürü Yusuf Gül ve Bşk. Yrd. Osman Bulut dahil 6 kamu görevlisi sanıklar arasında yer alıyor. 
• Ebrar Sitesi (Maraş): 22 bloktan 18’i yıkılan ve yaklaşık 1400 kişinin öldüğü site için İmar İşleri Müdürü Fahri Yiğitoğlu ve Yardımcısı Hacı Mehmet Güner dahil 9 kişi hakkında “Bilinçli taksirle ölüme neden olma” suçundan dava açıldı. 

Sadece 118 kişi hapis cezası aldı 

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un açıklamalarına göre, deprem sorumlularına yönelik 2 bin 31 soruşturma ve 1491 kovuşturma açıldı. Toplam 3 bin 522 dosyadan 149’u karara bağlandı. Soruşturmalar kapsamında 248 kişi tutuklanırken, 1036 kişi adli kontrol uygulamasıyla serbest bırakıldı. Karara bağlanan davalarda şu ana kadar 118 kişi hakkında çeşitli sürelerde hapis cezası verildi.