Uzayda bir ilk: Astronomlar şimdiye kadarki en büyük kükürt molekülünü tespit etti

Bilim dünyası, yaşamın kökenlerine dair ezber bozabilecek bir keşfe imza attı. Astronomlar, yıldızlararası bir moleküler bulutun içinde şimdiye kadar uzayda tespit edilen en büyük kükürt içeren molekülü keşfetti. Keşfin, yaşamın kimyasal temellerinin Dünya’dan çok önce uzayda atılmış olabileceğini gösterdiği belirtiliyor.

Max Planck Uzay Dışı Fizik Enstitüsü (MPE) ile CSIC-INTA Astrobiyoloji Merkezi’nden (CAB) araştırmacılar, Samanyolu Galaksisi’nin merkezine yakın, Dünya’dan yaklaşık 27 bin ışık yılı uzaklıktaki yıldız oluşum bölgesi G+0.693–0.027 adlı moleküler bulutu inceledi. Yapılan gözlemlerde, tiepin olarak bilinen ve bilimsel adı 2,5-sikloheksadien-1-tion (C₆H₆S) olan karmaşık bir kükürt molekülü ilk kez yıldızlararası uzayda tespit edildi.

Uzayda ilk kez halka yapılı kükürt molekülü

Tiepin, biyokimyasal süreçlerde önemli rol oynayan, halka şeklinde kükürt içeren bir hidrokarbon olarak biliniyor. Altı üyeli halka yapısına ve toplam 13 atoma sahip olan bu molekül, bugüne kadar yalnızca meteorit örneklerinde dolaylı olarak ilişkilendirilebiliyordu.

Araştırma ekibi, astronomik gözlemleri laboratuvar deneyleriyle destekledi. Molekül, laboratuvarda sıvı tiofenolün (C₆H₅SH) 1.000 voltluk elektrik deşarjına maruz bırakılmasıyla sentezlendi ve özel bir spektrometre yardımıyla radyo frekansı yayılımları ölçüldü. Elde edilen spektral imza, İspanya’daki IRAM 30 metre ve Yebes 40 metre radyo teleskoplarıyla elde edilen uzay verileriyle karşılaştırıldı.

Yaşamın kimyasal temeli yıldızlardan önce mi oluştu?

Bugüne kadar astronomlar, yıldızlararası uzayda yalnızca altı atomdan küçük kükürt bileşiklerini tespit edebilmişti. Tiepin gibi daha büyük ve karmaşık moleküllerin keşfi, uzayda gözlemlenen kimya ile meteoritlerde bulunan organik moleküller arasındaki boşluğu dolduruyor.

MPE araştırmacısı Mitsunori Araki, keşfin önemini şu sözlerle vurguladı:

“Bu, yıldızlararası uzayda karmaşık, halka şeklinde kükürt içeren bir molekülün ilk net tespitidir ve uzay ile yaşamın yapı taşları arasındaki kimyasal bağlantıyı anlamak için kritik bir adımdır.”

Çalışmanın ortak yazarlarından Valerio Lattanzi ise, molekülün yıldızsız bir moleküler bulutta bulunmasına dikkat çekerek, yaşamın kimyasal temelinin yıldızlar oluşmadan çok önce başlamış olabileceğini söyledi.

Bilim insanları: Daha fazlası keşfedilmeyi bekliyor

Araştırmacılara göre bu keşif, yıldızlararası uzayda henüz tespit edilmemiş çok daha karmaşık kükürt taşıyan moleküllerin var olabileceğine işaret ediyor. Bulgular, yaşamın kökenlerinin uzayda sanılandan çok daha yaygın ve erken bir süreçle başlamış olabileceği görüşünü de güçlendiriyor.

Çalışma, bilim dünyasının saygın dergilerinden Nature Astronomy’de yayımlandı.