YÖK’ün süre ve 'dual öğretim' planına tepki: 'Üniversiteler bilimsel eğitimden uzaklaşır'

Çukurova Öğretim Elemanları Derneği (ÇÖED), YÖK Başkanı Erol Özvar’ın yükseköğretimde öğretim süresinin kısaltılması ve “dual öğretim” modeline geçilmesine yönelik açıklamalarına sert tepki gösterdi. Dernek, yapılmak istenen düzenlemelerin üniversiteleri bilimsel eğitimden uzaklaştırarak piyasanın ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendirmeyi hedeflediğini vurguladı.

ÇÖED Yönetim Kurulu tarafından yapılan yazılı açıklamada, YÖK’ün yaz aylarını da kapsayan üç yarıyıllı bir sistem, 12–14 haftalık dönemler ve işletmelerin eğitim sürecine doğrudan dahil edildiği “dual öğretim” modelini gündeme getirmesinin, yükseköğretimde yeni ve niteliksel olarak daha derin bir kırılmaya işaret ettiği belirtildi.

“Üniversite çıraklık sistemine indirgenemez”

Açıklamada, akademik eğitimin işyeri temelli mesleki eğitime indirgenemeyeceği vurgulanarak, Türkiye’de yüksek teknolojiye dayalı üretim ve araştırma altyapısının sınırlı olduğu hatırlatıldı. Bu koşullarda dual öğretim modelinin ne bilimsel eğitimle ne de nitelikli uzmanlık öğretimiyle bağdaşmadığı ifade edildi.

“Süreyi YÖK değil, bilim belirlemeli”

YÖK’ün dört yıllık lisans eğitimini üç yıla düşürme hedefinin bilimsel bir gerekçeye dayanmadığı belirtilen açıklamada, “Fakülte öğretimi için dört yıl dahi asgari bir süredir. Öğretim programlarının amaç ve sürelerine YÖK’ün merkezi biçimde karar vermesi kabul edilemez” denildi. Bu kararların, üniversitelerin akademik kurulları tarafından, bilimin gerekleri esas alınarak alınması gerektiği vurgulandı.

“Erken istihdam gerekçesi gerçekçi değil”

YÖK’ün lisans süresinin kısaltılmasını “erken istihdam” gerekçesiyle savunmasının verilerle örtüşmediğine dikkat çekilen açıklamada, yükseköğretim öğrencilerinin yüzde 61’inden fazlasının zaten iki yıllık ya da açık/uzaktan öğretimde olduğu hatırlatıldı. Ayrıca TÜİK verilerine göre en yüksek işgücüne katılım oranının yükseköğretim mezunlarında görüldüğü vurgulandı.

“Sorun süre değil, nitelik”

ÇÖED, yükseköğretimde asıl sorunun eğitim süresinin uzunluğu değil, içeriğin bilimsel niteliğinin aşındırılması olduğunu belirtti. Üniversite eğitiminin yalnızca meslek kazandıran bir süreç olmadığı, eleştirel düşünce, araştırma, sorgulama ve bilimsel üretim kapasitesi kazandırmayı hedeflediği ifade edildi. Eğitim süresinin sıkıştırılmasının akademik kadroları araştırmadan koparacağı ve üniversiteleri ders anlatılan kurumlara indirgeme riski taşıdığına dikkat çekildi.

“Merkeziyetçi yaklaşım demokrasiyle bağdaşmıyor”

Açıklamada, üniversitelerin anayasal olarak özerk kurumlar olduğu hatırlatılarak, akademik takvim ve programlara ilişkin kararların YÖK tarafından merkezi ve hiyerarşik biçimde dayatılmasının bilimsel özgürlükler ve demokratik yönetim anlayışıyla bağdaşmadığı vurgulandı.

“Üniversiteleri savunmaya devam edeceğiz”

ÇÖED, sonuç olarak lisans süresinin kısaltılması ve dual öğretim modelinin yaygınlaştırılmasına yönelik girişimlerin üniversitelerin tarihsel ve toplumsal işleviyle örtüşmediğini belirtti. Açıklamada, “Üniversiteler hızlandırılmış diploma dağıtan kurumlar değil, bilimsel bilgi üreten ve topluma kamusal sorumlulukla yaklaşan yapılardır” denilerek, yükseköğretimin kamusal, bilimsel ve özerk niteliğini savunmaya devam edecekleri ifade edildi.