Taş ocakları için Ezine'yi feda ediyorlar

Çanakkale — Çanakkale’nin Ezine ilçesinde madencilik faaliyetlerinin yarattığı çevresel sorunlar tartışılmaya devam ediyor. Derbentbaşı Köyü sınırlarında faaliyet gösteren kalker ocağının alan genişletme talebi için ÇED süreci kapsamında 5 Ocak 2026 tarihinde Halkı Bilgilendirme Toplantısı yapılacak.

Coğrafi işaretle Ezine beyaz peyniri, zeytin, Çanakkale domatesi gibi birçok tarımsal ürünün ve hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı bölge aynı zamanda Troya Tarihi Milli Parkı’na da komşu bir konumda. AkçanSA çimento fabrikasına hammadde sağlayan yöredeki birçok başka taş-kalker ocağının varlığı tarım, hayvancılık, su varlıkları ve tarihi eserlere yönelik olumsuz kümülatif etkileri de yeniden tartışılır hale getirdi.

Halkı bilgilendirme toplantısı 5 Şubat’ta

Çanakkale’nin verimli toprakları ve tarihi mirasıyla bilinen Ezine ilçesi, yeni bir maden sahası genişletme projesiyle gündemde. Ezine Madencilik A.Ş. tarafından işletilen ve Derbentbaşı Köyü Saraçboğazı mevkiinde bulunan kalker (kireçtaşı) ocağı, mevcut sınırlarını aşarak büyümek istiyor. Şirketin hazırladığı Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) dosyasındaki verilere göre, 5 Şubat’ta gerçekleştirilecek halkı bilgilendirme toplantısında, bölge halkı projenin yaratacağı toz, gürültü ve ekolojik riskleri masaya yatıracak. Halkı Bilgilendirme toplantısı 5 Şubat Saat: 11.00'de Derbentbaşı Köy kahvesinde yapılacak.

Mevcut alan ikiye katlanıyor

Halihazırda 14,45 hektarlık bir alanda faaliyet gösteren işletme, "Kalker Ocağı Genişletilmesi ve Kırma Eleme Tesisi" projesi kapsamında ÇED alanını toplamda 25,12 hektara çıkarmayı planlıyor. Proje dosyasında üretim kapasitesinin yıllık 1 milyon 920 bin ton olarak kalacağı belirtilse de maden sahasının fiziksel olarak büyümesi, bölgedeki tahribatın yüzölçümünü de önemli ölçüde artıracak.

Yılda 100 bin tonu aşkın patlayıcı kullanılacak

"Açık ocak işletme" yöntemi uygulanacak olan taş ocağında kayaların delinmesi ve sökülmesi için patlayıcı maddeler kullanılacak. Yılda 98.750 kg ANFO ve 2.962 kg dinamitin kullanılacağı patlatma işleminin gündüz saatlerinde yapılacağı belirtilse de bu işlem kaçınılmaz olarak titreşim ve yoğun toz emisyonu yaratma potansiyeline sahip. Projede çıkarılan malzemenin işlenmesi için kullanılan kırma-eleme tesisinin de yerinin değiştirilerek yeni alana taşınması planlanıyor.

Taş ocağı Menderes Çayı’na 500 metre uzaklıkta

Projenin en dikkat çekici çevresel risklerinden biri su kaynaklarına olan yakınlığı. ÇED dosyasındaki verilere göre, proje alanının sadece 500 metre güneyinden bölgenin can damarlarından biri olan Menderes Çayı geçiyor. Ayrıca ocak çevresinde mevsimsel akış gösteren dereler de bulunuyor.

Dosyada, dere yataklarına pasa dökülmeyeceği taahhüt edilse de madencilik faaliyetlerinin yarattığı erozyon ve tozun, yağışlarla birlikte su kaynaklarına karışma riski projeye karşı endişeleri arttıran faktörler.

Troya Milli Parkı’na 3,5 km uzaklıkta

Ezine, sadece tarımsal üretimiyle değil, tarihi ve doğal varlıklarıyla da kritik bir bölge. Genişletilmesi planlanan ocak sahası, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Troya Tarihi Milli Parkı’na sadece 3,5 kilometre mesafede bulunuyor. Daha da önemlisi, proje alanının güney sınırı, koruma altındaki bir doğal sit alanına komşu. Maden sahası, yerleşim yerlerinin adeta dibine kadar sokulmuş durumda. Faaliyet alanına en yakın yapı sadece 490 metre uzaklıkta. Derbentbaşı Köyü’nün merkezi ise sahaya yaklaşık 2 kilometre mesafede bulunuyor.

ÇED Dosyasındaki itiraf

ÇED başvuru dosyasında yer alan "Proje sahasının yer aldığı bölgede proje faaliyetine benzer nitelikte madencilik faaliyetleri yapılmaktadır" cümlesi adeta bir itiraf niteliğinde. Bu ifade, bölgenin halihazırda birden fazla taş ocağı ve maden işletmesinin baskısı altında olduğunu doğruluyor.