AYM’den KHK’lılar için karar: Tazminat hakkını engelleyen düzenleme iptal edildi

Anayasa Mahkemesi (AYM), OHAL döneminde çıkarılan KHK’larla kamu görevinden ihraç edilip daha sonra görevine iade edilen kişilerin, uğradıkları zararlar nedeniyle tazminat talep etmelerini engelleyen düzenlemeyi iptal etti.

AYM, 8 Şubat 2018 tarihli ve 7092 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 2. fıkrasında yer alan ve göreve iade edilenlerin kamu görevinden çıkarılmaları nedeniyle herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarını hükme bağlayan cümlenin Anayasa’ya aykırı olduğuna oybirliğiyle karar verdi.

‘Etkili başvuru hakkı ihlal ediliyor’

Kararda, söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın 40. maddesinde güvence altına alınan etkili başvuru hakkını ihlal ettiği belirtildi. AYM, hukuka aykırı kamu işlemleri nedeniyle maddi ve manevi zarara uğrayan kişilere, bu zararların giderilmesi için idari ve yargısal yollara başvurma imkânı tanınmasının anayasal bir zorunluluk olduğuna dikkat çekti.

‘Hukuka aykırılık idare tarafından kabul edilmiş sayılır’

Mahkeme, Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından göreve iade edilen kişilerin durumuna ilişkin değerlendirmesinde, iade kararının, bu kişilerin herhangi bir terör örgütüyle aidiyet, iltisak ya da irtibatlarının bulunmadığının ve kamu görevinden hukuka aykırı şekilde çıkarıldıklarının idare tarafından tespit edildiği anlamına geldiğini vurguladı.

OHAL süresiyle sınırlı değil

AYM ayrıca düzenlemenin, olağanüstü hâl süresiyle sınırlı olmadığını, OHAL sonrasında da uygulanabilecek nitelikte olduğunu belirterek incelemenin olağan dönem anayasal denetim ölçütlerine göre yapılması gerektiğini kaydetti.

Tazminat yolunun kapatılması anayasaya aykırı

Kararda, göreve iade edilenlerin tazminat talep edememesinin, haksız tedbirler nedeniyle doğan maddi ve manevi zararların giderilmesini imkânsız hale getirdiği belirtilerek, bunun devletin etkili giderim mekanizması sağlama yükümlülüğüyle bağdaşmadığı ifade edildi.

Bu gerekçelerle Anayasa Mahkemesi, söz konusu kuralın Anayasa’nın 40. maddesine aykırı olduğuna hükmederek iptaline karar verdi.