Turgutlu halkı Çaldağı Nikel Madeninin peşini bırakmıyor

Manisa- Turgutlu İlçesi'nde Çaldağı Bosphorus (Sardes) Nikel Madencilik AŞ'ye Çevre Bakanlığı tarafından 19 Ocak 2006 tarihinde verilen "ÇED olumlu kararı"  yargıya taşınmış, yaklaşık 300 bin ağacın kesileceği belirtilerek, "hukuka aykırılık" ve "telafisi olanaksız zararlar" dolayısı ile yürütmenin durdurulması talep edilmişti.

18 yıldır devam eden yargılama sürecinde konu AİHM'e taşınmıştı. AİHM, 8 Temmuz 2025 tarihinde adil yargılama ilkesinin ihlal edildiğine karar verdi. Kasım ayında da karar kesinleşti. Bunun üzerine halk yeniden harekete geçti.

Manisa İdare Mahkemesi'nde 2007 yılında başlayan dava sürecinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış ve mahkeme 2008 yılının sonunda davanın reddine karar vermişti. Karar, davacılar tarafından 23 Şubat 2009 tarihinde yürütmenin durdurulması istemiyle temyiz edildi. Anayasa Mahkemesi kararına dayanılarak 24 Haziran 2009 tarihinde yeniden yürütmenin durdurulması talep edildi, temyiz incelemesi sonunda Danıştay 14. Dairesi, 21 Mayıs 2013 tarihinde gerekçesiz kararıyla yerel mahkeme kararını onadı.

Düzeltme talebi de reddedildi 

Vatandaşlar, 5 Temmuz 2013 tarihli dilekçeleriyle düzeltme talep etti, Danıştay 14. Dairesi 2015 yılında bu istemi de gerekçesiz biçimde reddetti. Daha sonra vatandaşlar 20 Aralık 2015 tarihinde Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundular. Anayasa Mahkemesi, başvuruyu inceledikten sonra 2019 yılındaki kararıyla makul sürede yargılanma hakkına ilişkin iddia yönünden başvuru yolları tüketilmediğinden, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkına ilişkin iddia yönünden ise kişi yönünden yetkisizlik gerekçesiyle kabul edilemezlik kararı verdi. Bunun üzerine Avukat Arif Ali Cangı ve bir grup vatandaş tarafından dava; özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı, sağlıklı çevrede yaşama hakkı ve adil yargılanma hakkı ihlali nedeni ile 2019 yılında AİHM'e taşındı.

"Adil yargılama hakkı ihlal edildi"

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 8 Temmuz 2025 tarihinde Cangı ve diğer başvurucuların davasında "Türkiye Kararı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği tespit edilmiştir" kararını verdi. Davanın Kasım ayında kesinleşmesinin ardından vatandaşlar tekrar harekete geçerek hazırlanan dava dilekçesini vermek üzere 24 Aralık Çarşamba saat 14.00'te topluca vermek üzere Turgutlu Adliyesine çağrıda bulundu. Hazırlanan dava dilekçesinde, söz konusu firmanın faaliyetinin davacıların ve toplumun tümünün yaşam alanını ilgilendirdiği ifade edilerek, yaşam hakkının, sağlıklı ve dengeli bir çevrenin korunmasının herkesin görevi olduğu belirtildi. Dolayısı ile davaya katılma talebinde bulunuldu.

200 bin ağaç kesildi

 

Bu süreçte Çaldağı Nikel Madencilik AŞ'nin çevreye verdiği zararlar ise saymakla bitmiyor:

• Gediz Ovası'na can veren Çaldağı'nda işletilen nikel madeni tarım arazilerine zarar verdi.
• Çam ormanı olan dağın yamaçlarından 200 bini aşkın ağaç kesilerek alan tıraşlandı.
• Madenin deneme üretimi için kazılan açık ocak çukuru doğayı tahrip etti.
• Şirketin nebati toprak depo alanı olarak belirlediği alanda toprak kuraklaşarak çatladı. 
• Arazinin içinde yer alan 2 arkeolojik sit alanındaki tahribat henüz bilinmiyor.
• Yığın liç alanları ve atık havuzlarının yanı başında bulunan 300 yıllık pelit ağaçları zarar gördü.
• Bölgedeki su yatakları ve tarım alanları zarar gördü.