İSDEMİR’de işyeri delege seçimleri 'baskın' yapılıyor

İskenderun — Özçelik-İş Sendikası İskenderun Şubesi’nin 10. Olağan Kongresi öncesinde işyeri delege seçimleri, İSDEMİR, MMK Metalurji ve Ekici Demir Çelik işyerlerinde yapılacak. Kongrede delege sayısı bakımından belirleyici konumda olan İSDEMİR’de seçimlerin 26 Aralık’ta yapılacağı sendika tarafından bugün duyuruldu. Ancak duyuru ile seçim tarihi arasında yalnızca dört gün olması, işçiler arasında “baskın seçim” eleştirilerine yol açtı.

İSDEMİR’de işyeri delege seçimlerine ilişkin duyuru bugün (22 Aralık) işyerine asıldı. Duyuruda, delege adayı olmak isteyen işçilere yalnızca iki günlük başvuru süresi tanındığı belirtildi. Böylece delege adaylığı için ilan, başvuru süreci ve seçim tarihi toplamda dört günle sınırlandırılmış oldu. İşçiler, bu kısa sürenin kongre sürecinin mevcut sendika yönetimi lehine sonuçlanması amacıyla planlandığını dile getiriyor.

Demokratik katılım fiilen engelleniyor

Normal koşullarda işyeri delege seçimlerinin en az 15 gün önceden ilan edilmesi gerektiğine dikkat çeken işçiler, bu sürenin adayların kendilerini anlatabilmesi, çalışmalarını yapabilmesi ve işçilerin bilgilendirilmesi açısından zorunlu olduğunu vurguluyor. Mevcut uygulamanın ise demokratik katılımı fiilen engellediği belirtiliyor.

İSDEMİR’de işçiler, delege seçimlerinin şeffaf ve demokratik bir ortamda yapılmasını talep ediyor. Ancak sendika yönetimine karşı delege adayı olmak isteyen işçilerin baskı, korku ve kaygı yaşadığı ifade ediliyor. Seçim sürecini yürütecek seçim kurulunun da sendika merkez ya da şube yöneticilerinden oluşmasının, özellikle ayrı liste çıkarmak isteyen işçiler açısından süreci antidemokratik hale getirdiği dile getiriliyor.

İşçiden habersiz yapılıyor

İşçiler, üye listelerinin açıklanması, delege adaylığı duyurularının yeterli süreyle yapılması ve sandıkların usule uygun şekilde kurulmasının sendika içi demokrasinin asgari koşulları olduğunu hatırlatıyor. Tüm bu adımların keyfi biçimde ve dar bir zaman aralığında yürütülmesinin, işçilerin kendi temsilcilerini özgürce seçmesini engellediğine dikkat çekiliyor. Bu durumun yalnızca yasal prosedürün yerine getirilmiş gibi gösterilmesine hizmet ettiği, esasen delege belirlemenin işçiden habersiz şekilde yapıldığı ifade ediliyor.

Delege seçimlerinin normalde daha önce yapılması gerektiğini belirten işçiler, sürece ilişkin uzun süredir sendika yönetimiyle görüşme ve istişare talep ettiklerini, ancak herhangi bir yanıt alamadıkları için noter aracılığıyla ihtar çektiklerini aktarıyor. Buna rağmen seçimlerin yine oldu-bittiye getirildiği ifade ediliyor.

Tüm bu olumsuz koşullara karşın, kongrede sendikanın yenilenmesi ve değişimi için arayışların sürdüğü, bu nedenle ayrı listelerin çıkmasının beklendiği belirtiliyor. İşçiler, kongrenin işçilerin haklarının ilerletilmesi açısından bir fırsat olması gerektiğini, atılan her adımın yaklaşan toplu iş sözleşmesi (TİS) sürecine de hazırlık anlamı taşıdığını vurguluyor. Delege seçimlerinin bir “formaliteden” çıkarılması, işçilerin her alanı sözlerini söyleyebilecekleri bir kürsü olarak kullanabilmesi ve muhalif ya da eleştirel işçilere yönelik herhangi bir baskının olmaması gerektiği ifade ediliyor.

Yasa ne diyor?

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 16. maddesine göre, genel kurul dışında yapılan delege seçimleri; serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına göre ve tüzük hükümleri doğrultusunda yapılmak zorunda. Aynı yasanın 10. maddesi ise tüzüklere delege seçilmeyi engelleyici hükümler konulamayacağını açıkça belirtiyor.

Anayasa’ya göre sendikaların tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokrasi esaslarına aykırı olamaz. Sendika üyelerinin seçme ve seçilme hakkı da 6356 sayılı yasa ile güvence altına alınmış durumda. Delege seçilmeyi ya da oy kullanmayı engelleyen tüzük hükümleri ve sendika organı kararları hukuksuz kabul ediliyor.

Sendika içi demokrasiyi ihlal eden antidemokratik delege seçimlerinin Türkiye sendikal hareketinde uzun süredir var olduğu, bunun önemli nedenlerinden birinin de delege seçimlerinde yargı gözetiminin bulunmaması olduğu belirtiliyor. Yargı denetiminin olmaması, seçim süreçlerinde keyfilik ve usulsüzlüklerin önünü açabiliyor.

 

(Evrensel)