Doç. Dr. Fatih Yaşlı: İsrail ve Türkiye aynı eksenin parçası

ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın Bahreyn’de yaptığı “Türkiye ve İsrail birbiriyle savaşmayacak” açıklaması ve iki ülke arasında “Çok uzak olmayan gelecekte” bir ticaret anlaşması imzalanabileceğini söyledi. 

Barrack’ın sözlerine iktidardan yalanlama gelmezken Bahçeli, “Ülkemizde görev yapan dış misyon görevlilerinin yerini yurdunu bilmesi lazımdır! Hak ve hudut aşımına asla girmemeleri asıldır, kaçınılmazdır” diyerek Barrack’a tepki gösterdi.

Barrack’ın açıklaması Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önceki gün Gazze’deki soykırımda ve ateşkes ihlallerinde İsrail’e sınırsız destek veren ABD Başkanı Trump’a, “Ateşkesin tesisinde ortaya koyduğu iradeden ötürü” teşekkür etmesinin ardından geldi. Barrack, “Bence şimdilik her şey olduğu yerde kalacak ve Türkiye [Gazze’deki ateşkesin] parçası olacak. Türkiye olmasa ateşkes olmazdı” dedi.

Gelişmeleri gazetemize değerlendiren Siyaset Bilimci Doç. Dr. Fatih Yaşlı, İsrail ile Türkiye’nin bir sıcak savaşa girme ihtimalinin sıfıra yakın olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu iki ülke savaşmaz, çünkü aslında her ikisi de aynı eksenin parçası. Siyasi, iktisadi ve askeri olarak ‘kolektif Batı’nın şemsiyesi altında yer alan iki devletten söz ediyoruz. Ve aslında aralarında çıkar çatışmasından çok bölgesel anlamda bir çıkar birlikteliği söz konusu. ABD de bunu biliyor ve bildiği için Barrack böyle bir açıklama yapabiliyor.”

Yaşlı, Erdoğan ve Netenyahu’nun savaş retoriğini, kendi iç kamuoylarını tahkim etmek ve güvenlikçi bir paradigma üzerinden kendilerine meşruiyet devşirmek için kullandığını belirtti.

"Orta ve uzun vadede kaçınılmaz"

Gazze’de ateşkes olgunlaşmadığı ve İsrail saldırılarına devam ettiği için hemen bir diplomasi masası kurulması ya da bir ticaret anlaşması imzalanması ihtimalini son derece düşük gördüğünü ifade eden Yaşlı, “Ama orta ve uzun vadede diplomasinin yeniden devreye girmesi kaçınılmaz” dedi. Yaşı şöyle devam etti:

“Gazze’nin yanı sıra Suriye’deki HTŞ iktidarı İsrail’le anlaşırsa, SDG güçlerinin yeni rejimin ordusuna entegrasyonunda somut bir ilerleme söz konusu olursa ve Türkiye’de PKK kesin bir şekilde silah bırakırsa o zaman Türkiye-İsrail yakınlaşması yeniden başlayabilir.”

İran’a karşı dörtlü ittifak

Bunun için henüz erken olduğunun altını çizen Yaşlı, “ABD’nin biraz acelesi var gibi görünüyor ve bu da aslında İran’la ilgili. Trump yönetimi İran’a karşı Azerbaycan, Ermenistan, Türkiye ve İsrail’den müteşekkil dörtlü bir ittifak tesis etmeyi düşünüyor anladığım kadarıyla. Yeni bir savaşın altyapısının ‘barış’ adı altında hazırlandığını görüyoruz. Barrack da buradan yola çıkarak ‘Hazar’dan Akdeniz’e kadar uzanan bir iş birliği’nden söz ediyor” dedi.

Bahçeli tepki soğurmaya çalışıyor

Yaşlı, Bahçeli’nin konuşmasında Barrack’ı eleştirirken ittifak ortağı Erdoğan’a, Barrack’a yönelik diplomatik girişimde bulunma çağrısı yapmadığına dikkati çekti. “Bu açıklamalar daha çok milliyetçi seçmenin tepkisini soğurma ihtiyacı ile ilgili” dedi.

"Teşekkürlerin esas nedeni meşruiyet"

Fatih Yaşlı, Erdoğan’ın Trump’a teşekkürü için ise şu değerlendirmede bulundu:

“Ateşkes sürecinde Trump, Türkiye’ye Hamas’ı silah bırakmaya ikna görevi verdi. Erdoğan Trump’a teşekkür ederken, sadece İsrail’i hedef aldı. Oysa ABD’nin İsrail’in arkasındaki asıl güç olmasının da ötesinde Trump’ın Gazze’ye dayattığı anlaşma, Filistin davasının tümden reddi anlamına geliyordu. İki devletli çözümü ve 1967 sınırlarını esas alan bağımsız Filistin devletini hiçbir şekilde öngörmüyordu. Buna rağmen Erdoğan, ABD’nin kendisine biçtiği misyonu büyük bir hevesle kabul etti. Bu, Filistin meselesinin İslamcılar açısından nasıl işlevsel olarak kullanıldığını da bir kez daha ortaya koydu. Bu teşekkürlerin esas nedeni ise Barrack’ın açıkça ifade ettiği üzere içeride yitirilen meşruiyeti dışarıda bulma arayışı.”