Patnos Cezaevi’nde çocuk tutukluya hukuk dışı muamele

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan ve Ağrı Milletvekili Dr. Heval Bozdağ, 17 yaşındaki lise öğrencisi Nuda Kartal’ın Patnos Cezaevi’nde yetişkinlerle aynı koşullarda tutulmasına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na başvurdu. Milletvekilleri, “Bir çocuğun yetişkin cezaevinde tutulması hem ulusal hem uluslararası hukukun açık ihlalidir” diyerek, konunun komisyon gündemine alınmasını talep etti.

“Eğitim hakkı elinden alındı, dilekçesi işleme konulmadı”

Milletvekillerinin Komisyona sunduğu başvuruda, Patnos Anadolu Lisesi 12. sınıf öğrencisi Nuda Kartal’ın 4 Ekim’de bir ihbar üzerine Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde gözaltına alındığı ve tutuklanarak Patnos Cezaevi’ne gönderildiği belirtildi. Henüz 18 yaşını doldurmayan Kartal’ın, çocuklara özgü koruma ve infaz rejimi hükümlerinden yararlandırılmadığı ve eğitim hakkından mahrum bırakıldığı kaydedildi.

Cezaevinde çocuklara ayrılmış bir bölüm bulunmadığı için Kartal’ın, tekli koğuşa ya da talep ettiği koğuşa alınması yönündeki başvurusunun cezaevi idaresi tarafından reddedildiği, yazılı dilekçesinin ise işleme konulmadığı bildirildi. Milletvekilleri, bu durumun dilekçe hakkının açık ihlali anlamına geldiğini vurguladı.

“Çocuğun üstün yararı ilkesi yok sayıldı”

Başvuruda, Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 3. ve 37. maddelerine atıf yapılarak, “Çocuklar hiçbir şekilde insanlık dışı yöntemlerle cezalandırılamaz; onlara uygulanacak tedbirler yaşına ve gelişimine uygun olmalıdır” ifadeleri hatırlatıldı.

Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına da değinilerek, çocuğun üstün yararının devletlerce gözetilmesi gerektiği vurgulandı.

Milletvekilleri, tutuklama kararının Anayasa’nın 90. maddesi, Çocuk Koruma Kanunu’nun 4, 5, 11 ve 20. maddeleri ile açık biçimde çeliştiğini belirtti. Kanunda yer alan “Tutuklama, ancak diğer adli kontrol tedbirlerinden sonuç alınamadığında uygulanabilir” hükmünün göz ardı edildiği ifade edildi.

“Hem ulusal hem uluslararası hukuk ihlal edildi”

Milletvekilleri Uysal Aslan ve Bozdağ, başvurularında şu taleplere yer verdi:

• Tutuklama ve cezaevi sürecine ilişkin ihlal iddialarının komisyon gündemine alınarak incelenmesi,
• Eğitim hakkı başta olmak üzere tüm ihlallerin giderilmesi,
• Patnos Cezaevi’nde yerinde inceleme yapılması,
• Nuda Kartal’ın çocuklara uygun bir infaz rejimine tabi tutulması ve taleplerinin işleme alınması,
• Adalet Bakanlığı ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü nezdinde gerekli girişimlerin yapılması.

Milletvekilleri, “Bir çocuğun yetişkin cezaevinde tutulması, Türkiye’nin hem ulusal hukukuna hem de taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırıdır” diyerek, çocuğun üstün yararının esas alınmasını istedi.