Beko’da kârlılık da üretim de arttı: Sözleşme öncesi işçilere ‘İşler kötü’ masalının arkasından kâr çıktı

Beyaz eşya ve elektronik tekeli Beko (Arçelik) 2025 yılına ait 3. çeyrek finansal verilerini duyurdu. Koç Holdinge ait şirketin brüt kârlılığı geçtiğimiz yıla göre artış gösterirken toplu iş sözleşmesi öncesinde yaşanan işten çıkarmalar kârlılığı besledi. Geçtiğimiz yılın ilk 3 çeyreğine göre hem beyaz eşya hem de televizyon üretimini arttıran  şirket yatırımcılarına hazırladığı sunumunda arttırdığı kâr marjları ile övünüyor. 150 bine yakın işçiyi ve aileleri ile birlikte toplamda yaklaşık 600 bin yurttaşı ilgilendiren MESS grubu toplu sözleşmesi öncesinde 2024 yılının sonundan itibaren “küçülme” bahanelerinin anlatıldığı Beko yatırım harcamalarını sürdürüyor. Yatırımcılarına “daha az işçi daha çok iş” modelinin marifetlerini belgeliyor.

Yılın ilk 9 ayında 7.74 milyar TL net dönem zararı açıklayan Beko, bu dönemde 124.446  milyar TL değerinde hasılat elde etti. Geçtiğimiz yılın ilk 9 aylık bölümünde elde edilen 140.48 milyar TL’lik hasılata göre yüzde 11 oranında düşüş gözlemlendi. Şirketin finansal tabloları yatırım ve finansman alanlarındaki harcamalarının büyüklüğünün net kârlılığa olumsuz yansıdığını belirtiyor.Bunun karşısında ise şirketin FAVÖK (faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr) miktarı 2025 yılı 3. çeyrek itibariyle 8.65 milyar TL düzeyine ulaştı. 2024 yılına göre yüzde 39 oranında artış gözlenirken, şirketin finansman yükü yılın ilk 9 ayında geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16 oranında da azaldı. Şirket böylece 3. çeyrekteki net kârlılığında 2024 yılının ilk çeyreğine kıyasla yüzde 63 oranında iyileşme yaşadı.

Zararın hikayesi: büyüme ve kârlılık için yatırımlar

Bu yılın ilk 9 ayında toplamda 11.1 milyar TL yatırım harcaması gerçekleştiren Beko 2024 yılında  375 milyon avro (18.26 milyar TL) büyüklüğünde yatırım harcaması yaptığını duyurmuştu. Bu yıl sonuna kadar gerçekleşmesi beklenen yatırım harcamalarının boyutunun 250-300 milyon avro (12-14.5 milyar TL) arasında gerçekleşmesi tahmin edilmekte. Şirketin 9 aylık faaliyetlerinde zarara etkisi en büyük kalemlerden birisi olan yatırım harcamalarının brüt kârlılığa ve verimliliğe olumlu etki yaptığı ile övünülürken şirket iki yılda toplamda 32 milyar TL’nin üzerinde yatırım harcaması yapmış olacak.

Sinerji ve tasarrufun gerçek yüzü: Daha fazla sömürü

Şirketin artan brüt kâr marjı geçtiğimiz yılın 3. çeyreğine kıyasla yüzde 2.7 oranında iyileşti. Düzeltilmiş FAVÖK marjında (brüt kâr-faaliyet giderleri) ise yüzde 2.6 oranında yükselerek yüzde 7’ye ulaştı. Şirket, iyileşmelerinin sebebini ise şöyle sıralıyor, “sinerji, tasarruflar ve brüt kârlılığın artışı.”

Beko 2025’in 3. çeyreği itibarıyla, 13 ülkedeki 45 fabrikasından Polonya’da bulunan 3 fabrikayı kapattığını duyurdu. Şirketin finansal raporlarına göre geçtiğimiz yıl 38 bin 40 olan işçi sayısı 3. çeyrek itibarıyla 37 bin 182’ye düştü. Türkiye’deki fabrikalardan bu yıl boyunca kitlesel işten çıkarmalar gerçekleşti. Ancak bunun karşısında beyaz eşya üretimi yüzde 4.7 artarak 24 milyon 961 bin adede ulaştı. televizyon üretimi ise 899 bin adetten yüzde 3.8 artışla 933 bin adede yükseldi. Şirketin kendisinin duyurduğu işçi sayıları baz alındığında geçtiğimiz yılın ilk 9 ayında bir işçi ortalama 650 adet ürün üretmekteydi. Bu miktar yüzde 7 oranında artarak 696 ya yükseldi. Ortalama bir işçi başına yapılan üretim 46 adet arttı.

Toplu iş sözleşmesi (TİS) görüşmeleri öncesinde hem verimliliğini hem de kârlılığını arttıran Beko, geçtiğimiz yılın son aylarından itibaren işçilere “Ekonomik dar boğazdan geçildiği, küçülmelerin yaşanabileceği” tehditlerini savuruyor. MESS grubundaki en büyük işletmelerden olan Koç Holding işletmeleri Ford, TOFAŞ, Beko’da göstergeler şirketlerin faaliyetlerinden elde ettikleri gelirlerin ve artış eğiliminde olduğunu göstermekte. Gelecek dönemde azalacak borçlar ve harcamalar karşısında daha kârlı daha fazla sömüren daha ucuza üreten hale gelmek istenirken işçilerin gelecekte alacağı pay ise MESS grubu TİS’i ile baskılanmak isteniyor.