24.10.2025 06:40 / Güncelleme: 11:35

Orhan Gazi Ertekin: MHP Alevi hareketini ‘devletleştirmeye’ çabalıyor

Araştırmacı Yazar ve Hukukçu Orhan Gazi Ertekin, MHP’nin Aleviliği devletin politik hattına eklemleyerek hem Kürt hem Alevi hareketlerini “devletleştirme” çabasına girdiğini belirtti.

Orhan Gazi Ertekin: MHP Alevi hareketini ‘devletleştirmeye’ çabalıyor

Mehmet Şahin (solda) ve Devlet Bahçeli (sağda) | Fotoğraf: Horasan Erenleri Dernekler Federasyonu

Damla Kırmızıtaş
[email protected]


Araştırmacı Yazar ve Hukukçu Orhan Gazi Ertekin ile MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin “Cami ne kadar bizimse cemevi de bizimdir. Cem de bizim, semah da bizim, imanın ve İslam’ın mükellefiyetleri de bizimdir” çıkışını ve Hacıbektaş’ta cemevi açmasını konuştuk. MHP’nin Aleviliği devletin politik hattına eklemleyerek hem Kürt hem Alevi hareketlerini “devletleştirme” çabasına girdiğini belirten Ertekin, “Devlet bugün Kürtlere barış iddiasında bulunurken, kendine has barış sürecini örgütlemeye çalışırken aynı zamanda bu eksenin içerisine Alevileri çağırmaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Aleviliğin 1990’lardan itibaren Türkçülüğün yayılım alanlarından biri olduğuna dikkat çeken Ertekin, “Türk milliyetçiliği açısından bakarsak Alevilik Türk milli varlığının daha çok dışında, kültürel bir topluluk olarak ortaya çıkıyordu. Esas olark Türk milliyetçiliği Sünnidir, Emevi geleneğine bağlıdır. Bu cumhuriyetin milliyetçiliği için de geçerlidir. Nitekim mübadeleye bakarsak, Ortodoks Karaman Türkleri bile Yunanistan’a gönderilmiştir. Alevi vurgusuna da bugüne kadar pek rastlanmaz” dedi.

‘Türk milliyetçiliğinin şeceresinde ciddi bir sabıka kaydı var’

“Türk milliyetçiliğinin şeceresinde ciddi bir sabıka kaydı vardır” diyen Ertekin, Dersim ve Maraş Katliamlarını hatırlattı: “MHP, asıl olarak özellikle Kürtlere ve Alevilere yönelik Türk milliyetçiliğinin etnik temizliğe dönük hareket kanadı olmuştur.  1960’lardan itibaren de birçok tarihsel anda hayata geçirildi. Maraş Katliamı’nda özellikle Alevi Kürtlere yönelik etnik temizlik çok belirgindir. Bu etnik temizliğin ana güçlerinden birisi de MHP Ülkü Ocaklarıdır.”

MHP’nin 1980 sonrası özellikle Aleviliği içermeye, Alevileri politik hattına çekmeye dönük asimilasyonun bir parçası olarak bir hareket başlattığını vurgulayan Ertekin, “1990’ların başında Namık Kemal Zeybek’in girişimleri çok belirgindir. Özellikle Aleviliğin Türk etnisitesinin tarihsel bir ayrıcalığı olduğuna dair iddialar oldukça güçlenmeye başladı. Giderek Aleviliğin içerisinden kendisine dar bir kadro üretme çabasına girdi. Bunun ürünlerinden bir tanesi Kültür Bakanlığı Alevi ve Bektaşi Cemevleri Başkanlığına getirilen Ali Rıza Özdemir’dir. Özdemir, MHP taraftarı bir yönetici olmuştur. Önemli iddialarından birisi, Maraş Katliamı’nı ülkücülerin değil solcuların çıkattığına dair söylemi yaygınlaştırmaya çalışmasıdır” ifadelerine yer verdi.

""

Bahçeli’nin Hacıbektaş çıkışı bu sürecin devamı’

Bahçeli’nin Hacıbektaş’ta cemevi açmasının sürecin bir parçası olarak değerlendiren Ertekin, “Bu açılım süreci, Kürt açılımıyla kaçınılmaz bir ilişki içerisinde. Türk milliyetçiliği şimdi devlete yasalanarak yeni bir girişimin içerisine girmiş durumda. 1970’lerde MHP Kürtçe bir dergi yayımlamıştı. Tek sayı çıktı, bir daha çıkmadı. Kürtlerin varlığını tanımaya yönelik girişimlerin bir parçasıydı bu. MHP, geldiği bu noktada Alevilik içinde belli bir mevzi kazanmış durumda. Devlette kadro, finansman dağıtmanın getirdiği avantajla Alevilik içerisinde daha geniş bir hat açmaya çalışıyor” dedi.

‘Alevilik ve Kürtlüğü devletleştirme çabası’

Milliyetçiliğin Ortadoğu’da ve Türkiye’de kendi yerini pekiştirmenin yolu olarak bir kolunu Kürt, bir kolunu da Alevi varlığına uzattığını ve bu şekilde dengede durmaya çalıştığını söyleyen Ertekin Alevi hareketinin taleplerinin üstlenilip içinin boşaltıldığını belirtti:

“Milliyetçi hareketin kendine has bir misyonu olmamıştır. Milliyetçi hareket bir devletin politik hattı içerisinde işlevsel olarak yerleştirilen bir harekettir. Dolayısıyla devletin bir planı olarak görmekte fayda var. Devlet bugün Kürtlere barış iddiasında bulunurken, kendine has barış sürecini örgütlemeye çalışırken aynı zamanda bu eksenin içerisine Alevileri çağırmaya çalışıyor. ‘Cemevi bir haktır’ söylemini önlerine aldılar. Kürtlerin ve Alevilerin tarihsel hareketini, varlığını doğrudan üstlenerek bu barışı muhatapsız bırakmak, bulanıklaştırmak ve Aleviliği ve Kürtlüğü devletleştirme çabası olabileceklerinin kanaatindeyim. Ayrıca Ortadoğu’ya dönük olarak görüldü ki Aleviler açısından geniş bir politik coğrafyanın olduğu anlaşıldı. Bu da sadece Kürtler değil Alevilik üzerinden de bir Ortadoğu projesi yaratılmak istendiğini gösteriyor.”

Ertekin, barışın ancak eşit taraflar arasında kurulabileceğini vurguladı.

Evrensel 31 yaşında!

31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.

📰
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
🔊
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
🚫
Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.
ABONE OL Zaten abone misin? Giriş Yap

Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi

İndir, Oku, Dinle...

📰
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
🔊
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
🔑
Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.
01.02.2026 03:26

Beşiktaş, Konyaspor'u mağlup etti

Süper Lig’in 20. haftasında Beşiktaş, Konyaspor’u sahasında 2-1 yenerek kritik bir galibiyet aldı. Orkun Kökçü’nün öne çıktığı maçta siyah-beyazlılar puanını 36’ya yükseltti, yenilmezlik serisini 9 maça çıkardı.

Beşiktaş, Konyaspor'u mağlup etti

Fotoğraf: AA

01.02.2026 03:31

İran: ABD ile müzakereler için zemin hazırlığı devam ediyor

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, ABD ile savaş senaryolarının abartıldığını söyledi. Nükleer müzakereler için hazırlıkların sürdüğünü belirten Laricani, “Tehdit altında müzakere olmaz” dedi.

İran: ABD ile müzakereler için zemin hazırlığı devam ediyor

Fotoğraf: ANKA

Evrensel'i Takip Et

Bildirimleri aç

Bildirimler

Önemli haberlerden ve gelişmelerden haberdar olmak ister misiniz?

✓ Bildirimler başarıyla açıldı!