Dünyada JES’lerin en yoğun olduğu Aydın Germencik’te 3 yeni JES kuyusu açılıyor | ‘İncirin başkentinden jeotermalin başkentine’

Aydın — Halihazırda faaliyet gösteren 16 JES ile dünyada kilometrekare başına en fazla JES’lerin olduğu Aydın’ın Germencik ilçesinde yeni bir jeotermal kaynak arama çalışması için ÇED süreci başlatıldı. Kipaş Holding Enerji Grubu şirketlerinde olan “Maren Maraş Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi” tarafından açılacak 3 jeotermal kuyusu tarım arazilerinin ortasında yer alacak. 7 bin 745 ha’lik “jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular işletme ruhsatı” sınırları içerisinde 1.175 ha’lık parsel alanı içerisinde açılması planlanan 3 adet jeotermal sondajı bölgedeki diğer JES’ler ve kuyular gibi yerleşim alanlarına ve su varlıklarına çok yakın bir konumda bulunuyor.

Köye 1, gölete 2 km uzaklıkta

Projenin tanıtım dosyasına (PTD) göre jeortermal sondaj sahası Germencik ilçe merkezine 3.19 km, Hıdırbeyli Mahallesi’ne 1.11 km ve Hıdırbeyli Mahallesi’ne bağlı en yakın konuta ise 0.97 km uzaklıkta bulunuyor. Tarım arazileri, zeytin ve incir bahçelerinin ortasına açılmak istenen jeotermal kuyuları bölgenin en önemli tarımsal sulama göleti olan Hıdırbeyli Göleti’nin ise 1.8 km yakınında. PTD’de ne Hıdırbeyli Göleti ne de jeotermal kuyularının bu su varlığına uzaklığına dair tek satır bir ibarenin olmaması dikkat çekti.

İlçe girişindeki tabela değiştirildi

Germencik, ülkemizin olduğu kadar dünya genelinde de JES’lerin en fazla bulunduğu Aydın’da, JES’lerin en yoğunlaştığı ilçe olarak tanınmaya başlandı. Eskiden “incirin başkenti” olarak bilinen Germencik son on yılda “jeotermal enerjinin başkenti” diye anılıyor. Öyle ki, tanımlanma ilçe girişindeki tabelaya da yansıtıldı ve tabela “Germencik: İncirin ve jeotermal enerjinin başkenti” olarak değiştirildi.

Halen 16 JES’in üretim yaptığı Germencik’te her biri 33 MW kurulu gücünde 3 üniteli JES daha kurma çalışmalarını sürdüren Maren Enerji’nin bölgede açacağı 27 jeotermal kuyusu ilçenin Abdurrahmanlar, Camikebir, Çamköy, Mursallı, Hıdırbeyli ve Reisköy Mahalleleri içerisinde planlanıyor. Şirket her biri 33 MW kurulu gücünde olması planlanan 3 üniteli JES’lerde yılda 730 milyon kWh elektrik enerjisinin üretmeyi planlıyor.

Germencik’teki kanser oranı Türkiye ortalamasının 4 katı!

Bu kadar yoğun bir JES ve jeotermal kuyusuna sahip olan Germencik, JES’lerin çevre ve sağlık etkilerinin bariz görüldüğü yerleşim yerlerinin de başında gelmeye başladı. Geçtiğimiz yıllarda Çalışma Bakanlığı, Avrupa Kalkınma Bankası ve Jeotermal Sanayicileri Derneği tarafından bölgedeki JES’lerle ilgili yapılan araştırmanın raporuna göre Aydın’da 2015-2019 yılları arasında kanser oranı Türkiye ortalamasının iki katı iken bu oran Germencik de Türkiye ortalamasının 4 katına ulaşmış durumda. Bu durumun en önemli nedeninin JES’ler olduğu ise artık genel bir kanı olarak kabul ediliyor.

373 kilometrekarelik yüz ölçümünün yüzde 67 tarım, yüzde 9 sanayi, yüzde 24 ile hizmet sektörü olan Germencik’te halkın büyük bir çoğunluğu tarımla geçimini sağlamakta. Tarımsal üretim olarak ise en fazla incir üretiminin yapılması göze çarpıyor. Zeytin, pamuk, susam gibi diğer ürünler de inciri takip ediyor. Aydın Ticaret Odasının verilerine göre Türkiye’nin 300 bin ton incir üretiminin yüzde 60’ı Aydın’da, Aydın’ın incir üretiminde en büyük üretim kapasitesine sahip ilçeler ise Nazilli ve Germencik olarak sıralanıyor. Verilere göre Germencik’te 88 bin 800 dekar incir dikim alanı bulunmakta.

Hıdırbeyli Göleti’nin suyundaki ağır metal oranları korkunç

Şirketin Hıdırbeyli köyü yakınında açmaya başladığı 3 jeotermal kuyusuna yaklaşık 2 km uzaklıkta bulunan Hıdırbeyli Göleti bölgenin en önemli sulama göleti olmasının yanı sıra sulardaki ağır metal kirliliği ile de son dönemde gündeme gelmişti. Geçtiğimiz aylarda Hıdırbeyli köyü yakınındaki JES’lerin olduğu bölgede yaptığımız Çepeçevre Yaşam çekimlerinde Germencik Çevre Derneği Yöneticisi Dr. Metin Aydın, Hıdırbeyli Göleti ile ilgili şu bilgileri vermişti; “Prof. Dr. Mustafa Bolca, 2020 yılında göletle ilgili yaptığı tez çalışmasında göletin suyunun içindeki ağır metaller ve kimyasallar nedeniyle tarım için uygun olmadığını yazdı. 2020 yılında JES’lere karşı açtığımız bir dava sürecinde DSİ’nin yaptığı 2010-2020 arasındaki analiz sonuçlarına baktığımızda göletteki ağır metal oranlarının yüzde 10 bin-20 bin oranında arttığı ortaya çıktı. Durum her geçen gün daha da kötüye gidiyor maalesef.”

Dr. Metin Aydın’ın son cümlesinde olduğu gibi bu kadar ciddi bir kirlilik yükü bulunan gölete 1.8 km uzaklıkta 3 jeotermal kuyusuna daha izin verilmesi var olan kirliliğin daha da artacağı ve durumun çevre-sağlık açısından daha da kötüye gideceği anlamına geliyor. Muhtemelen tam da bu yüzden şirket 165 sayfalık PTD’de Hıdırbeyli Göleti’nin adını dahi anmamış.

Aydın ve Germencik’te rakamlarla JES gerçeği

• Aydın ili yüz ölçümünün yüzde 60’ı jeotermal ruhsat alanı ilanı edilmiştir.
• Aydın’da bu alanların yüzde 20’si, Germencik ilçesinin ise yüzde 60’ı jeotermal işletme alanı haline gelmiştir.
• Bugün Germencik’te 16 adet JES var. Bu sayı ile Germencik ilçesi dünyada kilometrekare yüz ölçümü başına en fazla JES düşen yerleşim yeri haline gelmiştir.
• Germencik ilçesindeki bu 16 adet JES’ten sadece 5 tanesinin “iş yeri açma ve çalışma ruhsatı” varken, geri kalan 11 tane santralin “iş yeri açma ve çalışma ruhsatı” yok.
• Aydın ilindeki tüm ilçeler dahil Germencik ilçesinde de JES’ler tarım arazileri ve sulak alanlar dışında yerleşim yerlerine çok yakın veya içinde kurulmakta faaliyet göstermektedir. 
• JES’ler hava-su-toprak ve tarımsal ürün kirliliği dışında, deprem meydana getirebilme özelliğine de sahipler. Durham iQuake veri tabanına göre 1868-2016 yılları döneminde küresel çapta elde edilen 730 adet insan kaynaklı tetiklenmiş depremsellik olaylarının yüzde oranları şu şekildedir; madencilik yüzde 37, baraj yüzde 23, geleneksel petrol ve gaz üretimi yüzde 25, jeotermal yüzde 8, atık sıvı depolama yüzde 5, büyük bomba ve nükleer patlama yüzde 3.
• Aydın ili çevre durumu raporlarına göre, Aydın ilinde yer altı sularının yüzde 25’ini jeotermal santraller tüketmekte. Bu sonuç Aydın ili yer altı sularında çok hızlı bir şekilde azalmaya, kuraklığa, topraklarda göçük ve çökmelere sebep olmakta.

---

Kipaş Holding kimdir

Maraş’ta 1984 yılında kurulan İplik Pamuk Aş.’nin devamı olan Kipaş Holding, yıllık 1 milyar Dolarlık ciro elde ediyor. Tekstil, kağıt, enerji, çimento, eğitim ve lojistik sektörlerinde faaliyet gösteren holding 100’den fazla ülkeye ihracat yapıyor. Kipaş Holding sık sık iktidardan övgüsünü de alıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan bizzat kendi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Kipaş’ın Aydın Söke Organize Sanayi Bölgesi’nde kurduğu kağıt fabrikasını, “Sadece yılbaşından bugüne yaptığımız işler bile 20 yılda asırlık eser ve hizmetleri nasıl ülkemize kazandırdığımızı göstermeye yeterlidir. Biz, işte bu çalışmalarımızla ülkemizi aydınlık bir geleceğe doğru taşıyoruz” sözleriyle övmüştü.