Üniversitelerin ‘hayali’ kadroları Sayıştay raporunda: Öğrencisiz fakülteye dekan, tek koltuğa 3 kişi görevlendirildi

Sayıştayın 2024 yılı denetimleri, üniversitelerde çok sayıda usulsüzlüğü gün yüzüne çıkardı. Rapora göre dolu olan kadrolara görevlendirmeler yapıldı, üniversitelerde personele usulsüz ek ödemeler yapıldı, işçilerin yıllık izinleri gasbedildi, yazılım ve araç alımlarında usulsüzlükler gerçekleştirildi.

Sayıştay denetçileri, İnönü Üniversitesinde Klinik Araştırmalar Mükemmeliyet Merkezi, Dil Eğitimi Merkezi, Sürekli Eğitim Merkezinde personele usulsüz ek ödeme dağıtımı yapıldığını ortaya koydu. Raporda; müdür ve müdür yardımcılarının kurs düzenleme, web sitesi sorumluluğu, ihale tekliflerinin alınması, sertifika töreni düzenleme gibi asli müdür görevleri üzerinden ek ödeme aldığı kaydedildi. Ayrıca üniversitede, döner sermaye işletmeleri kapsamında bulunan 19 birimden 7’sinin faaliyet göstermeden ödenek aldığı da raporlara yansıdı.

Dolu koltuğa oturdular

Sayıştay denetçileri üniversitelerde nasıl kadro şişirildiğini de ortaya koydu. Kırklareli Üniversitesinde dolu olan daire başkanı, fakülte sekreteri ve enstitü sekreteri kadrolarına, istisnalar dışında görevlendirme yapıldığı belirlendi. Raporda, ilgili kadrolarda asıl görevli olan 8 personelin kendi kadroları dışında çalıştırıldığı, görevlerin ise başka personel tarafından yürütüldüğü tespit edildi.

Batman Üniversitesinde 17 idari personel, kendi kadrosu dışında görevlendirildi.

Mersin Üniversitesinde ise, iki yıllık yüksekokul mezunu bir personelin, en az dört yıllık yüksek öğrenim şartı aranan şube müdürü kadrosuna atandığı; üniversitenin genel sekreter yardımcısı, daire başkanı, enstitü sekreteri, fakülte ve yüksekokul sekreterliği gibi toplam 29 kadroya, dolu olmasına rağmen başka personelin tedviren atandığı kaydedildi.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde dolu olan genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, fakülte ve yüksekokul sekreterliği olmak üzere toplam 7 kadroya, istisnalar dışında görevlendirme yapıldığı tespit edildi. Yine Necmettin Erbakan Üniversitesinde dolu olan genel sekreter, daire başkanı, şube müdürü, enstitü sekreteri, fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadrolarına, istisnalar dışında görevlendirme yapıldığı belirlendi. Sakarya Üniversitesinde genel sekreter, daire başkanı, enstitü/fakülte/yüksekokul sekreteri ve şube müdürü kadrolarına toplam 55 görevlendirme yapıldığı, personelin kendi kadroları dışında çalıştırıldığı ve kadro görevlerinin başka personel tarafından yürütüldüğü ortaya çıktı.

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin 2024 yılı Sayıştay raporunda, şube müdürü, fakülte sekreteri, yüksekokul sekreteri ve enstitü sekreteri kadrolarında, 15 personelin asıl kadrosu dışında çalıştırıldığı ve ilgili görevlerin başka kişilerce yürütüldüğü ortaya çıktı.

Çanakkale 18 Mart Üniversitesinde de mevzuata aykırı şekilde fazla sayıda genel sekreter yardımcısı görevlendirildi.

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinde yapılan denetimde, dolu kadrolara görevlendirme yapıldığı tespit edildi. Rapora göre, Tıp Fakültesinde genel sekreter vekili, İdari ve mali işler Daire Başkanlığında daire başkanı vekili gibi görevlendirmeler ya da bilgi işlem, enerji yönetim sistemi, sağlık kültür ve spor daire başkanlığı, döner sermaye işletme müdürlüğü, fakülte ve yüksekokul sekreterlikleri gibi görevlendirmeler kaydedilirken görev sürelerinin 2007’den 2024’e kadar uzandığı vurgulandı.

Tek koltukta 3 kişi

Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde genel sekreter yardımcısı sayısının mevzuatla belirlenen sınırın üzerine çıktığı tespit edildi. Raporda, üniversitede biri asaleten, ikisi vekaleten olmak üzere üç genel sekreter yardımcısı görevlendirildiği kaydedildi.

Öğrencisiz fakülteye dekan atadılar

Konya Teknik Üniversitesinde ise, İşletme ve Yönetim Bilimleri ile Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültelerinin, 2024 yılı sonu itibarıyla faal olmadığı, öğrencisi, binası ve idari personeli bulunmadığı fakat faal olmayan fakültelere dekan ile fakülte sekreterleri atandığı ortaya çıktı.

Adrese teslim kadrolar

Sayıştay 2024 raporuna göre Şırnak Üniversitesinin 2024 yılı öğretim üyesi kadro ilanları belirli kişilere uygun kriterlerle açıldı. Buna göre, finans alanında doçentlik yapmış ve işletmelerde sürdürülebilir büyüme üzerine çalışmış olmak,İslam sanatları tarihi veya İslam hukuku alanında belirli tez veya çalışma konularına sahip olmak, Makine mühendisliği, inşaat mühendisliği, tarımsal biyoteknoloji ve bağcılık alanlarında çok spesifik araştırma konularına sahip olmak, Turizm veya üretim yönetimi alanlarında belirli makalelere sahip olmak gibi özel koşullar istendiği ortaya çıktı.

İşçilerin yıllık izinlerini gasbettiler

Sayıştay raporlarına işçilerin yıllık izinlerinin kullandırılmadığı da yansıdı. Buna göre; Kafkas Üniversitesinde, çalışan 22 işçinin 100 gün ve üzerinde, 86 işçinin ise 50 ile 100 gün arasında yıllık izinleri gasbedildi. İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünde de 70 işçinin 30 gün ve daha fazla sayıda yıllık izinleri gasbedilirken ortalama en az 5-6 yıllık kullanılmayan izinlerin olduğu raporlara yansıdı. Ondokuz Mayıs Üniversitesinde 6 işçinin 100-250 gün, 32 işçinin ise 60-99 gün arasında kullanılmamış izin süresine sahip olduğu ve işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı da ortaya çıktı. İstanbul Medeniyet Üniversitesinde 1-49 gün yıllık izni bulunan 49 işçi, 50- 99 gün yıllık izni bulunan 2 işçi ve 150-199 gün yıllık izni bulunan 36 işçi bulunduğu kaydedildi. Üniversite yetkilileri ise yıllık izin gasbını personel yetersizliği, fazla çalışma izinleri ve toplu sözleşmeye ek izin hakları nedeniyle açıkladı.

Üniversitenin bütçesi TTO üzerinden yazılıma aktı

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinin 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda ise, üniversitenin Teknoloji Transfer Ofisi AŞ (TTO AŞ) üzerinden yaptığı yazılım alımlarında usulsüzlük tespit edildi. 9 Mart 2024’te tescil edilen ve yalnızca bir genel müdür ile bir görevli bulunan TTO AŞ, yeterli teknik kapasiteye sahip olmamasına rağmen 27.8 milyon TL tutarında yazılım alımı yapıldı. Sayıştay denetimine göre, TTO AŞ, projeleri kendi imkanlarıyla yürütmek yerine dışarıdan tedarik edip üniversiteye fatura etti. Bu kapsamda bir firmadan 1.95 milyon TL, başka bir firmadan ise 34.26 milyon TL’lik yazılım alımı yapıldığı belirlendi. Üniversite, özel bütçesinden 33.4 milyon TL, döner sermaye bütçesinden ise 7.2 milyon TL olmak üzere toplam 40.6 milyon TL’yi TTO AŞ’ye aktardı.

Karadeniz Teknik Üniversitesi, Turizm Eğitim ve Uygulama Merkezi İktisadi İşletmesinin taşıt edinme ve elden çıkarma işlemlerinde mevzuata uyulmadığı Sayıştay denetçileri tarafından tespit edildi. Raporda, 2022-2024 yılları arasında çeşitli minivan, sedan ve kamyonetleri doğrudan satın aldı. Alınan araçlar, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda belirtilen edinilebilecek taşıtlar arasında yer almıyor. Ayrıca bir otomobilin 2023’te doğrudan 560 bin lira, bir minibüsün ise 2024’te 700 bin lira bedelle takas yoluyla satıldığı kaydedildi.

Vakıf üniversitelerinin tezli yüksek lisans ve doktora programlarında ücretsiz okutması gereken öğrenci sayısını YÖK’e bildirmediği, YÖKSİS sisteminde de bu bilgilere ulaşılamadığı tespit edildi. Ayrıca yurt dışından öğrenci kabulünde hangi sınav ve puanlarla yerleştirme yapıldığının kayıtlarda yer almadığı görüldü.

Sayıştay raporunda, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde Erasmus Seçim Komisyonunun usule aykırı şekilde, rektör görevlendirmesi olmaksızın çalıştığı ortaya çıktı.

Asistanın yaptığı muayene, öğretim üyelerine gelir olarak yazıldı

Atatürk Üniversitesinin 2024 yılı Sayıştay raporunda, hobi bahçeleri ve botanik bahçesinin elektrik faturaları üniversite bütçesinden ödenirken, mevzuata aykırı şekilde öğrenci dekanlığı kuruldu. Öte yandan mal ve hizmet alımlarının, parçalara bölünerek doğrudan teminle gerçekleştirildiği rapora yansırken hastanede asistanların yaptığı muayenelerin, öğretim üyelerine gelir olarak yazıldığı kaydedildi.

Özel işletmelerden hiç kira alınmamış

Akdeniz Üniversitesinin denetim raporunda üniversite bilançosu ile Döner Sermaye İşletmesi kayıtları arasında yaklaşık 900 bin liralık fark bulundu. Ayrıca kampüs içinde özel işletmelere kiralanan kantin ve kafeteryaların ruhsatlarının olmadığı, 2.7 milyon TL kira alacağının ise tahsil edilmediği, bazı kiracılardan ise yıl boyunca hiç kira alınmadığı belirlendi. Ayrıca bazı alımlar, doğrudan temin yoluyla ve sözleşmesiz şekilde yapıldı.

62 taşıtın ne için kullanıldığı belirsiz

Anadolu Üniversitesinde ise 110 taşıttan 62’sinin mali kayıtlara hiç yansıtılmadığı, bazı öğretim görevlilerine büro işleri yaptırıldığı ve işçilere yıllık izinlerin zamanında kullandırılmadığı tespit edildi.

Ankara Üniversitesinde ise rektörlüğün YÖK kararı olmadan dekanlık kurduğu ve dekan görevlendirdiği belirlendi. Ayrıca üniversite hastanesinde “tıbbi danışmanlık” ismi altında bir özel işletme ile anlaşıldı, hastalardan ücreti alındı.

Yemek ihalesinde en ucuz değil, ‘yandaş’ olan seçildi

Uludağ Üniversitesinde ise ihale edilen inşaatlar, ihaleyi alan şirketlerce taşerona yaptırıldı. Aradaki ödeme farkı ise şirketlere kaldı. Üniversite bütçesinden, tezsiz yüksek lisans gelirlerinden öğrencilerin barınma, yemek gibi ihtiyaçları için ayrılması gereken yüzde 10 pay ayrılmadı. Üniversite hastanesinde ise tıbbi hatalardan kaynaklı 2.8 milyon TL tazminat ödendi. Yemek ihalesinde en düşük teklif usulsüzce elendi, kamu zararı oluştu.

Tarihi eserlerin kaydı tutulmuyor

Galatasaray Üniversitesine verilen Beyoğlu Kültür ve Sanat Merkezinde bulunan ve tarihi değeri olan 318 demirbaşın kaydının olmadığı tespit edildi. Ayrıca yine aynı merkezdeki eserlerin üniversiteye ait eserlerle birlikte şirketlere sergi amaçlı verildiği belirlendi.

Dicle Üniversitesinde ise sosyal tesisler iktisadi işletme niteliğinde olmasına rağmen kurumlar vergisi ödemedi. Döner Sermaye İşletmesine ait elektrik giderleri üniversite bütçesinden karşılandı, 2018’den itibaren hastanenin toplam 203.5 milyon TL elektrik gideri üniversite bütçesinden ödendi. Bunun 67.3 milyon TL’si ise 2024’e ait.

20 dakikalık sağlık hizmeti için 3 bin TL alındı

Dokuz Eylül Üniversitesinde ise 21 taşınmazın kooperatife kiralandığı, kooperatifin 5 milyon 709 bin 28 TL’lik borcunun ise tahsis edilmediği tespit edildi. Üniversite hastanesinde özel bir şirketten “tıbbi danışmanlık” adı altında hizmet alındığı, bu kapsamda şirketin hastalardan 20 dakikalık hizmet bedeli olarak 3 bin TL ücret talep ettiği belirlendi.

Ege Üniversitesinde ise yine pek çok hizmet alımı ile yapım, bakım onarım işinin ihale edilmek yerine doğrudan temin yoluyla belirli şirketlere verildiği tespit edildi. Yine Dokuz Eylül Üniversitesinde olduğu gibi “tıbbi danışmanlık” adı altında özel bir şirketin hastane içinde özel sağlık hizmeti verdiği, bu kapsamda sunulan hizmetler için hastalardan Sağlık Bakanlığının belirlediği fiyat tarifesinin üzerinde ücret talep edildiği görüldü. Ayrıca Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesi Yönetim Kurulu kararıyla hastalardan uzaktan sağlık hizmeti için profesörler için 3 bin TL, doçent ve doktor öğretim üyesi için 2 bin 500 TL ücret alındığı tespit edildi.

Özel şirketlerin giderleri bütçeden karşılandı

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın 2024 Sayıştay denetim raporuna göre, üniversite Döner Sermaye İşletmesine bağlı birimlerin giderlerini özel bütçeden karşıladığı ortaya çıktı. Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye Biriminin mesai dışında tenis kortlarında düzenlediği kurslardan 2024 yılında yaklaşık 2.2 milyon TL gelir elde ettiği ancak kortların doğal gaz giderlerinin tamamının üniversite bütçesinden ödendiği tespit edildi.

İstanbul Üniversitesinde ise 2024 yılı medya takip hizmeti alım işinde teklif veren üç şirketin münferiden temsil yetkilisinin aynı kişi olduğu ortaya çıktı. Sayıştay denetçileri, doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımda, birisi anonim, ikisi limited statüsündeki şirkete gönderilen teklifte aynı kişinin tüm şirketlerde temsil yetkisine sahip olduğu ve şirket adreslerinin de aynı olduğunu kaydetti. Öte taraftan, üniversite mülkiyetindeki taşınmazların kiraya verilmesinde usulsüzlük tespit edildi. Buna göre kapalı veya açık teklif usulü yerine, pazarlık usulünün uygulandığı raporlara yansıdı.

Teknopark ‘işletmeleri’ raporlarda

İstanbul Teknik Üniversitesinin denetim raporuna göre ise üniversite mülkiyetindeki taşınmazların pazarlık usulüyle kiraya verildiği ortaya çıktı. Raporda, 2024 yılında toplam 90 taşınmazın pazarlık usulüyle kiralandığı; bunlar arasında kantin, kafeterya, restoran, mağaza, baz istasyonu ve ARGE alanlarının bulunduğu tespit edildi. Üniversitenin, kiralamaların nedeni olarak öğrencilerin yaşam koşullarını iyileştirme gerekçesi sunduğu da kaydedildi.

Üniversitenin teknopark yönetici şirketi olan İTÜ Teknopark AŞ tarafından, teknoloji geliştirme TSD Teknoloji Tesisleri Servis Destek AŞ kurulduğu ancak ARGE, teknoloji transferi ve kuluçka merkezi gibi amaçlarla faaliyet yürütmek yerine üniversitenin otoparkı, sosyal tesisleri ve çeşitli satış mağazalarını kiralayarak işletme yaptığı da raporlara yansıdı. Ayrıca TSD AŞ’ye yalnızca bu şirket davet edilerek kiralandığı, kira bedelinin piyasa değerini yansıtmadığı, kaynak aktarımı oluştuğu ortaya çıktı.