2025’in sansür tablosu | Belgeselden konsere, sanatçılardan üniversitelere yasaklar

2025’te belgesel gösterimlerinden konserlere, üniversite etkinliklerinden sanatçılara açılan davalara kadar geniş bir sansür tablosu ortaya çıktı.

Deprem belgeseline engel

6 Şubat depremlerini Hatay’daki tanıklıklarla aktaran Beton Sizin, Vatan Bizim (2025) belgeselinin X (Twitter) hesabı erişime engellendi. Yönetmen Halil Yakut, çekim sürecinde ekibin gözaltına alındığını, kendisinin 100 gün süren açlık grevi sonrası tahliye edildiğini ve tüm baskılara rağmen aralık 2023’te çekimlere yeniden başladığını açıkladı.

Kazım Öz’ün filmi yasaklandı

Kültür ve Turizm Bakanlığı, yönetmen Kazım Öz’ün komedi f ilmi Oy’una Geldik’i yasakladı. Gerekçe olarak 5224 sayılı Ka nun gösterildi ancak hangi unsurun ihlal edildiği belirtilmedi. Öz, kararın keyfi olduğunu belirterek “Bir komedi filmini yasaklayarak ülkenin tarihine kara bir leke sürmeyin” dedi. Beyoğlu’da yapılan açıklamada Oyuncu İlyas Salman da yasaklara tepki gösterdi: “Halkın soytarısı olmaktan gurur duyuyorum. Sanatı susturamayacaklar.” Öz ayrıca, 2017 yapımı Zer nedeniyle ikinci kez gözaltına alınmış ancak beraat etmişti.

Yönetmenlere yargı kıskacı

Selim Yıldız, 2013 tarihli 29 belgeseli nedeniyle gözaltına alındı, yurt dışına çıkışı yasaklandı.

Ruhi Karadağ, sosyal medya paylaşımı gerekçesiyle “terör örgütü propagandası”ndan hapis cezası aldı.

Yönetmen Kerem Tekoğlu “terör örgütü üyeliği” iddiasıyla tutuklandı.

Görüntü Yönetmeni Koray Kesik’in 2015 yapımı Bakur ile bağlantılı gözaltısı AYM’ye taşındı.

Sırrı Süreyya Önder ve Muharrem Gülmez’in yönettiği Beynelmilel (2006), Kocaeli ve Boğaziçi üniversitelerinde yasaklandı. Öğrencilerin alternatif gösterim girişimleri idari gerekçelerle engellendi. Boğaziçi Üniversitesinde kayyım yönetiminin baskıları sonucu Mithat Alam Film Merkezi de kampüsten ayrıldığını duyurdu.

Festivalde sansür krizi

7. Esaretten Cesarete Kısa Film Festivali’nde Kurtlar filmiyle ödül alan Yönetmen Ecre Begüm Bayrak, konuşmasında 19 Mart tutuklularını ve sansüre uğrayan Grup Yorum’u andı. Ancak festivalin sunuculuğunu üstlenen TRT Spikeri Oya Eren Özkan, Bayrak’ın sözlerini sabote ederek hem Bayrak’a hem de jüri üyesi Yıldırım Şimşek’e hakaret etti. Özkan, aynı gecede ödül kazanan oyuncu Anıl Alkan hakkında da ayrımcı ifadeler kullanarak, ödülünün geri alınmasını talep etti.

Sahnelere de sansür

Kadın müzik grubu Manifest’in İstanbul konseri sonrası haklarında “hayasızca hareketler” suçlamasıyla soruşturma açıldı, Ankara’da konser görüntülerine erişim engeli getirildi. Müzik grubu son olarak Türkiye turnesini iptal etmek zorunda kaldı.

Sanatçılara davalar

Oyuncu İlyas Salman, “cumhurbaşkanına hakaret”ten hapis cezasına çarptırıldı. Oyuncu Cem Yiğit Üzümoğlu, sosyal medyadaki boykot çağrısı nedeniyle 7.5 yıla kadar hapis istemiyle yargılanıyor.