Kömür santrallarına 'ballı' destekler: Elektrik üretiminde kamunun rolü geriliyor

TMMOB Makina Mühendisleri Odası, özel elektrik üreticilerine verilen desteklerin arttığını ve bu maliyetlerin yurttaşlar tarafından ödendiğini açıkladı. Odadan yapılan açıklamada, enerji sektörünün özelleştirilmesi ve piyasalaştırılması sürecinde özel firmaların yeni elektrik santralları kurmaları teşvik edilirken, kamu kurumlarının yeni üretim yatırımlarının önlendiği belirtildi.

Açıklamada, özel şirketlere doğrudan transferler, maliyet sübvansiyonları, vergi muafiyetleri ve satış fiyatı garantileri verildiği; arazi ve şebeke bağlantısı gibi kaynaklara erişim için öncelikler sağlandığı kaydedildi. Ayrıca, yenilenebilir enerji kaynakları ve yerli kömür santrallarına alım garantileri ve Kapasite Mekanizması ödemelerinin de uygulandığı vurgulandı.

2012-2024 döneminde elektrik üretim şirketlerine yapılan PTF üzeri ödemeler, Kapasite Mekanizması ödemeleri ve doğal gaz santrallarına yakıt desteğinin toplamı 22,12 milyar ABD dolarına ulaştı. TMMOB, özel şirketlerin kâr ve satış garantileriyle teşvik edilmesini eleştirerek, çevre ve kamu yararının gözetilmediğini belirtti.

Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, açıklamasında çevre ve doğal varlıkların korunması gerektiğini vurguladı ve enerji ile madencilik alanındaki düzenlemelerin şeffaf, bilimsel ve katılımcı süreçlerle yeniden ele alınmasını talep etti. Ayrıca, ÇED süreçlerinin formaliteye indirgenmemesi gerektiği belirtildi.

TMMOB, özellikle yerli kömür santrallarına verilen yüksek teşviklerin, çevre ve insan sağlığı açısından riskler taşıdığını ve 2053 Net Salım hedefleriyle uyumsuz olduğunu dile getirdi. Odadan yapılan açıklamada, hassas ekosistemlerin enerji ve madencilik faaliyetlerine kurban edilmemesi gerektiği vurgulandı.