'Ormanları koruyan birkaç madde vardı, onlar da gitmiş!'

Orman Kanunu’nun uygulanması ile ilgili yapılan yönetmelik değişikliği özellikle altın madencilerini sevince boğarken bilim insanları değişiklikle ormanları koruyan kanunların ortadan kaldırılarak madencilerin önünün iyice açıldığını dile getiriyor.

Yönetmelik değişikliğini değerlendiren İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim üyesi Doç. Dr. Cihan Erdönmez yapılan değişikliklerin, “Açın madencilerin önünü istediklerini yapsınlar değişikliği” olarak tanımladı. Prof. Dr. Doğanay Tolunay ise “Maden şirketleri hiçbir kısıtlamayı kabul etmiyor, ellerinden gelse şehir merkezlerinde dahi maden çıkartacaklar” dedi.

Madencilik lobisinin başarısı!

Resmi Gazetenin 22 Ağustos 2025 tarihli sayısında yayınlanan Tarım ve Orman Bakanlığı’nca yapılan yönetmelik değişikliklerini sorduğumuz Erdönmez, madencilik lobisinin önlerinde engel olarak gördükleri yasal düzenlemelerin değiştirilmesi, bazılarının ortadan kaldırılması ile ilgili çok ciddi bir çaba içinde olduklarını belirtti.

İl ve ilçelerin burunlarının dibine açık maden ocağı yapılabilecek!

Değişikliklerde en büyük sorunun 6. Madde olduğuna dikkat çeken Erdönmez; “Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin beşinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri, yedinci fıkrası, 13’üncü fıkrasında yer alan “bu Yönetmelik kapsamında” ibaresi ile 14’üncü fıkrası yürürlükten kaldırılmış, altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.” deniliyor Kaldırılan fıkralara bakıyorum; a, b ve d ‘otoyol, bölünmüş yol, il veya ilçe yerleşim alanlarının ön görünümündeki 3 km mesafede kalan orman alanları’, ‘il ve ilçe yerleşim yerlerine en az 500 metre mesafede kalan orman alanları’na izin verilmez deniliyor. Bunları kaldırdığında oralara da izin veriler hale geliyor. Özellikle ‘deniz sahili ön görünümünde olup kıyı kenar çizgisinden 5 kilometre mesafede kalan orman alanlarında’ izin verilmez, ifadesini kaldırdığınızda bambaşka bir tablo ortaya çıkar. Bu çok kötü! Demek ki otoyol, bölünmüş yolu geç, il ve ilçe alanlarının, yerleşim alanlarının burnunun dibinde açık maden İşletmesi olabilecek demektir bu! Madencilere engel oluyor diye hiç mi bir yeri koruyamayacağız?” dedi.

“Rehabilite etmese de faaliyete devam etsin”

Yönetmelik değişikliği ile Maden Kanunu’nun 24. Maddesinin 6. Ve 8. Fıkralarının da değiştirildiğini belirten Erdönmez, bu değişikliklerle ilgili şunları söyledi; “6. Fıkrada; ‘Açık işletme ile yapılan madencilik faaliyetlerine bir ruhsat sahası içerisinde rehabilitasyona konu mevcut izinler ile rehabilitasyona konu talep edilen izinler toplamının 10 hektarı geçmesi durumunda, mevcut izinli sahaların rehabilite edilerek geri teslim edilmesinden sonra teslim edilen saha kadar aynı şartlarda izin verilir. Ancak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden rezervin bitmediği ve madencilik faaliyetinin devam ettiğine dair yazı getirilmesi durumunda geri teslim şartı aranmaz’ deniliyor. Yani rehabilite etmese de faaliyetine devam etsin diyor.”

Aynı şekilde 8. Maddede “açık işletme ile yapılan III. ve IV. Grup madencilik faaliyetleri kamu kurum ve kuruluşları hariç; bir ruhsat sahası içerisinde rehabilitasyona konu mevcut izinler ile rehabilitasyona konu talep edilen izinler toplamının 150 hektarı geçmesi durumunda, mevcut izinli sahaların rehabilite edilerek geri teslim edilmesinden sonra teslim edilen saha kadar aynı şartlarda izin verilir. Ancak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden rezervin bitmediği ve madencilik faaliyetinin devam ettiğine dair yazı getirilmesi durumunda geri teslim şartı aranmaz.” diye değiştiriliyor. Kısacası “açalım madencinin önünü ne istiyorsa yapsınlar’ değişiklikleri bunlar” dedi.

Madenciler sürekli sızlanıyorlardı

Madencilik lobisinin iktidar nezdinde çok ciddi bir lobi faaliyeti yürüttüğünü, sürekli şu yönde sıkıntı yaşıyoruz, bu noktada sıkıntı yaşıyoruz diyerek sızlandığını belirten Erdönmez, “Bu yapılan yönetmelik değişikliğinin son kanunun değişikliği ile de alakası yok. Zaten madenlerin ormana yapılması yanlıştı ve birtakım kısıtlamalar vardı, onlar da gitmiş” diye konuştu.

“Maden şirketleri hiçbir kısıtlamayı kabul etmiyor”

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi'nde Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Doğanay Tolunay yönetmelik değişiklikleri ile ilgili “Eskisi kötü müydü ki değiştirildi” sorusunu yöneltirken şu noktaların altını çizdi; “Maden şirketleri hiçbir kısıtlamayı kabul etmiyor, ellerinden gelse şehir merkezlerinde dahi maden çıkartacaklar. Maden tesislerinin lisansız yenilenebilir enerji tesisi kurmasını yasaklayan hükümde değişiklikle kaldırılmış. Madencilikteki rehabilitasyona zorunluluklar getirildiği şeklinde lanse edilse de aslında rezerv var denilerek rehabilitasyon zorunluluğu gevşetilebilir. Orman Kanunu 16. Madde Uygulama yönetmeliğindeki değişiklikler hakkında altın madencilerinin yorumlarını okursanız, değişikliklerin olumlu mu olumsuz mu olduğunu daha iyi değerlendirebilirsiniz.”

Altın madencileri memnuniyetlerini gizlemedi

Yapılan yönetmelik değişikliklerini değerlendiren Altın Madencileri Derneği (AMD) Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Yücel yazılı bir açıklama ile duydukları memnuniyeti belirtti. "Bu adım yalnızca sektörümüz için değil, Türkiye'nin cari açığını azaltma, kritik madenlerde dışa bağımlılığı kırma ve milli enerji-maden politikalarını güçlendirme hedefleri açısından da büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullanan

Yücel, “Yapılan bu düzenlemeyi sektörümüz adına memnuniyetle karşılıyor, emeği geçenlere teşekkür ediyoruz" dedi. Yücel, yapılan düzenlemenin madenciliğin doğasına daha uygun, sürdürülebilir ve uygulanabilir bir çerçeve sunduğunu ileri sürdü.