Başpınar'da işçilere dayatma: Ya ücretsiz izin ya çıkış

Antep — Tekstil sektöründe yaşanan durgunluğun faturası işçiye kesilmeye devam ediyor. Gaziantep Başpınar OSB’de özellikle son 1 yıldır, ‘Sipariş yok, küçülmeye gideceğiz, fabrika kapanacak’ söylentileriyle işçilerin hakları gasbediliyor. Başpınar OSB’nin önemli bölümünü oluşturan halı dokuma ve iplik fabrikalarında gerçekten kapanan, küçülen fabrikalar var. Ancak büyük fabrikalar tekstildeki durgunluğu fırsata çevirerek işçilerin kazanılmış haklarına göz dikiyor.  

‘Devletten teşvik almak için’

16 Ağustos’ta fabrikayı kapatan Burteks, 1 Eylül’e kadar işçileri izne gönderdi. İzni olan işçilere senelik izni kullandırılırken senelik izni olmayan işçilere önümüzdeki yılların izni kullandırılarak iş yerine borçlandırılıyor. Burteks’ten konuştuğumuz işçiler, depolarda yüzlerce ton mal biriktiğini söylüyor. İzne gönderilmelerinin sebebinin depolarda biriken mallar olduğunu belirten işçiler, senelik izni kendi istedikleri tarihte kullanmak istediğini söyleyenlerin işten atıldığını söylüyor. İş yeri yönetiminin, ‘Fabrikayı kapatacağız’ söylentisi yayarak işçilerin üzerindeki baskıyı artırdığını aktaran işçiler, “İşler iyiyken makineleri durmaksınız çalıştırıyorlardı. İşçi sayısı eksik olmasına rağmen tam üretim istiyorlardı” diyor. Depolarda malların ilk kez birikmediğini ifade eden işçiler, patronun devletten teşvik almak için yaptığı bir hamle olabileceğine dikkat çekiyor.  

Bazı bölümlerde işçilerin senelik izin kullanmayı toplu şekilde kabul etmediğini, çalışılmayan günlerin yarısının patron tarafından karşılanmasını istediğini belirten işçiler, bunun patron tarafından dikkate alınmadığını söylüyorlar. Senelik izni kabul etmeyen ancak tek başına hareket eden işçiler de işten atılıyor. Aylar önce fabrikaya senelik izin kullanacağı tarihi bildiren, ailesinden birinin düğününe göre senelik izin kullanmak istediğini belirten işçiler işten çıkarılıyor. Son haftalarda 100’den fazla işten atmanın gerçekleştiğini ifade eden işçiler, bu durumun sendikasızlıktan kaynaklandığını vurguluyor. 

‘Tek tek hareket edince kaybediyoruz’

Başpınar OSB’de yaşanan haksızlıkların genel bir durum haline geldiğini dile getiren işçiler, “İnsanların düzenini neden bozuyorlar. Sanayinin durumu belli. Tekstilde şartlar çok kötü oldu. İşten çıkarılan işçi iki ay, üç ay iş bulamayacak. Sendikanın olmaması en büyük sıkıntı. Patronlar zaten sendika düşmanı, işçiler de tek tek hareket edince kaybediyor. Sendikası olmayan işyerlerindeki işçiler sahipsiz bir çocuk gibi. Sendikaları fabrikalara sokmamız lazım” diyor.  

Melike Tekstil’de ücretsiz izin baskısı

Neredeyse bir senedir, fabrikayı çalıştırmadığı günler için işçilerin ücretini kesen, işçileri ücretsiz izne gönderen, işçiye çıkış-giriş yaparak ihbar tazminatını yakan Melike Tekstil de işçileri toplu şekilde senelik izne göndermeye başladı. Parça parça senelik izne gönderilen işçiler, izinlerini kendi istedikleri tarihte kullanamadıkları için şikayetçi. Fabrikadan her seferinde 100’e yakın işçiyi parça parça izne gönderen Melike Tekstil yönetimi, senelik izni olmayan işçilere de ücretsiz izin baskısı yapıyor. Ücretsiz izni kabul etmeyen işçiler ise ihbar tazminatları gasbedilerek işten atılıyor. İşçiler, “Önümüzdeki senenin de iznini kullanan işçileri ücretsiz izne göndermeye çalışıyorlar. Kabul etmeyince sorgu sual etmeden, hiçbir açıklama yapmadan çıkış veriliyor” diyor. 

Çıkış-giriş oyunu

‘İşler açıldığında sizi tekrar çağıracağız’ diyerek işçilere çıkış-giriş de yaptıran Melike Tekstil yönetimi, işçilerin ihbar tazminatına el koyuyor. Aylar önce ‘çıkış-giriş’ yapacağız denilerek işten atılan işçiler, halen fabrikaya dönmeyi bekliyor. İhbar tazminatını alamayan işçiler bir de üzerine aylarca işsiz kalıyor, aldığı kıdem tazminatı da bu süre içerisinde bitiyor. 

‘Aylığımızı tam alalım, hesabımızı ona göre yapalım’

Uzun süredir cumartesi günleri fabrikanın kapandığını aktaran işçiler, bu günler için hem sigortalarının hem ücretlerinin kesildiğini belirtiyorlar. Bir işçi, “Biz kiracı adamız. Zaten borç harç içindeyiz, başka iş de elimizden gelmiyor. İşler düşük olabilir, baş tacı ama bari cumartesimizi yemeyin. Aylığımızı tam alalım, hesabımızı ona göre yapalım” diyor. 

BİRTEK-SEN’in adı yetiyor

Ancak sendikanın adı bile Melike Tekstil yönetiminin geri adım atmasını sağlıyor. BİRTEK-SEN’e üye olan ve ücretsiz izni de ihbarsız çıkışı da kabul etmeyen işçiler ya çalışmaya devam ediyor ya da tüm hakları ödeniyor. Geçtiğimiz haftalarda ücretsiz izne gönderilmek isteyen BİRTEK-SEN üyesi işçiler şöyle konuşuyor: “Biz sendika üyesiydik ve haklarımızı biliyorduk. Ücretsiz izni kabul etmedik, çıkarılacaksak ihbar tazminatımızı da istedik. ‘Avukata veririz, sendikayla da konuştuk’ dediğimiz için bize ihbarımızı verdiler. Ama başka arkadaşların ihbarını vermiyorlar. Onlarca yıl çalış, işin yavaşlaması durumunda da böyle işten çıkarıl. Haksızlık yapıyorlar. İşçilerin haklarını yiyorlar.” 

Küçülme yalanı

İşçilere ‘Sipariş yok, küçülmeye gideceğiz’ diyen fabrikalardan Burteks ve Melike Tekstil, küçülmek bir yana kârını artırıyor. İşçileri ücretsiz izne, senelik izne gönderen iki fabrika da İSO 500’de yer alıyor. İSO verilerine göre, Burteks’in 2023 yılında net satışı 3 milyar 456 milyon lira iken, 2024’te 5 milyar 160 milyon liraya çıktı. Temmuz 2024’te çalışan sayısı 950 iken ağustos 2025’te 920. Melike Tekstil’in 2023 yılında net satışı 6 milyar 900 milyon lira iken 2024’te 10 milyar 837 milyon liraya çıktı. Temmuz 2024’te çalışan sayısı 2 bin 600 iken ağustos 2025’te 2 bin 500. Bu rakamlara rağmen işçilere ‘Küçülmeye gideceğiz’ yalanı söyleniyor.  

Türkmen: Koşullar ağırlaşacak, çözüm sendikada birleşmek

Burteks ve Melike Tekstil’de işçilerin uğradığı haksızlıklar üzerinden Başpınar’daki durumu konuştuğumuz BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen, çalışma koşullarının daha da ağırlaşacağını söyledi. Türkmen, Başpınar işçilerine BİRTEK-SEN çatısı altında örgütlenme çağrısı yaptı. 

BİRTEK-SEN’in hazırladığı raporu hatırlatan Türkmen, “O raporda patronların kriz fırsatçılığını, krizden etkilenmeyen yerlerin bile kriz bahanesiyle işçilerin haklarına nasıl çöktüğünü söylemiştik. Şimdi Burteks ve Melike’de birebir bunlar yaşanıyor” dedi. 

Tekstil iş kolunda daralma başladığından beri on binlerce işçinin işten atıldığını söyleyen Türkmen, atılan işçilerin tazminatlarının gasbedildiğini söyledi. Çalışan işçilerin de mevcut haklarının elinden alındığını vurgulayan Türkmen, asgari ücrete ara zam yapılmadığını hatırlatarak ücretlerin baskılandığını aktardı. 

Tekstil işçilerini önümüzdeki dönem daha kötü bir sürecin beklediğine dikkat çeken Türkmen, “İşçilerin artık iki yolu var. Ya hazırdaki işini kaybetmemek adına korkuyla hareket ederek sıranın kendisine gelmesini bekleyecek. Ya da beklemeden birleşecek, örgütlenecek ve mücadele edecek” dedi. BİRTEK-SEN çatısı altında işçileri örgütlenmeye çağıran Türkmen, “Özellikle Melike ve Burteks işçileri, işçilerin mücadelesi için BİRTEK-SEN’in neden gerekli olduğunu çok iyi biliyor. Hem Melike Tekstil hem Burteks işçileri, ne zaman hak arasa yanında hep BİRTEK-SEN oldu, yine olacak. Ancak sadece haklarımızı kaybetmekle karşı karşıya olduğumuzda, zam istediğimizde, başımız şıkıştığında değil, sürekli bir birliğe ihtiyacımız var. BİRTEK-SEN işçilerin birliği demek. BİRTEK-SEN işçilerin haksızlıklara karşı işçilerin örgütlü olması demek. 

Son birkaç yıldır, işçilerin birleşmesi gerektiği ve bu birliğin BİRTEK-SEN çatısı altında olması gerektiğini gördük. Başta Burteks ve Melike işçileri olmak üzere bütün Başpınar işçileri, yıllardır yapmaları gerekeni yapmalı ve BİRTEK-SEN’de örgütlenmeli. Mücadeleyi birlikte vermeliyiz” diye konuştu.

{{558230}}