Gıda Mühendisi Toprak: 'Bakanlık gıda ifşa listesinin önüne bariyer koydu'

Gıda güvenliği ve denetimsizlik tartışmalarının sürdüğü dönemde,  Tarım Orman Bakanlığı gıdada taklit ve tağsiş ifşa listesini duyurmayacağını, vatandaşların "Güncel Gıda Kamuoyu Duyuruları" bölümünden e-devlet şifresi üzerinden kontrol edebileceklerini açıkladı.  

Uzun yıllardır taklit, tağşiş ve hileli gıda üreten firmaların ifşasının önemini savunan TMMOB'a bağlı Gıda Mühendisleri Odası (GıdaMO), sadece ifşanın düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmasını, bunun da yetmeyeceğini, taklit ve tağşiş (karıştırma) kapsamı dışında ürünlerin mikrobiyolojik analiz sonuçlarının da açıklanmasını istiyordu. 

Derinleşen ekonomik krizin alım gücünü düşürdüğünü, sağlıklı gıdaya ulaşmanın her geçen gün daha da zorlaştığını belirten GıdaMO Genel Merkez Yöneticisi İ. Uğur Toprak ile yeni uygulamanın ne anlama geldiğini ve "ifşa listesinin" yayınlanmasının önemini konuştuk. 

Bakanlık ifşa listesini sitesinden kaldırdı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın gıda ifşa listelerini kendi sitesinden kaldırıp e-Devlet üzerinden yayımlama kararının amacı, resmi açıklamalara göre, daha hızlı ve anlık bir paylaşım sistemi oluşturmak olarak gerekçelendiriliyor. 

Bugüne kadar denetim sonuçlarının açıklandığı "guvenilirgida.tarimorman.gov.tr" adresinde "Bu bilgilere Tarım ve Orman Bakanlığı e-Devlet Kapısından 'Güncel Gıda Kamuoyu Duyurusu Hizmeti' üzerinden ulaşabilirsiniz" açıklamasına yer verildi. 
Bakanlık, sonlandırdığı kamuoyu duyuru bilgilerine ise "'Sonlandırılmış Gıda Kamuoyu Duyurusu Hizmeti' üzerinden erişebilirsiniz" bilgisine yer verdi.

"İfşa Listesine" ulaşmak zorlaşacak

Vatandaşların yeni ifşa bilgisine e-Devlet sistemi üzerinden ulaşılabileceğini belirten Toprak, erişim için T.C. kimlik numarası ve şifre gerekiyor. Bu da e-Devlet şifresi bulunmayan veya sistemi kullanmayı bilmeyen yurttaşlar için bilgiye ulaşımı zorlaştıracağını söyledi. 

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uygulamadan vazgeçtiği sistemi değerlendiren Toprak, "Bakanlık kendi sitesinde herkesin kolayca erişebileceği şekilde yayımlanan ifşa listeleri, şimdi ek bir giriş bariyeriyle karşı karşıya. Bu durum da, 'kamuoyu duyurusu' kavramıyla çelişiyor. Çünkü gerçek anlamda bir kamuoyu duyurusu, mümkün olan en geniş kitleye, en az engelle ulaşmayı hedefler." bilgisini paylaştı.  

Bakanlık iddiası gerçekçi değil

Bakanlık, açıklamasının gerçeği yansıtmadığını ifade eden Toprak, "Bu değişikliği daha hızlı ve anlık bilgi paylaşımı için yaptığını iddia etse de, e-Devlet zorunluluğu pratikte erişimi kısıtlıyor. Yaşlı nüfus, teknolojiye erişimi sınırlı olanlar ve benzer kesimler bu bilgilere ulaşmakta zorlanacaktır. Resmi olarak Bakanlık'ın bu değişikliği firmaları koruma niyetiyle yaptığına dair kanıt olmasa da, erişimdeki bu kısıtlama, güvenilirlik ve şeffaflık algısını zedeliyor." dedi.

"Şeffaflık ve kamuoyu bilgilendirilmesine aykırı" 
Şeffaflık için bilgilerin Avrupa Birliği gıda güvenliği uyarılarında (RASFF portalı gibi) olduğu gibi herkesin erişimine açık bir web sitesinde, giriş gerektirmeden yayımlanmasının daha doğru olacağına dikkat çeken Toprak, "Sonuç olarak, 'kamuoyu duyurusu' terimi, mevcut sistemde tam anlamıyla karşılık bulmuyor. Çünkü erişim engelleri, duyurunun kamusal niteliğini zayıflatıyor." vurgusunu yaptı. 

Sözlerine ekonomik kriz ve gıda fiyatlarındaki artışı değerlendirerek devam eden Toprak, "Tüketici güveni zaten düşükken, bu hamle bazı kesimlerde gıda güvenliği denetimlerinin ciddiyetine dair soru işaretleri yaratır. Gıda sektöründeki olası usulsüzlüklerin gizlendiği makul şüphesini doğurur. Tarım ve Orman Bakanı soru işaretlerini gidermek amacıyla bu uygulamaya neden geçildiğini, bu uygulamanın kime, ne gibi bir fayda sağlayacağını kamuoyuna açıklamalı." dedi.