Şarköy’ü yaktığı iddia edilen İC İçtaş Holding: Üç yılda ödediği vergi 356 milyon TL, beş ayda aldığı teşvik 455 milyon TL

Tekirdağ Şarköy’de IC İçtaş Holdinge ait Trakya Elektrik Dağıtım Şirketine (TREDAŞ) ait elektrik dağıtım ağları nedeniyle çıktığı iddia edilen yangın, enerjide özelleştirmenin yarattığı tahribatı yeniden ortaya koydu. Enerjide özelleştirme ile kâr kaynağını artıran aralarında TREDAŞ’ın da bulunduğu IC İçtaş’a ait dört şirket üç yılda 356 milyon TL kurumlar vergisi öderken, yalnızca bir şirkete 5 ayda verilen teşvik tutarı 455 milyon TL oldu ve şirketlerin ödediği kurumlar vergisini aştı.

Tekirdağ’ın Şarköy ilçesinde salı günü başlayan yangın, yaklaşık bir günün ardından kontrol altına alındı. Tarım alanında çıkan yangın ormanlık alanlara sıçramış ve yangın uzun süre devam etmişti. Rüzgarın etkisiyle ormanın yayıldığı geniş bir alan yanarken 4 kişi de yangından etkilenerek hastaneye kaldırıldı. 350 personelin müdahale ettiği yangında Şarköy’e bağlı 4 mahalle tahliye edildi, bu mahallelerde bazı evler zarar gördü. Şarköy’den Çanakkale’nin Gelibolu ilçesine sıçrayan yangın, Şarköy’deki yangın kontrol altına alındıktan sonra uzun süre devam etti.

Yangının nedeninin ise yangın mahalinde bir kuşun elektrik tellerine çarpması olduğu iddia ediliyor. Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, yangının elektrik teline kuş çarpması sonucu çıktığı iddialarını araştırdıklarını belirtti.

Kârının 20’de birini bile vergiye vermedi

Tekirdağ da dahil olmak üzere, Trakya bölgesinde elektrik dağıtımını Trakya Elektrik Dağıtım Şirketi (TREDAŞ) sağlıyor. Elektrik dağıtımının özelleştirilmesi kapsamında 2011’de elektrik dağıtımını üstlenen TREDAŞ, IC İçtaş Holdinge ait. İçtaş; New York’taki Türkevi, Akkuyu Nükleer Santrali, İstanbul’da Yavuz Sultan Selim Köprüsü gibi ‘mega’ ihale ve yap-işlet-devret projeleriyle biliniyor. Diğer köprüler gibi geçiş garantili olan Yavuz Sultan Selim Köprüsünden 2024’te 21 milyon 201 bin 416 araç geçti, verilen garanti ise 49 milyon 275 bindi. Aradaki fark kamu bütçesinden ödendi, köprüden güncel geçiş fiyatı 1. sınıf otomobiller için 80 TL.

Yakın zamanda halka arz edilecek olan TREDAŞ, izahnamede yer alan bilgilere göre 2024’te 4.4 milyar TL, 2023’te 3.7 milyar TL, 2022’de 2.8 milyar TL brüt kâr elde etti. Bu miktarlara karşın 2022’de hiç vergi vermedi, 2023’te 112 milyon 88 bin, 2024’te 205 milyon 366 bin TL vergi ödedi. Yani 2024’te brüt kârının yalnızca yüzde 4.6’sını, 2023’te ise yüzde 3’ünü vergi olarak verdi. 2013’te İçtaş’ın dağıtım ve perakende satış işlemlerini ayırmasıyla kurulan Trakya Elektrik Perakende Satış Anonim Şirketi (TREPAŞ) ise 2024’te hiç vergi vermedi, 2023’te 45 milyon 776 bin TL vergi verdi.

450 milyon TL kaynak aktı

İçtaş’a ait enerji ihaleleri alan ve yenilenebilir enerjilere dönük teşviklerden yararlanan diğer şirketlerde de durum farklı değil. IC İçtaş Nükleer ve Endüstriyel Tesisler Yapım Anonim Şirketi 2022 ve 2023’te vergi vermedi, 2024’te 31 milyon 885 bin TL vergi verdi. IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 202, 2023 ve 2024’te vergi vermedi. Türkiye’nin büyük enerji şirketlerinden olan, holding bünyesindeki IC İçtaş Enerji Yatırım Anonim Şirketi ise 2022 ve 2023’te vergi vermedi, 2024’te 105 milyon 241 bin 463 TL vergi verdi.

Ancak İkizköy’de tartışmaların odağında olan ve yeni talan yasasında zeytinliklerin taşınması ile gündeme gelen enerji santrallerine ise kaynak aktı. Limak ile IC İçtaş ortaklığındaki YK Enerjiye ait Yeniköy Termik Santrali ve İçtaş’a ait Kemerköy Termik Santrali, enerjide kapasite mekanizmasından yararlandı. Yalnızca bu iki santrale yılın ilk 5 ayında 455 milyon 222 bin TL kaynak aktı.