İstanbul Onur Yürüyüşü'nde yaşanan hak ihlallerine dair açıklama: Çıplak arama dayatıldı

İstanbul'da düzenlenen 23. LGBTİ+ Onur Yürüyüşü'nde yaşanan hak ihlallerine dikkat çekmek amacıyla, İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi'nde bir basın açıklaması yapıldı. Beyoğlu'ndaki şube binasında gerçekleştirilen toplantıya DEM Parti Milletvekili Çiçek Otlu, İHD İstanbul Şube Başkanı Jiyan Tosun, çok sayıda siyasi parti temsilcisi ve LGBTİ+ hak savunucuları katıldı.

Toplantının yapıldığı salona, "Doğan'ı, Hivda'yı ve Sinem'i alacağız. Hukuksuz yasaklara ve düzmece bahanelerle verilen yasaklara alışmayacağız. Lubunyanın onuru işkenceyi yenecek" yazılı pankart asıldı.

Basın toplantısında 63 kurumun ortak imzasıyla hazırlanan basın metni okundu. Tutuklu 3 kişinin derhal serbest bırakılması istendi.

Basın açıklamasında, 22 Haziran'da düzenlenen 11. İstanbul Trans Onur Yürüyüşü'nün ve 29 Haziran'daki 23. İstanbul LGBTİ+ Onur Yürüyüşü'nün "Yaşamda Israr" temasıyla gerçekleştirildiği hatırlatıldı. Ancak 29 Haziran Pazar günü sabah saatlerinde, İstanbul genelinde valilik tarafından alınan yasak kararıyla şehir adeta abluka altına alındı. Yasak kararında LGBTİ+ ifadesinin dahi geçmediğine dikkat çekilen açıklamada, kararın hukuki dayanağının bulunmadığı vurgulandı.

Yürüyüş günü kent genelinde yoğun polis ablukası kurulduğu, sadece yürüyüşe katılanların değil, gazetecilerin ve avukatların da hedef alındığı belirtildi. Basın açıklamasında yürüyüş sırasında ve çevresinde toplam 53 kişinin işkence ile gözaltına alındığı söylendi.

Basın açıklamasında gözaltı sürecinde trans kadınların daha önce hiç karşılaşmadıkları kadar yoğun kadın düşmanlığı ve transfobiye maruz kaldığı vurgulandı. Yeni ameliyat geçirmiş bir trans kadının ters kelepçeyle gözaltına alındığı, trans kadınların erkeklerle aynı koridorda farklı hücrelerde tecrit edilerek cinsel tacize uğradığı, üst aramalarının ise erkek polislerce yapıldığı ve bunun "cinsel şiddet" olarak tanımlandığı belirtildi.

Gözaltılar yaygın ve keyfi uygulamalarla gerçekleşti

Basın açıklamasında, yürüyüşe katılanların yanı sıra yürüyüşten haberi olmayan kişilerin de gözaltına alındığı, bazı kişilerin kafelerde ve sokaklarda sivil polisler tarafından darp edilerek sivil araçlara bindirildiği ifade edildi. Fatih'te yemek yiyen LGBTİ+'lerin, yürüyüşle ilgileri olmamasına rağmen önceki haftaki Trans Yürüyüşü gerekçe gösterilerek gözaltına alındığı söylendi. Gözaltı sürecinde bazı kişilerin telefonlarına mahkeme kararı olmadan el konulduğu, yurtdışı yasağı ve imza şartı gibi adli kontrol kararlarının ifadesi dahi alınmadan uygulandığı belirtildi.

Avukatların müvekkilleriyle görüştürülmediği, emniyete girmek isteyen hukukçuların gözaltıyla tehdit edildiği, gazetecilerin ise basın kartlarını göstermelerine rağmen gözaltına alınıp ekipmanlarına el konulduğu ifade edildi. Vatan Emniyet çevresinde sokak aydınlatmalarının kapatıldığı, işkence iddialarının bu ortamda gerçekleştiği ileri sürüldü.

Onur Yürüyüşü tarihinde ilk kez üç kişinin, tutuklama gerektirmeyen 2911 sayılı kanun gerekçe gösterilerek tutuklandığına dikkat çekildi. Tutuklanan Hivda ve Sinem'in cezaevi girişinde çıplak arama dayatıldığı ve havalandırmasız bir hücrede tutuldukları belirtildi. Tutuklamaların siyasi olduğu, bu kişilerin daha önceki eylemler nedeniyle fişlendiği ve hedef haline getirildiği vurgulandı.

Organize bir nefret politikasının ürünü

Açıklamada, yaşananların bireysel polis şiddeti değil, sistematik ve örgütlü bir devlet politikası olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada, "Bu bir imha politikasıdır. LGBTİ+ bireyleri kriminalize etmeye yönelik açık bir kampanyayla karşı karşıyayız. Ancak hiçbir baskı bizi mücadelemizden alıkoyamayacak" denildi.

Son olarak, Çağlayan Adliyesi önünde arkadaşlarını karşılayan LGBTİ+'lara yönelik polis baskısına da değinildi. Slogan atanların gözaltına alınmakla tehdit edildiği, halkın abluka altına alındığı ve karşılamaların engellenmeye çalışıldığı ifade edildi.

"Bu yılı Onur Yılı ilan ediyoruz"

Basın toplantısı şu sözlerle son buldu:

"Yaşamda ısrar ediyoruz. Nefret politikalarına karşı tüm toplumsal muhalefetle birlikte bu yılı Onur Yılı ilan ediyoruz. Eşit, özgür, adil bir yaşam için hep birlikte mücadele edeceğiz. Bir kişi bile eksilmeyeceğiz, birbirimizi asla geride bırakmayacağız."

Şiddet giderek artıyor...

Gözaltına alınan LGBTİ aktivisti İris Mozalar, kolluk kuvvetlerinin trans kadınlara yönelik şiddetini artırdığını söyleyerek sürecin başından sonuna kadar ciddi hak ihlallerine uğradıklarını belirtti.

İris, yeni meme ameliyatı geçirmiş bir trans kadının dikişleri olmasına rağmen ters kelepçeyle gözaltına alındığını anlattı. Gözaltı sırasında kendisine "Kadın mısın, erkek misin belli değil" denildiğini söyleyen İris, diğer trans kadınların da yoğun transfobik hakaretlere, alaylara ve küçümsemelere maruz kaldığını ifade etti. Nezarethanede ise trans kadınların ya erkeklerle aynı alanda tutulduğunu ya da ayrı ayrı yerlere dağıtıldığını belirten İris, bunun bilinçli bir işkence yöntemi olduğunu savundu. Tecritte erkeklerle aynı koridorda tutulduklarını, tuvalete giderken bir trans kadının yaşadığı taciz tehdidini polise bildirdiğini ancak buna kayıtsız kalındığını aktardı.

Polise gösterilen tepkiye karşılık ise "Burası otel değil, nasıl istersem öyle olur" yanıtı aldıklarını belirten İris, trans kadınların tecride karşı hücrelerinde direnişe geçtiğini söyledi. Daha sonra bir araya getirildiklerini ancak uygulananların travmatik etkiler bıraktığını dile getirdi.

Trans kadınlara gözaltı sırasında erkek polislerin müdahale ettiğini, arama işlemlerinin de erkek polislerce yapıldığını söyleyen İris, bu süreçte bir trans kadının bir polis tarafından tacize uğradığını iddia etti. Kendisinin ise bir erkek polis tarafından "Dişil enerjin yok" denilerek aşağılandığını, bu transfobik söyleme karşı çıktıktan sonra aynı polisin üç kez özür dilemek zorunda kaldığını belirtti.

İris, "Kolluk kuvvetlerinin trans kadınlara yönelik işkenceyi yoğunlaştırdığı çok açık. Ancak bu, diğer gözaltındaki kişilerin daha az işkenceye uğradığı anlamına gelmiyor. Hep birlikte yoğun işkenceye maruz kaldık. Ancak tüm bu şiddete karşı hep birlikte direnmeye de devam edeceğiz" dedi.

Tutuklamalar hukuki değil, politik

Basın toplantısında konuşan İHD İstanbul Şube Başkanı Jiyan Tosun, LGBTİ+'lara ve kadınlara yönelik baskının uzun süredir sürdürülen sistematik bir devlet politikası olduğunu ifade etti. Bu baskının yalnızca Türkiye'ye özgü olmadığını belirten Tosun, sağcı iktidarların küresel ölçekte benzer bir propaganda yürüttüğünü vurguladı.

"Macaristan ve Hristiyan sağının yükselişiyle birlikte, LGBTİ+'lar üzerinden yürütülen nefret kampanyaları tüm dünyada artıyor. Türkiye'de de aynı şekilde, ceza kanunlarında ve medeni kanunlarda yapılması planlanan değişikliklerle bu baskılar yasal zemin kazanmaya çalışılıyor" diyen Tosun, önümüzdeki dönemin LGBTİ+'lar ve kadınlar açısından daha zorlu geçeceğine dikkat çekti.

Geçtiğimiz günlerde gözaltına alınıp tutuklanan LGBTİ+ aktivistlerin durumuna da değinen Tosun, bu tutuklamaların hukuki değil, tamamen politik olduğunu belirterek şöyle konuştu: "Sokaktan geçen insanları hiçbir somut delil olmadan alıp tutuklamak, düşman ceza hukukunun dahi ötesinde bir uygulamadır. Bu açık bir gözdağıdır. Bu sadece birkaç kişiye değil, önümüzdeki yılın mücadelesine dair tüm LGBTİ+'lara ve kadınlara verilmiş bir tehdittir. Ancak biz buradayız, birlikteyiz ve direnmeye devam edeceğiz."

Tosun, bu baskılara karşı en etkili cevabın dayanışmayı büyütmek olduğunu belirterek, örgütlü mücadele çağrısını yineledi.