Dünyadan 'endişe' açıklamaları: İsrail'e kınama var, müdahale yok

İsrail, sabaha karşı İran'ın başkenti Tahran, Tebriz, İsfahan'daki Natanz nükleer tesisi ile Loristan ve Kirmanşah kentlerine saldırılar düzenledi. Saldırılarda İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri, Devrim Muhafızları Genel Komutanı Tümgeneral Hüseyin Selami dahil üst düzey askeri yetkililer ile 6 nükleer bilim insanı hayatını kaybetti. İsrail'in Tahran'daki saldırılarında sivil yerleşim yerleri de vurulurken çok sayıda sivil vatandaş da hayatını kaybetti. İsrail'in İran'a saldırısının ardından 'itidal' çağrıları yapıldı. 

"Diplomatik çabaları olumsuz etkilememeli'

Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot saldırının bölgede daha fazla istikrarsızlığa yol açmasından derin endişe duyduklarını belirterek "İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın tepkisi tehlikeli bir dönüm noktasını işaret ediyor." dedi. İtidal çağrısı yapılan açıklamada, ABD-İran nükleer görüşmelerine işaret eden Prevot, "Bu askeri gelişmeler, diplomatik çabaları olumsuz etkilememeli. İran rejiminin askeri amaçlı nükleer kapasite geliştirmesine şiddetle karşı çıkıyoruz. Şimdi, diplomatik bir atılım için umutlar kayboluyor olabilir. Dünyanın gerginliği azaltmaya ve çözümlere ihtiyaç duyduğu bir zamanda diyalog yolundan vazgeçmemeliyiz. En kötüsünü yalnızca diplomasi önleyebilir." dedi.

Katar Dışişleri Bakanlığından da İsrail saldırısı "İran'ın egemenliğini ve güvenliğini ihlal eden tehlikeli bir tırmanış olarak" nitelendirdi itidal çağrısı yaptı. Katar'ın, "çatışmayı genişletecek ve bölgenin güvenlik ve istikrarını baltalayacak tırmanıştan kaçınan kararlı tutumunu sürdürdüğü" söylendi. 

Japonya da saldırıyı "şiddetle" kınarken "Ortadoğu’da barış ve istikrar, Japonya için son derece önemlidir. Tüm taraflara azami ölçüde itidal göstermeleri ve durumun yatışmasına katkıda bulunmaları çağrısında bulunuyoruz.” denildi.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı da İsrail'in İran'a saldırılarından "ciddi endişe" duyulduğunu belirterek, "tarafları mevcut fikir ayrılıklarını yalnızca uluslararası hukukun norm ve ilkelerine uygun olarak, diyalog ve diplomatik yollarla çözmeye çağırıyoruz." ifadeleri yer aldı.

"BM üyesi bir ülkeye saldırı açık bir ihlal"

İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria ile arasındaki Kral Hüseyin Sınır Kapısı’ndan (Allenby) geçişleri, İsrail tarafında alınan kapatma kararı üzerine durduran Ürdün de saldırıyı "Birleşmiş Milletler üyesi bir ülkenin egemenliğine karşı açık bir ihlal ve uluslararası hukuka bariz bir meydan okuma" diyerek niteledi. Açıklamada "Başta BM Güvenlik Konseyi olmak üzere uluslararası toplumun bu saldırıların durdurulması ve tekrarının engellenmesi için acilen harekete geçmesi" çağrısı yapıldı. Ürdün ile İsrail arasında 3 kara sınır kapısı bulunuyor.

"Vahşi askeri saldırıyı şiddetle kınadığını" bildiren Umman da söz konusu saldırının Birleşmiş Milletler sözleşmesini ihlal ettiğini, saldırının diplomatik süreci "kasıtlı olarak engelleme" niyeti taşıdığını belirterek, "Gerginliğin tırmanması ve oluşacak yansımalarından sorumluluğun İsrail'de olduğunu" kaydetti. Umman dün yaptığı açıklamada, İran ile ABD arasındaki nükleer programa ilişkin müzakerelerin 6. turunun 15 Haziran'da başkent Maskat'ta yapılacağını duyurmuştu. İran ise bugün İsrail'in saldırılarının ardından ABD ile nükleer müzakereleri durdurduğunu açıkladı.

Husiler: ABD’nin desteği ile gayrimeşru ve gerekçesiz bir saldırı 

Husilere ait SABA haber ajansına göre, Husiler İran'ı hedef alan İsrail saldırılarını şiddetle kınadı. Açıklamada İran'a düzenlenen saldırı "gayrimeşru ve gerekçesiz", "bölgede sürüp giden Siyonist zorbalığın yeni bir halkası" olarak nitelendi. ABD'nin İsrail'e desteğine işaret edilen açıklamada, saldırıların "ABD’nin açık katılımı, nitelikli silah desteği, lojistik yardımları, kışkırtmalar ve sağlanan siyasi ve medya desteğiyle" gerçekleştirildiği, saldırının yansımalarının sorumluluğunun "İsrail ve başta ABD olmak üzere uluslararası ortaklarına ait olduğu" ifadeleri yer aldı.

Çin ve Rusya'dan "endişe duyuyoruz" açıklaması

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü yaptığı açıklamada, İsrail'in İran'a yönelik saldırıları konusunda derin endişe duyduklarını ve bölgesel barış ve istikrar için gerginliğin azaltılması çağrısında bulunduğunu söyledi.

Sözcü Lin Jian düzenlediği basın toplantısında, “Çin, İran’ın egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik her türlü ihlale karşıdır ve gerginliğin tırmanmasına ve çatışmaların genişlemesine karşıdır. Bölgesel gerginliğin ani bir şekilde artması hiçbir tarafın çıkarına değildir” dedi. Lin ayrıca Çin’in durumu yatıştırmada yapıcı bir rol oynamaya hazır olduğunu da belirtti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıya ilişkin, "Rusya, gerginliğin keskin bir şekilde tırmanmasından endişe duyuyor ve bunu kınıyor." dedi. Peskov Rusya Dışişleri Bakanlığının, Putin'in talimatıyla yakında İsrail ile İran arasındaki durum konusunda ayrıntılı açıklama yapacağını belirtti.

Fransa'dan İsrail'e destek açıklaması

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, "Tüm tarafları itidalli davranmaya ve bölgesel istikrarı tehlikeye atabilecek her türlü gerilimden kaçınmaya çağırıyoruz. İran'nın nükleer programına dair ciddi endişelerimizi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından kısa süre önce kabul edilen karar da dahil olmak üzere, defaatle dile getirdik. İsrail'in herhangi bir saldırıya karşı kendini savunma hakkını tekrar ifade ediyoruz. Gerginliği azaltmak için tüm diplomatik kanalların seferber edilmesi elzemdir. Fransa buna katkıda bulunmaya bütünüyle kararlıdır" açıklamasını yaptı.

(Dış Haberler)