Terkos Gölü’nde ticari avlanma yasağı kalktı: Kanal İstanbul rantına bir adım daha

Ezgi Ergin

---

İstanbul’un Ömerli Barajından sonra en büyük içme suyu kaynağı olan Terkos Gölü 16 Nisan 2025 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan “Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığın Düzenlenmesi Hakkındaki Tebliğde” avlanmanın tamamen yasaklandığı alanlardan listesinden çıkarıldı. Bu kararın gerekçesini ve İstanbul için ne gibi sonuçlar doğuracağını İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi İçsu Kaynakları ve Yönetimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Meriç Albay Evrensel’e anlattı.

‘Nasıl kontrol edilecek?’

Dünyanın hemen her ülkesinde içme suyu kaynağı olarak rezervuarlarda istisnalar dışında ticari balık avcılığı dahil benzeri aktivitelere izin verilmediği bilgisini veren Prof. Dr. Albay, “Bu kaynakların havzasında ve göl içinde su kalitesinin korunması için azami önlemler alınarak ekosistem sağlığı, dolayısıyla halk sağlığı da korunmuş olur” ifadelerine yer verdi.

Terkos gölünün ticari su ürünleri avcılığının tamamen yasaklandığı alanlar listesinden çıkarılmasının gerekçesinin anlaşılmadığını söyleyen Prof. Dr. Albay, “Örneğin Terkos Gölünde balık stokları ile ilgili çalışma yapılmış mıdır? Hangi kriterler dikkate alınarak İstanbul’un en büyük içme suyu kaynaklarından birisi olan Terkos Gölü liste dışında bırakılmıştır? Balık avcılığı genellikle gece yapılmaktadır. Terkos Gölüne benzinle çalışan teknelerin girişi nasıl kontrol edilecektir? Kaçak avcılık sırasında kullanılan av malzemelerinden kopan ya da benzinli motorlardan yayılabilecek petrol atıkları nasıl kontrol edilecektir? Kararın tekrara gözden geçirilmesi ve ivedi olarak Terkos Gölünün tekrar listeye eklenmesinin zaruri bir durum olduğunu düşünüyorum” sorularına dikkat çekti.

‘Bu yasağın kaldırılması planlı’

Terkos gölünün ticari avlanmaya açılması sonucu havzanın yakın gelecekte yapılaşmaya açılmasının önünü açılacağını söyleyen Çevre Mühendisi Selahattin Beyaz, “İstanbul Avrupa yakasının en önemli su kaynağı Terkos Gölü ve su toplama havzası, iki kilometre yakınında bulunan İstanbul havalimanı kirleticilerin baskısı altında bulunurken ticari balıkçılık faaliyetleri ile Terkos gölündeki kirlenme baskısı daha artacaktır. Terkos gölü ve havzasına komşu olan Sazlıbosna baraj ve havzası çevresindeki yapılaşma yakın bir gelecekte Terkos gölü ve havzasında başlayacağı, bu kararın planlı olduğu anlaşılıyor” ifadelerini kullandı. Beyaz, “Terkos-Sazlıbosna havzasındaki yapılaşma planının amacı ‘Kanal İstanbul suyolu’ çevresinde planlanan rant yapılaşması olduğu çok net olarak görülmektedir. Terkos-Sazlıbosna havzası çevresindeki Rant yapılaşması ile gözden çıkartılan kamu alanlarındaki Ekolojik yıkım etkisi geri dönüşü olmayacak bir sonuca evrilmektedir. Bu sonucun bedeli ise yine halk tarafından ödenecektir” dedi.

‘Terkos’un kirliliğine yol açmamalı’

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Hasan Murat Kapıkıran ise, 2024’te İstanbul’un bazı göl ve göletlerinde ticari avcılık yasağı getirilmişti. Ticari avcılık tekne ve ağ materyal kullanılarak yapılıyor. Göllerin kirliliğinde ticari avcılığın önemli bir etkisi var. Bu tekneler benzin ve motor karışımı kullanıyor. Bu nedenle ticari avcılık yapanlar elektrikli tekne kullanmak zorundalar. Yöre halkının kurduğu, barajı kirletmeyecek ticari avcılığın uygulanmasında sorun yok.  Bu havzada 27 tür var ve bunların 6 tanesi ticari tür. Bunlar için yapılacak bu av. Oradaki popülasyonu koruyan, gelirinin yalnızca yöre halkına yansıdığı, suyun da kirletilmesini önleyecek şekilde yapılmalıdır. Ancak bu kararı bölgedeki diğer gelişmelerle değerlendirdiğimizde, Terkos’un da Kanal İstanbul projesinin etki alanı içerisinde bulunması nedeniyle kuşku uyandırıyor. Balıkçılıkla başlayan süreç, İstanbul için içme suyu açısından önemli olan Terkos’un kirliliğine yol açar” şeklinde konuştu.