Liman işçileri düşük zamma ve özelleştirmeye tepkili

Turan KARA
Eda AKTAŞ
İzmir

Türk-İş ve Hak-İş’in hükümetle anlaşarak kamu işçilerinin ek zam talebini bastırmasına karşı işçilerin tepkisi sürüyor. Farklı şehirlerden ve iş kollarından işçiler sendikalara tepki gösterip yöneticileri istifaya çağırıyor. İşçilerin ek zam talebini ve 2017 yılında Türkiye Varlık Fonuna devredilen İzmir Alsancak Limanının, 2021 yılında Varlık Fonu ile yatırım yapma amacıyla Abu Dhabi Port’un ortaklık anlaşmasını Liman-İş İzmir Şube Başkanı Serdar Akdoğan ve liman işçileriyle konuştuk.

Alsancak Limanının özelleştirilmesi için uzun zamandır bir tartışmanın sürdüğünü dile getiren Liman-İş İzmir Şube Başkanı Serdar Akdoğan, “Yaklaşık 7 senedir Varlık Fonunda. Geçen yıl yaptığımız görüşmelerde amacın limanın satışı değil yatırımcı alıp kapasitesini büyütmek olduğu söylendi. Biz de şunu söyledik; yatırımı yapın, işçi alın, makina alın, biz her şartta özel sektörle rekabet edebiliriz. Israrla özelleştirme değil diyorlar. Gidişat Varlık Fonunun burayı hisselere bölüp kendisi de bu işin merkezinde olup hissedar almak” diyerek süreci anlattı.

"ÖZELLEŞTİRME YERİNE İŞÇİ ALIMI YAPIN"

Cumhurbaşkanı kararnamesiyle Varlık Fonuna bağlı yerlerin satılmasına, kiralanmasına karşı itiraz yollarının kapalı olduğunu belirten Akdoğan, “Alsancak Limanı Türkiye’deki ikinci en büyük liman. Bu limanda 5-6 sene öncesine kadar 1 milyon TEU (konteyner hareketi) iş yapıyordu. Şimdi 300 binlere düştü. Elimizdeki çok kısıtlı imkanlarla iş yapmaya çalışıyoruz. Ama ısrarla söylüyoruz; bize personel alın, makineleri yenileyin, rıhtımları yenileyin. Özel sektörden çok daha iyi iş yaparız. Ama sesimiz bir yere kadar yetişiyor” diye konuşu.

"KAMU LİMANLARININ KALMASINI İSTİYORUZ"

Limanların sistematik olarak önce atıl hale getirildiğini ifade eden Akdoğan şunları söyledi: “İskenderun Limanı atıl hale getirilerek devredildi. Mersin Limanı devredildiğinde 700 bin TEU iş yapıyordu. Şu anda 2 milyon TEU’yu geçti. Demek ki iş yapabiliyor. Şimdi bizim limanımızdaki makinaların miadı dolalı 20 sene oldu. Modernizasyonu kendi çabamızla yapıyoruz. Haydarpaşa Limanına 1999 yılından beri personel alınmamış. Eğer istenilen hedefi tuttururlarsa burada bin 500 işçi çalışır. Varlık Fonu ‘Bu işin garantörü biziz’ diyor. Özelleştirilen hiçbir yerde bizim işçiler istihdam edilmedi. Çoğu emekli oldu, başka limanlara geçti” ifadelerini kullandı.

Akdoğan, “İzmir’de istenen model tutturulursa Aliağa limanlarından daha iyi iş yapar diye düşünüyorum. Biz mevcut limana devletin işçi alıp yatırım yapmasını istiyoruz. Özel sektör limanları kamu limanlarından türemedir. Elimizdeki kamu limanlarının kalmasını ve gerek çalışma koşulları gerekse ücretler konusunda standart kural oluşturmasını istiyoruz. Özel sektör kuralsızlık demek olmamalı” dedi.

"ASGARİ ÜCRET DÜZEYİNDE ÜCRET ALAN İŞÇİLER VAR"

İşçilerin ek zam taleplerine ilişkin de konuşan Akdoğan şunları söyledi: “Asgari ücrete yapılan zam maaşa yansımadan market fiyatları ve kiralara yansıdı. Hayatımızı etkileyen her alanda zamları yaşadık. Kamu çalışanları da bundan çok etkilendi. Kamu çalışanlarının talepleri daha yüksekti. Şu an açlık sınırıyla eş değer ücret alan, asgari ücretin bir tık üstüne alan kamu çalışanı var. Emekli maaşları eridi. Kamu çalışanları platformlar oluşturarak bir güç oldu. En büyük sorun vergideki adaletsizlik. Kamu çalışanı yılda iki maaşını vergiye veriyor. Belli iş adamlarına yapılan vergi indirimlerini kamu çalışanlarına verin. Yıl sonunda yüzde 35 vergi dilimi çok yüksek. Bunların düzeltilmesi talebiyle ek protokol istedik. Tatmin edici mi, süreç gösterecek.”

"ZAM GELMEDEN ERİMİŞ OLACAK"

Kamu bünyesinde çalışan bir liman işçisi ek protokolün beklentilerinden çok uzak kaldığını ifade etti. İşçi, “Zaten yüzde 20 zam bizim cebimizdeydi. Şu an için sadece yüzde 12.5 fazladan verilmiş oldu. Bu verilen zammın tamamı nisan maaşımıza yansıyacak. Önümüzde iki ay var ve bu zam gelmeden erimiş olacak” dedi.

6 yıllık kamu işçisi olduğunu, aylık eline geçen miktarın ortalama 28 bin lira ücret olduğunu, pazar mesaisi ile 30 bin lira aldığını söyleyen işçi, içinde bulunduğu durumu şöyle anlattı: “4 pazar bir bayram çalıştım, 30 bin lira aldım. Evimde uyumadım iki ay. Eşim çalışmıyor. Tek maaşla geçiniyoruz. Küçük bir çocuğum var. Üç ay önce bez parası 500 liraydı şimdi bin liraya aldım. 24’lü ıslak mendili 180 liraya alıyordum şimdi 340 oldu. Ev kira 6 bin 500 lira, 7 bin lira kredi ödüyorum.”

ZAM VE VERGİ KESİNTİSİ ARASINDA SIKIŞMA

Dört yıllık vinç operatörü olarak çalışan bir işçi de “Zaten biz işçiler mart ayında zammı geç alıyoruz. Bunun yanında yüzde 12.5 tatmin eder mi, bu biraz bence muallak. Çünkü zaman geçtikçe enflasyona yenik düşüyoruz. Bunun için daha iyi çalışmalar yapılabilir. Açıklanan enflasyon verileriyle ülkenin verileri tutmuyor. Bu iki aylık süreçte verilen zam hemen erir” dedi.

Bekar olduğu için geçinmesinin biraz daha kolay olduğunu söyleyen işçi, “Çalışan arkadaşlarımızın çoğu evli. Onlar geçim sıkıntısı çekiyor. Ayrıca biz vergi düzenlemesinin olmasını da çok istiyoruz. Çünkü vergi kesintileri çok fazla, bunun etkisini çok daha fazla görüyoruz. Bir yandan zam istiyoruz, diğer yandan vergi kesintisi karşımıza çıkıyor. Biz zam aldıkça üçüncü ayda gireceğimiz vergi dilimine ikinci ayda girmiş oluyoruz” diye konuştu.

"ÖZELLEŞTİRME İSTEMİYORUZ"

Eyleme hazır olduklarını ancak henüz bir hareket olmadığını söyleyen işçi, “Bağlı olduğumuz konfederasyona da bağlı biraz. Çünkü eylem veya grev yapamıyoruz, böyle bir hak elimizde yok. Hakkımız olsa sesimizi daha çok duyurabilirdik” dedi.

Limanın satılmasına ilişkin çok fazla söylentinin olduğunu ifade eden işçi, “Satılacak, hisse verilecek, yetişemediğimiz işler ihale usulü özelleştirilecek şeklinde çok fazla duyum var. Bu konuda endişelerimiz var. Biz özelleştirilmesini istemiyoruz, elimizden geldiğince işimize sahip çıkıyoruz” dedi.