Mahkeme, madeni değil köylüleri ispata zorluyor!

Özer AKDEMİR
İzmir

Nevşehir'e bağlı Hacıbektaş'ın Karaburç ile Karaburna köyleri arasında işletilen bazalt ocağına karşı açılan davada ilginç gelişmeler yaşanıyor. Maden işletmesinin yörede tarım ve hayvancılık üzerinde olumsuz etkileri olacağını ortaya koyan bilirkişi raporunu eksik bularak ek bilirkişi raporu isteyen mahkeme hazırlanan ek raporu da yeterli bulmadı. Mahkeme her iki bilirkişi raporunda da altı çizilen madenin yaratacağı risklerin kanıtlanmasını istiyor. Köylüler ise madenin zararlarını ispatlamak zorunda bırakıldıklarını dile getirerek mahkemenin kararına tepki gösterdiler.

BİLİRKİŞİLERDEN İKİ FARKLI GÖRÜŞ

Develi Madencilik adlı şirket tarafından Hacıbektaş'ın Karaburç ve Karaburna köyleri arasında işletilmeye başlanan bazalt madeni bozkır ekosisteminin ortasında yer alıyor. Nevşehir Valiliği tarafından şirkete verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararına karşı köylüler 25 Eylül 2020 tarihinde Kayseri 1. Bölge İdare Mahkemesinde dava açmışlardı. Karaburç köylülerinin madenin çevreye, tarım alanlarına, meralara ve su kaynaklarına zarar verdiği iddiasıyla açtıkları davada mahkeme bilirkişi incelemesi yapılmasına karar vermişti. 28 kasım 2020 tarihinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesi sonrası mahkemeye sunulan raporda, ziraat mühendisi ve biyolog bilirkişiler madenin tarım alanlarına, meralara, su kaynaklarına, bitki örtüsüne zarar vereceği, proje tanıtım dosyasındaki belirlenen riskler ve önlemlerin yeterli olmayacağı belirterek “ÇED gerekli değildir” kararının iptal edilmesi yönünde görüş bildirmişlerdi.

KÖYLÜLERİN LEHİNE OLAN GÖRÜŞLE İLGİLİ İKİNCİ KEZ EK RAPOR

Bilirkişi heyetinde bulunan maden mühendisi, harita mühendisi ve jeolog bilirkişiler ise ÇED raporundaki önlemleri yeterli bularak ÇED gerekli değildir kararını yerinde bulduklarını belirtmişlerdi. Bilirkişilerin farklı görüş bildirdiği bu raporda köylülerin aleyhine olan konulara herhangi bir yorum getirmeyen mahkeme heyeti madenle ilgili olumsuz görüş bildirilen konularda ek rapor talep etmişti. Ek raporda da önceki görüşlerinin arkasında duran ziraat mühendisi ve biyolog bilirkişiler bir kez daha madenin tarım alanlarına ve meralara yakın ve sınır haline bulunması sebebiyle bölgede tarım ve hayvancılığın zarar göreceğini ifade ettiler. Karaburç Köyü Doğayı Koruma ve Geliştirme Platformu tarafından yapılan açıklamada mahkemenin ek bilirkişi raporunu da kabul etmeyerek, köylülerin lehine olan görüşlerin üçüncü defa incelenerek yeni bir ek rapor sunulmasını talep ettiği dile getirildi. Mahkeme kararında ayrıca Nevşehir Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonunca “Tabiat varlığı özelliği taşıdığı” belirtilen Tırhaz Mağarası'na madenin etkisinin de değerlendirilmesi istendi.

MAHKEME KARARINI VERENE KADAR ŞİRKET KARABURÇ'TAKİ İŞİNİ BİTİRDİ!

İdarenin zamanında yapmadığı, projenin çevreye zararının olup olmadığının araştırmasının bilirkişi incelemesi marifetiyle yürütülmeye devam edildiğinin dile getirildiği platform açıklamasında şu görüşlere yer verildi; "Mahkemenin Bilirkişi Heyetinden araştırılmasını talep ettiği hususlar aslında davalı idarenin zamanında bilimsel olarak araştırması gereken konuların kendisiydi. Sayın Mahkemenin projeyi çok kapsamlı bir şekilde ele alarak araştırması, dava sürecinin uzamasına ve davadaki menfaatlerimizin ortadan kalkmasına sebebiyet vermiştir. Mahkeme kararını verene kadar, maden şirketi hız kesmeden çalışmalarına devam etmiş ve dava konusu 9,48 hektarlık alanın tamamına yakınında söküm işlemlerini tamamlamıştır. Diğer taraftan, projeyi başlatanlar ve onaylayanlar madenin köyümüze zarar vermediğini ispatlamak zorunda değil; biz köylüler madenin zararlarını ispatlamak zorunda bırakılmış bulunmaktayız".

"MAHKEMENİN BU YAKLAŞIMINA ANLAM VEREMİYORUZ"

Platform sözcüsü Mehmet Yüksel de Karaburç Köyü'ndeki maden ocağında terk edilmiş görüntüsü olduğunu belirterek, "Muhtemelen 9,48 ha. alanı tamamladılar. Şimdi de Karaburna'daki ÇED alanında çalışmaya başladılar. Karaburna'daki ÇED alanı daha büyük, 18,16 hektar alan" dedi. Mahkemenin sadece kendi lehlerine olan konuları tekrardan tartışmaya açmasına anlam veremediklerini belirten Yüksel, "Çünkü bizim iddia ettiğimiz ama bilirkişilerce aleyhimize görüş bildirilen konular hiç tartışılmadan kabul edilmiş gibi duruyor. Örneğin depremsellik, öğreğin jeoloji, su kaynakları, ÇED alanının dışına çıkmalar vb. Asıl bu konuların üzerine gitmesi gerekirken, mahkeme onları tartışmıyor" diye konuştu.

{{425194}}

{{431930}}