Sarma sigaraya yaptırıma esnaftan tepki: Devlet insanları kaçakçılığa yönlendiriyor

Gözde TEKİN
Hasret Gültekin KOZAN
Kocaeli

Sigara kağıtlarına tütün sararak ya da makaronlara tütün doldurarak satan esnaf 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ile yargılanacak. Yıllardır ardı ardına gelen sigara zamlarından sonra çok sayıda yurttaşın yöneldiği makarona doldurulmuş tütün satışına 1 Temmuz itibariyle cezai yaptırım uygulanacak. Yasağın satışlarını etkileyeceğini, insanların kaçakçılığa yönlendirildiğini söyleyen esnaf, uygulamadan vazgeçilmesini istiyor. 

İzmit’te görüştüğümüz bir esnaf, binlerce insanın bu işten geçim sağladığını söyleyerek, “Sigara satışları azaldı, oradan alınan vergi de azaldı dolayısıyla. Devletin kasasına giden para azalınca artık bunu yürürlüğe koydular ama bu bizler için gelir kaynağıydı. Biz bu makaron sigara doldurma işini ev kadınlarına da yaptırıyorduk, en azından mutfak masraflarını karşılıyorlardı, kazanç sağlıyorlardı” diye konuştu.

İŞLENMİŞ TÜTÜNDE SADECE ÖTV YÜZDE 69

Ülkede 7 tane üretici firmanın varlığından bahseden esnaf, “1 kilo işlenmiş tütünden yüzde 69 oranında ÖTV alıyorlar, ayrıca KDV’si de var bunun. İçi boş makaronun bir paket maliyeti 1.5 lira. 15 lira sadece bunun vergisi var, bana 20 liraya geliyor” dedi.

"26 ŞEHİRDE YETİŞİYOR AMA BİZ DIŞARIDAN ALIYORUZ"

Vatandaşın bir şekilde çözümünü bulacağını belirten esnaf, “Yapılan işin yüzde 60’ı sarma sigara satışıydı. İnsanlara rahat geliyordu, gelip alıyorlardı. Sigara zamları insanları sarma makaron içmeye zorladı, esnaf bunu alternatif olarak kullanmaya başladı. Bu işi yapan sayısı çoğaldı. Vatandaş bir şekilde çözümünü bulacaktır” dedi. Cezai yaptırımın kabul edilebilir bir şey olmadığını söyleyen esnaf, önerilerini de ifade etti: “Bu ülkede yetişiyor, bu ülkede işleniyor, bu ülkenin vatandaşı bunu kullanıyor. Öyleyse yasağının olmaması lazım, bu bir haktır. Bu böyle bir kanun kabul edilebilir değil. Yabancı firmaların baskısı, sigara satışlarının düşmesi onlara bunu yaptırıyor. ÖTV oranının düşmesi lazım, çok fazla vergi var. Üretici firma şartlarını düzenlemeli, küçük işletmelere izin vermeleri lazım. Ülkemiz tütün ülkesi, 26 şehirde tütün yetişiyor ama biz dışarıdan tütün alıyoruz. Sen kendi ülkende yasaklıyorsun, kota koyuyorsun ama dışarıdan ithal ediyorsun.”

"ASGARİ ÜCRETLİNİN SİGARA ALACAK DURUMU YOK"

Derince’de tütün mamulleri satışı yapan bir kadın esnaf, AKP’li yöneticilere itirazlarını ilettiğini söyledi. “AKP’liler seçim zamanı geldiklerinde de söyledim onlara, Adıyaman tütünü işlenmeden içilebilen tek tütün bunu marka haline getirmek mümkünken, yasaklıyorsunuz. Tütün sarma işini evde yapan kadınlar vardı şimdi onlarda evlerine ek gelir götüremeyecek. Bu bir dayatmadır. İnsanların sigara ya da tütün içip içmeyeceğine karışamazsınız. TEKEL yabancı firmalara satıldı ve devlet TEKEL’e şirin görünmeye çalışıyor, çünkü ciddi bir vergi alıyorlar. Asgari ücretle çalışanların 14-15 lira verip sigara alacak durumu yok ki, yine tütün alacak” diye konuştu. Sonrasına dair çekincelerini de belirten kadın esnaf, “Devlet insanları kaçakçılığa teşvik ediyor bu işi gizliden yapanlar olacak. 3-6 yıl yatmayı göze alanlar yapacaktır. Benim buraya dair öngörüm, önümüzdeki yıl Adıyaman tütününü tamamen yasaklayacaklar ve artık kapalı TEKEL tütünlerinin satışını marketlerde yapacaklar. O zaman da bu işi yapan bir sürü esnaf zor durumda kalacak” dedi. 

Yine Derince’de bir başka esnaf ise, “Bir kere bu işi yapan esnafın çok ciddi maddi kaybı olacak. Adıyaman tütüncüsü ne yapacak? Esnafın kaybı, vatandaşın maliyeti bunlar düşünülmüyor. Menşeili sigaralara yönlendiriyorlar insanı. Bu yasağın kaldırılması lazım” diye konuştu.