17 Mart 2020 02:14

Prof. Aziz Konukman: Koronavirüs ekonomik krizi yeni safhaya taşıdı

İktisat Profesörü Aziz Konukman, koronavirüs salgını dolayısıyla tetiklenen ekonomik krizi değerlendirdi, "Buradan bir çıkış olabileceğini gerçekten öngöremiyorum" dedi.

Görsel: Evrensel

Paylaş

Türkiye dahil 120’den fazla ülkeye yayılan koronavirüs salgınının küresel ekonomide yarattığı derin tahribatı değerlendiren İktisat Profesörü Aziz Konukman, “Kapitalizmin sürdürülüp sürdürülemeyeceği masaya yatırılmış olacak. Sistemin krizi aşabilecek araçlarının hemen hemen hepsinin denendiğini gördük. Buradan bir çıkış olabileceğini gerçekten öngöremiyorum” ifadelerini kullandı.

Dünya ekonomisinin hâlâ 2008 krizinden çıkamadığını belirten Konukman, merkez bankalarının ‘faiz indirimi’ hamlelerini şöyle değerlendirdi: “Faizleri düşürüp ne yapacaksın? Koronavirüs de üstüne geldi. Örneğin Çin’de vaka sayısı düştü. Ancak üretimde ciddi problem olacak. Çin’in tedarik zincirinden koptuğunu düşünelim. O zaman bütün metropol kapitalist ülkelere sevkiyat durur. Arz yönünden ciddi tıkanmalar olacak. Bu yetmiyormuş gibi emek cephesinde reel ücretler geriliyor. Faiz düşürmelerinin sonuçlarını gördük. Stokları eritiyor ama üretimi canlandırmıyor. Örneğin konutta stoklar erirken üretim artmıyor. 2008 krizinden sonra FED’in faiz indirimleri finansal şişkinliğe götürdü ve daha büyük sorun oldu. Bütün bunlar denenmiş araçlar. OPEC nedeniyle petrol fiyatlarının düşmesi… Bunlar bir araya geldiği zaman dünya ekonomisinde ciddi bir tıkanma, reel bir gerileme söz konusu.”

OECD ülkeleri başta olmak üzere ekonomik büyüme tahminlerinin aşağı çekildiğini hatırlatan Konukman, “Başta olmak üzere sırayla dünya ticaret hacmi ve bölgelerin milli gelir tahminlerinde aşağı yönlü revizyon yapıldı. Bu krizi yeni bir safhaya taşıyor” dedi.

"NEOLİBERAL SAĞLIK SİSTEMİ GÖRÜLDÜ"

Krizin emekçiler açısından büyük bir problem olduğunu kaydeden Konukman, “Kapitalist ülkeler ücretli izne pek yanaşmıyor. Avrupa dışında ücretli izin çok zor. Emekçilerin çalıştığı iş yerinde güvence ne olacak? ABD’de sosyal güvenlik sistemi felaket. Bütün bunlar birleşince kapitalizm, sağlık sistemindeki neoliberal politikaların sağlık sistemini tamamen ticarileştirmesinin sakıncalarını somut bir şekilde görmeye başladı. Yoksullar bu testleri yaptıramayacak, zenginler yaptıracak ve onlar korunacak. Kamusal müdahalenin ne kadar gerekli olduğu, kamu yararı üzerinden sağlık sistemi oluşturulmasının ne kadar hayati olduğu virüs vakasıyla görülmüş oldu” dedi.

Bu krizle beraber “Kapitalizmin sürdürülüp sürdürülemeyeceği masaya yatılacağını” söyleyen Konukman, “sistemin krizi aşabilecek araçlarının hemen hemen hepsinin denendiğini gördük. Buradan bir çıkış olabileceğini gerçekten öngöremiyorum. Çin bir mesaj verdi. Kamunun otoritesinin olduğu -devlet kapitalizmi ya da başka bir şey- yerde virüsü kontrol altına alabiliyor. Ama ABD bunu kontrol edebilecek mi göreceğiz” dedi. 

Konukman’a göre eylül ayında yenisi açıklanması beklenen ‘Orta Vadeli Program (OVP)’ için beklemek Türkiye ekonomisi için lüks: “OVP çöktü! Çöpe atacaklar. 2020 için yüzde 5 büyüme mümkün mü? Yeni Ekonomik Programını öne alıp acilen toplanılması lazım.”

Öte yandan Konukman’a göre bütün mega projelerin de durdurulması gerekiyor. “‘Ya bütçeden ya da kamu özel işbirliği’ deniyor. Bunun anlamı ‘Ben kaynağı bulurum’ demek. O zaman diyoruz ki ‘Bu parayı bul ve kaynağı büyük projelere değil kamusal sağlığa ayır.’" (İstanbul/EVRENSEL)

Reklam
Reklamsız Evrensel için abone ol
ÖNCEKİ HABER

ABD ve Almanya arasında koronavirüs aşısı kavgası

SONRAKİ HABER

Küba ve Avustralya'dan koronavirüs ilacına dair umut verici haberler

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa
Evrensel Ege Sayfaları
EVRENSEL EGE

Ege'den daha fazla haber, röportaj, mektup, analiz ve köşe yazısı...