Dipsiz gölün yok edilmesi ile ilgili bazı görevliler açığa alındı

Gümüşhane'nin merkeze bağlı Dumanlı köyü sınırlarındaki Taşköprü Yaylası'nda Buzul Çağı'ndan kalma 12 bin yıllık Dipsiz Göl'de "define" iddiası üzerine kazı için "olumlu görüş" bildiren kültür varlıkları koruma kurulu, çevre ve şehircilik ile arkeolog ve müze müdürlüğü görevlileri, haklarında bakanlık ve valilik tarafından başlatılan çifte soruşturma kapsamında açığa alındı. Gümüşhane Valiliği de konuyla ilgili yaptığı ikinci açıklamasında, ruhsat verilen kazı raporunun özensiz hazırlandığını itiraf etti. Dipsiz Göl'ün eski haline dönüştürülmesi için harekete geçen ekipler, göl alanına dökülen dayanıksız toprağı çıkaracak, yerine suya dayanıklı kireçli ve killi toprak dökerek alanı su dolduracak. Ancak akademisyenler, 12 bin yıllık değerin yok edildiğini, eski haline getirilemeyeceğini vurgulamıştı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Eski Öğretim Üyesi Jeoloji Mühendisi Osman Bektaş da "Kazı sırasında gölün doğal yapısı muhtemelen bozulmuştur. Çünkü bilinçli bir kazı yapılmamış" dedi.

SORUŞTURMA BAŞLATILDI, GÖREVLİLER AÇIĞA ALINDI

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dipsiz Göl'de gerçekleştirilen kazı çalışmalarının, gölün kurumasına neden olduğunu ve ilgililerin haklarında başlatılan soruşturma kapsamında görevden uzaklaştırıldığını duyurdu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, "Gümüşhane'de bulunan Dipsiz Göl'de gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda gölün kurumasına sebep olunmuştur. Bakanlığımızca ilgililer hakkında 15.11.2019 tarih ve 372 sayılı onay ile soruşturma başlatılmış ve görevden uzaklaştırılmışlardır" denildi.

Gümüşhane Valiliği de kazı için uygunluk raporu veren ilgililer hakkında ayrıca soruşturma başlatıldığını açıkladı.  

VALİLİK: KAZI ONAY RAPORU ÖZENSİZ HAZIRLANDI

Gümüşhane Valiliğinden Dipsiz Göl'le ilgili ikinci bir açıklama geldi. Söz konusu "define" izninin Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü ve Gümüşhane Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce, kazı yapılması talep edilen alanın doğal ve tarihi sit alanları dışında olduğunun tespit edilmesi üzerine verildiğinin vurgulandığı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Yukarıda arz edilen ilgili kurumların; belirtilen alanın tarihi, arkeolojik ve doğal sit dışında olduğu çerçevesindeki görüşleri akabinde, define aranacak yerin, 2863 sayılı kanunun 6. maddesinde belirtilen yerler ile tespit ve tescil edilen sit alanları ve mezarlıklar içinde olup olmadığı, define aranmasında sakınca bulunup bulunmadığı hususlarında arkeolog ve uzman tarafından yapılan tespit akabinde ilgili müdürlükçe Define Arama Ruhsatı düzenlenmiştir. Define Arama Yönetmeliğinin 9. maddesi çerçevesinde tespit yapan ve bu tespiti uygun bularak define arama ruhsatı düzenleyenler hakkında; mevzuat kriterlerine uygunluk tespiti ve kazının yapılmasında herhangi bir sakınca olmadığına dair düzenlenen raporun hazırlanmasındaki özensizlik ve ruhsat düzenlenmesi nedenleriyle Valiliğimizce ve İlgili Bakanlığımızca soruşturma başlatılmıştır. Gölün rehabilitasyonunun sağlanabilmesi için akademisyenler ve teknik elemanlarla görüş alışverişi içerisinde planlamalar yapılmış olup, hemen çalışmalara başlanarak gerekli düzenlemeler yapılacaktır."

KAZI SONRASI TOPRAK YIĞININA ÇEVRİLDİ

Kazı sonrasında toprak doldurularak kapatılan Dipsiz Göl için harekete geçildi. Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile Gümüşhane Valiliği Özel İdare Genel Sekreterliği ekipleri gölün eski haline getirilmesi için çalışma başlattı. Göl alanında incelemelerde bulunan ekipler, ölçüm yaptı yüzey alanının çapını belirledi. Göl alanına dökülen dayanıksız toprağın çıkarılarak, yerine suya dayanıklı kireçli ve killi toprak döküleceği ardından ise suyla doldurulacağı öğrenildi.

PROF. DR. BEKTAŞ: BİLİNÇLİ BİR KAZI YAPILMAMIŞ

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Eski Öğretim Üyesi Jeoloji Mühendisi Osman Bektaş, hem alttan hem de üstten beslenen gölün kazı sırasında yer altı kanalları tahrip edilmişse o alanın su tutmayacağını belirterek, "Yer üzerinde nasıl dereler varsa ve onların bir yolu varsa yer altında da aynı şekilde yer altı dereleri vardır. İşte o derelerin akış yolu çoğu zaman bu tür göller olur. O dereler zarar görmüş ise eğer geçmiş olsun. Kazı sırasında gölün doğal yapısı muhtemelen bozulmuştur. Çünkü bilinçli bir kazı yapılmamış. Orası sonuçta öyle ya da böyle bir şekilde dengede idi. Gelen su ile buharlaşan su arasında bir denge vardı. Gölün beslenme yolları kapandıysa eğer doldurduktan sonra o su kaçar gider" dedi.

NE OLMUŞTU?

Gümüşhane merkeze bağlı Dumanlı köyü sınırları içerisinde yer alan Taşköprü Yaylası'nda, doğal güzelliğiyle görenleri etkileyen, kaynağı ve akarı olmayan Dipsiz Göl'de, "define var" iddiası üzerine, kimliği açıklanmayan 2 kişi kazı için başvuruda bulundu. Gümüşhane Valiliği ile Kültür ve Turizm Müdürlüğü kazıya izin verdi. Gümüşhane Müze Müdürü Elif Öktem ile jandarma yetkililerinin eşlik ettiği kazıda, suyu tahliye edilen göl alanı iş makineleri ile kazıldı. 4 gün süren kazıda, bölgede M.Ö. 5. yüzyılda kalan, Roma İmparatorluğu'nun 15’inci Apollinaris lejyonuna ait olduğu iddia edilen ganimetlerin arandığı öğrenildi.

Dipsiz Göl'ün "define" iddiasıyla yasal izin alınarak yok edilmesine yöre halkı ve akademisyenler tepki gösterdi.

Dipsiz Göl'de 4 gündür sürdürülen kazı, iddia edilen "define" bulunamayınca sonlandırıldı ve kazı ekibi 14 Kasım'da alandan ayrıldı. Valilik, göl alanının eski haline getirildiğini açıkladı ancak Dipsiz Göl alanının toprakla doldurularak kapatıldığı görüldü. Su kalmayan göl alanı, taş ve toprak yığınına dönüştü.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, sorumluların haklarında başlatılan soruşturma kapsamında görevden uzaklaştırıldığını duyurdu. Valilik de ikinci açıklamasında kazı için uygunluk raporu veren ilgililer hakkında ayrıca soruşturma başlatıldığını açıkladı. (HABER MERKEZİ)

{{390946}}

{{391006}}