AB, Norveç demir yollarında yetkili olmak istiyor

Mahmut ALGÜNERHAN
Oslo

Avrupa Birliği (AB), Norveç’te enerji alanında söz sahibi olduktan sonra şimdi de demir yolları üzerinde söz sahibi olmak istiyor. Norveç, AB tarafından demir yolu işletmesinde rekabete açılmaya zorlanıyor.

Bu amaçla AB’nin “dördüncü demir yolu paketi” yönünü Norveç’e doğru yöneltmiş durumda. Norveç’in sağcı hükümeti de demir yolu paketini uygulamak için bir dizi yasama önerisi sundu. Meclisin bu kış paket ile ilgili karar vermesi bekleniyor. Bu konuyla ilgili görüş alma süresi de geçen hafta sona erdi.

SENDİKALAR PROTESTO ETTİ

Sendikalar ve bazı siyasi partiler ise böyle bir direktife karşı. Norveç’te sendikalar, AB’nin demir yolu paketine karşı Oslo’da geçen hafta Meclis önünde toplanarak bu durumu protesto etti. Norveç Sendikalar Konfederasyonu adına yapılan konuşmada, “Bu sonbaharda demir yolu hakkında yeni bir satış gündemde. Hükümetin demir yolları trafiğinde resmi ihale planını protesto ediyoruz. AB’nin dördüncü demiryolu paketine hayır diyoruz. İhale rekabetinin ne anlama geldiğini biliyoruz. Maliyetler üzerinde baskı anlamına gelir. Daha kötü ücret ve çalışma koşulları demek. Düşük emeklilik, esnek çalışma demek. Eğitim masraflarına baskı demek. İhale rekabeti demek, meslek ortamın bölünmesi demektir. İhale rekabeti demek zayıflamış güvenlik kontrolü demektir” denildi.

AB’YE ‘HAYIR’ DEMEK MÜMKÜN

Ana muhalefet partisi olan Norveç Sosyal Demokrat İşçi Partisi (AP) bu defa AB’den yana tavır almadı. AP’nin demir yolları politikasından sorumlu olan Sverre Myrli, AB’nin demir yolu planına karşı açıklama yaparak, “Bu birlikte yürütebileceğimiz bir politika değildir. Her şeyin rekabete tabi olması gerektiği inancını paylaşmıyoruz” dedi. AP içindeki Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) yanlıları da bu durumda dördüncü pakete “hayır” diyor. Hayır diyenler eğer Norveç Hıristiyan Halk Partisini (KrF) de yanlarına alırlarsa, Norveç ilk kez AB’nin bir dayatmasına hayır demiş olacak.

Norveç işveren örgütü NHO ise, pakete “hayır” demenin Norveç için olumsuz sonuçlara yol açağını ileri sürüyor. NHO, hükümetin demir yolları işletmesini ihaleye açmasını destekliyor.

DÖRDÜNCÜ DEMİR YOLU PAKETİ NEDİR?

Dördüncü demiryolu paketi, Norveç’te demir yollarını nasıl işletildiğine dair önemli sonuçlar doğurabilecek bir dizi önlemler içeriyor. Paketin temel amacı, Avrupa’daki demiryolu düzenlemelerini “uyumlaştırmak” ve “basitleştirmek” olarak açıklanıyor, böylece ülkelerin çift yönlü rotalarda daha kolay iş birliği yapabileceği ileri sürülüyor.

Ancak paketi eleştirenler ise AB’nin ülkelerden çok fazla güç talep ettiğini düşünüyor. AB demir yolu kuruluşu ERA, Norveç demir yollarının güvenliği konusunda daha fazla yetkiye sahip olacak. Ayrıca Norveç’teki tüm demir yolu işletmelerinin bütün Avrupa ile, bir pazar alanı olarak rekabete açık olmasını da talep ediyor.