Jeolojik riskler, altın madeni ÇED'ini iptal ettirdi

Özer AKDEMİR

Dikiliye bağlı Çukuralan köyü yakınlarında Koza Altın şirketi tarafından işletilen altın madeni için 3. kapasite artırımı projesine verilen ÇED olumlu belgesinin yürütmesi durduruldu. Mahkeme heyeti kararını madenin jeolojik açıdan üç önemli riski olduğunu belirten jeoloji mühendisinin görüşüne dayandırdı.

‘KIZILÇAMLAR KESİLECEK AMA...’

Çevre ve Şehircilik Bakanlığına karşı EGEÇEP ve Bergama Belediyesi'nin yanı sıra 21 yurttaş tarafından açılan davaya bakan İzmir 6. İdare Mahkemesi geçtiğimiz günlerde açıkladığı kararında, madende yapılan bilirkişi incelemesi sonrası mahkemeye sunulan rapordan alıntılar yaptı. 25.06.2018 tarihinde mahkemeye sunulan rapora göre; orman varlığı açısından rapora görüş yazan Orman mühendisi Hüseyin Karaduman  "kesilmesi planlanan kızılçam ağaçlarının kaybının önemli olduğuna," dikkat çekerken ağaç kesiminin Orman Bölge Müdürlüğünün kontrolünde gerçekleşecek olmasının ve daha sonra yerlerine yeni fidanların dikilecek olmasının bu kaybı belli oranda telafi etme ihtimali"ni vurgulayarak orman varlığı açısında ÇED raporun yeterli buldu. 

BİTKİ, HAYVAN VE TARIMDA DA SORUN GÖRMEDİLER

Flora Uzmanı- Biyolog Prof Dr. Levent Şık ve madeni fauna açısından inceleyen Prof. Dr. Kamil Koç da madenin "floristik yapıya ve ekosisteme herhangi bir olumsuz etkisinin olmayacağı" ve "işletmenin hayvan genetik çeşitliliği ve genetik rezervlerinin kaybolmasına neden olmayacağı" belirtilerek ÇED raporu yeterli gördüler.  Kimya Mühendisi Prof Dr. Hüsamettin Akçay'da işletmesinin kimyasal açıdan önemli bir kirliliğe yol açmayacağını ileri sürerken, Maden Mühendisliği açısından Olcay Altay da "Nihai ÇED raporunun madencilik açısından uygun olduğu" yönünde görüş bildirdi. Yine bilirkişi heyeti üyesi Çevre Mühendisi Yeşim Şahin Alkan da benzer yönde görüş belirtti. Bilirkişilerden Ziraat Mühendisi Prof Dr. Mustafa Bolca toprak kaynakları ve tarımsal açıdan da madenin kapasite artış ÇED'inin uygun olduğunu ileri sürerken, ÇED'i jeoloji mühendisliği açısından ele alan Jeoloji Mühendisi Hakkı Batur Demiray ise ÇED'e olumlu görüş vermedi.

‘ÜÇ ÖNEMLİ RİSK VAR’

Demiray raporunda jeolojik olarak Çukuralan Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite arttırımı projesinin canlı sağlığı açısından risk taşıyan 3 önemli husus saptadı. Mahkeme kararından bu riskler şu şekilde dile getirildi; "bunlardan ilki madenin yaklaşık 6 km kuzey batısında yer alan ve içme suyu amacıyla Balıkesir Belediyesi tarafından kullanılan Madra Barajının göl alanının bulunduğu, ikincisi Maden atık sularının deşarj edildiği Çökek Deresinin doğal sit ve mesire yeri olan yaklaşık 5 km güneydeki Kültür ve Tabiat Varlığı olan Nebiler şelalesine drene olduğu üçüncüsü ise ocak işletme şevlerinin stabilitesi hesaplarındaki eksiklikleri olduğu ve bu eksikliklerin giderilmesi gerektiği''

MAHKEME YÜRÜTMEYİ DURDURDU

Bilirkişi raporuna yapılan itirazları reddeden mahkeme kararında jeoloji uzmanının dikkat çektiği risklere  vurgu yaparak "jeolojik olarak Çukuralan Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite arttırımı projesinin canlı sağlığı açısından risk taşıyan 3 önemli husus ile ilgili sayılan eksiklikler yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır" dedi.

Mahkeme, hukuk devleti ilkesi gereği "davacılar yönünden telafisi güç zararlara neden olacaktır" diyerek oy birliği ile itiraz yolu kapalı olarak yürütmenin durdurulmasına da karar verdi.