Suyun da sabrı taşar!

Özer AKDEMİR
İzmir

İzmir, yoğun yağışlarda su baskınları ve sellerin yaşandığı kentlerden. Geçtiğimiz günlerde yağan yağmur ve şiddetli rüzgar sonrası 1. Kordon adeta denizle birleşirken, birçok işyeri ve sokaklar da sular altında kaldı. Altyapı yetersizliğinin yanı sıra doğaya yapılan plansız müdahalenin sonuçlarını İzmirli, nehirlere dönen caddeler, ev ve dükkanlarda meydana gelen su baskınları, taşkınlar olarak hemen her yıl yaşıyor. 

YAĞIŞ MİKTARI AZALIYOR AMA

8 – 10 Ocak 2009 tarihinde İzmir’de gerçekleştirilen İzmir Kent Sempozyumunda sunulan bir bildiri, eski bir çalışma olarak görülse de bu durumun nedenlerini ele alması ve günümüzde de sürecin pek değişmemesi nedeniyle önemli tespitleri barındırıyor. İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nden Ayşe Yarıcı’nın “Kentimizde Su baskınlarının Meydana Gelişi ve Çözümler” başlıklı sunumu yağmurlar sonrası meydana gelen sel ve su baskınlarına ışık tutuyor. Zaman içerisinde kente düşen yağmur miktarının yılda 700 km/m2’den 400-500 m2’ye düşmesine rağmen bu yağmurların kısa süreli ve şiddetli olduğunun ifade edildiği raporda genelde İzmir’de yağmursuyu probleminin nedenleri üç ana başlık altında toplanıyor.

1-Kapatılan dere ve göl yatakları,

2-Alansal çökmeler sebebiyle zemin kotlarının deniz seviyesine ve deniz seviyesi altına düşmesi sonucu yağmursuyu ve deniz suyu basmaları,

3-Atıksu ve yağmursuyu kanallarının denizin içerisine batık olması sebebiyle suların deşarj edilememesi sonucu yaşanan su baskınları.

DERELER NEDEN TAŞIYOR?

İzmir’in yaşama alanı olarak elverişli konumunun, yanlış yer seçimi, yanlış kent planlaması, çarpık kentleşme ve kaçak yapılaşma gibi nedenlerle elverişsiz duruma getirildiğini dile getiren Yarıcı, “Dere yataklarına bina yapılması, imar uygulamaları ile dere yataklarının daraltılması, üzerlerine, içlerine, ev-iş merkezi-akaryakıt istasyonu v.b. yapılar yapılması, yol yapılması, park yapılması ve hele üzerlerinin kapatılması derelerin taşmasına yol açmaktadır. Dere yatakların hafriyat deposu, çöp tenekesi olarak kullanılması, bütün bunlar yapıldıktan sonra da üzerlerine gelişigüzel köprülerin kurulması, kabloların geçirilmesi, yataklarına gelişigüzel kanal döşenmesi dereleri taşıran öteki nedenlerdir.” dedi. 

26-27 DERE DOLDURULDU!

Jeofizik Mühendisleri İzmir Şubesi’nin önceki dönem başkanı ve EGEÇEP Yürütme Kurulu üyesi Erhan İçöz’de İzmir’deki taşkın ve sel baskınları ile ilgili kapatılan derelere vurgu yaptı. İçöz, “Körfeze dökülen 26-27 dereden bugün 5-6 dere dışında hepsi doldurulup yapılaştı. Yerlerini bilen yok. Topografik haritalarda bu dereler görülüyor” dedi. 

DERE ISLAH ÇALIŞMALARI YETERSİZ KALDI

İzmir’e kısa sürede çok miktarda yağmur yağmasının ardından denizden kısa bir mesafeden itibaren yükselen topoğrafik yapı nedeniyle yağmursuyu kısa sürede denizden çok az yüksekte olan sahil kesiminde toplandığının ifade edildiği raporda, yağmur suyunu taşıyan geniş kanalların çıkış ağızları denizin içinde olması nedeniyle de sahil kesiminde toplanan suyun tahliyesi zorlaştığı, yağmurla beraber esen lodosun deniz seviyesini 30 ila 60 santimetre daha yükselttiği dile getirildi. Raporda sel ve taşkınlara karşı yapılan Büyük kanal Projesi ve dere ıslah çalışmalarının yetersizliği ifade edildi.