Dünden bugüne sefalet ücreti: Asgari ücret

5 yılın asgari ücret verilerine göre asgari ücret açlık sınırının altında, dolar bazında değer kaybediyor, milli gelirdeki payı sürekli küçülüyor.

İsmail Gökhan BAYRAM

2018 yılı için belirlenecek asgari ücret tartışmaları sürüyor. Asgari ücretin 29 Aralık Cuma günü açıklanması bekleniyor. Masadaki tartışmalar asgari ücretle geçinmek zorunda kalan milyonlarca işçi açısından umut bağlanacak noktada değil. Peki, geçtiğimiz 5 yıllık sürede asgari ücretin seyri nasıl oldu. 2013-2017 yılları arasında asgari ücretteki artışı diğer bazı verilerle karşılaştırarak yoksulluğun tablosunu oluşturmaya çalıştık. İşte gerçekler:

ASGARİ ÜCRETLİ AÇ YAŞIYOR

Asgari ücreti son 5 yılın açlık sınırıyla karşılaştırdığımızda; geçimini asgari ücretle sağlamak zorunda olan 4 kişilik bir ailenin hayatta kalmasının bile mucize olduğunu görüyoruz. Çünkü asgari ücret, 4 kişilik bir aile için belirlenen ve en temel gıda ihtiyacını ifade eden açlık sınırının sürekli altında kalıyor. Özellikle Kasım 2015 seçimlerinin vaadi olarak hayata geçirilen 300 liralık zamla asgari ücret açlık sınırına bir nebze yaklaşsa da; 4 kişilik ortalama bir aileyi hala doyurabilecek düzeyde değil.

DOLAR KARŞISINDA ERİDİ BİTTİ

Asgari ücreti yıllara göre dolar bazında ele aldığımızda ise çarpıcı bir tabloyla karşılaşıyoruz. 2013’te 476 dolara denk düşlen asgari ücret yıllar içinde TL’nin dolar karşısındaki değer kaybıyla birlikte eridi ve 2017’de 396 dolara geriledi. Bir diğer ifadeyle asgari ücrete 5 yıl içinde yapılan zamlar TL’nin dolar karşısındaki değer kaybını karşılamaya bile yetmedi.

KİŞİ BAŞINA DÜŞEN ASGARİ ÜCRETLİYE DÜŞMEDİ

Kişi başına düşen Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın seyri ile asgari ücretin seyrini karşılaştırdığımızda ise asgari ücretin büyümeden payını alamadığı görülüyor. GSYİH’nin artış oranı hemen her yıl asgari ücrete eklenen zam oranından daha yüksek düzeyde olduğu için, toplumun en alt katmanını ifade eden asgari ücretlilerle, geliri yüksek olanlar arasındaki makas büyüdü.

Buna karşılık, Türkiye’nin en zengin yüzde 1’lik bölümünün vergi öncesi gelir düzeyi her geçen yıl ciddi oranda arttı. 2007’de yüzde 20’nin altında olan bu pay 2016 itibariyle yüzde 25’e yaklaştı.

Yine 2016’daki yüzde 20’lik dilimlere baktığımızda da nüfusun en yoksul yüzde 20’si toplam gelirin yalnızca yüzde 6,2’sini paylaşırken; en zengin yüzde 20’lik dilimse gelirin yüzde 47,2’sine sahip.

TÜRKİYE AVRUPA’NIN EN YOKSULARIYLA YARIŞIYOR

Türkiye’nin asgari ücret düzeyini Avrupa’nın diğer ülkeleriyle karşılaştırdığımızda ise son sıralarda yer aldığını görüyoruz. Lüksemburg, 1999 avro ile listenin en üstünde yer alırken, onu Fransa, Almanya gibi ülkeler izliyor. Özellikle iflasın eşiğine gelen ve sonrasında kemer sıkma politikaları, emekçi lehine yasalarla gündem olan komşu ülke Yunanistan bile 683 avroluk asgari ücretle listede Türkiye’nin üstünde yer alıyor. Türkiye’nin asgari ücret düzeyi ise 479 avro. Bu açıdan Türkiye’yi Polonya, Estonya, Slovakya, Romanya, Bulgaristan gibi Avrupa’nın en yoksul ülkeleriyle karşılaştırmak daha doğru oluyor.

ASGARİ ÜCRETTEN KESİNTİ 506 LİRA

Asgari ücrete ilişkin bir başka tartışma ise kesintiler. 1777 liralık brüt ücretten işçinin cebine giren 1404 TL. Brüt asgari ücretin 506 liralık kısmı, SGK, işsizlik sigortası, gelir vergisi, damga vergisi gibi alanlara dağılıyor. Kesintilerle 1270 liraya kadar gerileyen asgari ücret 133 liralık asgari geçim indiriminin eklenmesiyle 1400 liranın üzerine çıkabiliyor.

Son Düzenlenme Tarihi: 25 Aralık 2017 20:28
www.evrensel.net