İşte AKP'nin yeni zeytin yasası: Keçiye ‘dur’ şirkete ‘gir’!

Özer AKDEMİR
İzmir

Enerji ve maden projeleri başta olmak üzere yıllardır şirketlerin ayaklarına dolandığı gerekçesiyle birçok kez değiştirilmek istenen Zeytincilik Yasası yine gündemde. Daha öce 7 kez denenen ancak kamuoyundaki tepkiler sonrası yapılamayan değişiklik önerileri, son haliyle geçerse zeytini koruyacak hiçbir yasa kalmayacak. 

ZEYTİNLERİN İDAM FERMANI

Zeytin Yasası’nda yapılmak istenen değişikliklerle ilgili görüşlerine başvurduğumuz çevre hukuku avukatlarından Şehrazat Mercan, değişikliklerle getirilmek istenen yasayı ‘Zeytinin idam fermanı’ olarak yorumladı. AKP Hükümetinin son yasa maddesini daha önce yönetmelik değişikliği ile geçirmeye çalıştığını hatırlatan Mercan, “Yönetmelik değişikliğini açtığımız davalarla zor bela iptal ettirmiştik. Aynı değişiklik metnini bu defa yasa haline sokmuşlar. Elveda Anayasa’dan sonra, Elveda Zeytin Yasası. Özellikle Ege ve Marmara’da; çevreyi, dokuyu ve tarım alanlarını koruyacak bir yasal düzenleme kalmamış oluyor. Çevrenin ve tarım alanlarının ve zeytinliklerin idam fermanıdır bu” dedi.

KEÇİDEN KORUYUP ŞİRKETE YOL VERİYOR

EGEÇEP Hukuk Komisyonu Üyesi Av. Arif Ali Cangı yasa tasarısı geçerse zeytinliklerin üzerine bir bardak su içilmek durumunda kalınacağını dile getirdi. Yasa değişiklik taslağında E Madde 1/A da yer alan değişiklikle orman sınırları içinde kalan zeytinliklerin yasanın korumasından çıkartılacağını belirten Cangı, “Ayrıca bir dekarda zeytin ağacı olursa korunacak, gece yarısı yapılacak kesimlerle zeytinlik alan pekala zeytinlik olmayan alana dönüşebilecek” dedi. Yine yasa değişikliği madde 14’te, “Zeytinlik sahalarda her çeşit hayvan otlatılması yasaktır. Zeytinliklerde hayvan otlatanlara 5 bin TL idari para cezası uygulanır” cümlesi ile sadece hayvan otlatmaların yasaklandığını ifade eden Cangı, “Oysa, zeytinliklere zarar sadece hayvan otlatılmakla verilmez. Zeytinliklerin dibine koyun keçi ağılı yapılabilecek” diye konuştu. 

YASA NASIL DELİNİYOR?

Mevcut zeytin yayasının en önemli yanı, ”Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede, zeytinliklerin bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyasal atık oluşturacak tesis yapılamaz ve işletilemez” maddesi. Yasa değişikliği tasarısında ise bu cümleden sonra ‘ancak’ diye başlayıp ‘alternatif alan bulunamaması ve kurulun uygun görmesi şartıyla’ diye getirilen değişiklik taslağı enerji, madencilik, petrol ve doğal gaz arama işletme faaliyetlerinin yanı sıra zeytinlik alanlarda imara izin veriyor.

ZEYTİNLERİ KORUYAN YASA TARİH OLACAK

Bu tasarı ile zeytinlikleri koruyan maddenin tamimiyle değiştiğine dikkat çeken Cangı, tasarının şimdiye kadar verilen yargı kararları göz önüne alınarak yapılmış olduğunu söyledi. Cangı,”Bu değişiklik yasalaşırsa zeytinlikler sadece otlayan hayvanlardan korunabilecek, zeytinliklerin gelişimini ve çoğalmasını engelleyecek kimyasal atık, toz ve duman  çıkaran her türlü tesis kurulabilecek. Hükümet ve idare izin verdikten sonra yasanın koruması ortadan kalkıyor. Artık Jeotermal tesisleri, RES’ler, GES’ler, madenler, petrol, doğal gaz aramaları, kamu yararı alınmış yatırımlar yapılabilecek, kentler kurulabilecek. Tek şart; valiliğin başkanlığında kurulan Zeytinlik Sahaları Koruma Kurulunun izin vermesi. Şimdiden söyleyelim, her türlü yatırıma ve faaliyete izin verilecektir. Kısacası taslak yasalaşırsa zeytini koruyan yasa kalmayacak” uyarısında bulundu.